Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính đối với mô tô, xe máy: Nhiều điểm thiếu khả thi

Liệu mức xử lý này đã phù hợp, đủ sức răn đe, nâng cao ý thức chấp hành luật của nhóm đối tượng này? Việc xử lý của CSGT có “thuận buồm, xuôi gió”?

 

 

Cảnh sát giao thông sẽ có cơ sở xử lý các vi phạm nếu có các chế tài cụ thể. Ảnh: C.H

Điều 9, Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ có nhiều điểm “tăng nặng” mức xử phạt đối với người điểu khiển, người ngồi trên mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự mô tô, xe gắn máy vi phạm quy tắc giao thông so với Nghị định 146 hiện đang áp dụng.

 

Theo đó, tại khoản 4 điều 9, các hành vi như điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định từ 10 - 20km/h, đi vào đường cao tốc, không chấp hành mệnh lệnh của người điều khiển, kiểm soát giao thông. Không nhường đường hoặc gây cản trở với xe ưu tiên. Điều khiển xe thành đoàn gây cản trở giao thông, chạy xe dưới tốc độ tối thiểu quy định, chở quá người sẽ chịu mức phạt tiền từ 200.000 - 400.000 đồng thay cho mức cũ là từ 200.000 - 300.000 đồng. Phạt tiền từ 500.000 - 1.000.000 đồng thay mức 400.000 - 800.000 đồng đối với những hành vi như chạy quá tốc độ quy định 20km/h, điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá quy định. Không chấp hành yêu cầu kiểm tra về chất ma tuý, nồng độ cồn của người thi hành công vụ. Chạy xe trong những trường hợp cấm vượt, chạy trong hầm đường bộ không sử dụng đèn chiếu sáng, dừng xe, đỗ xe, vượt xe trong hầm đường bộ không đúng nơi quy định, quay đầu xe trong hầm đường bộ.

Tăng mức phạt tối đa thêm 1 triệu đồng tương ứng mức từ 1 triệu - 3 triệu đồng (khoản 6) với hành vi dùng chân chống hoặc vật khác quệt xuống đường khi xe đang chạy. Không chú ý quan sát, điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định gây tai nạn giao thông, vượt xe hoặc chuyển làn đường trái quy định gây tai nạn. Khi xảy ra tai nạn không dừng lại, không giữ nguyên hiện trường, bỏ trốn không đến trình báo với cơ quan có thẩm quyền, không tham gia cấp cứu người bị nạn.

Tăng mức phạt tiền tối thiểu – tối đa thêm 1 triệu đồng (khoản 7) với các hành vi điều khiển xe lạng lách, đánh võng, trên đường bộ trong, ngoài đô thị. Điều khiển xe chạy bằng 1 bánh đối với xe 2 bánh, 2 bánh đối với xe 3 bánh. Buông cả 2 tay khi đang điều khiển xe, dùng chân, ngồi một bên điều khiển xe, thay người khi xe đang chạy. Điều khiển xe thành nhóm từ 2 xe trở lên chạy quá tốc độ quy định. Đặc biệt ở khoản 8, đã tăng mức phạt tối thiểu thêm 4 triệu đồng (từ 6 triệu đồng lên 10 triệu đồng) áp dụng với các hành vi vi phạm ở khoản 7 điều này mà không chấp hành lệnh dừng xe, chống đối người thi hành công vụ hoặc gây tai nạn. Ngoài ra cùng với các biện pháp phạt tiền, người điều khiển xe vi phạm còn bị áp dụng các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép lái xe tối thiểu từ 10 - 90 ngày cho đến không thời hạn, cao nhất bị tịch thu xe.

Trong Nghị định, các khoản, mục quy định hành vi vi phạm bị xử lý rất chi tiết, cụ thể thì trên thực tế việc xử lý của cảnh sát giao thông, thanh tra giao thông phần lớn chỉ tập trung vào một số lỗi cơ bản như chạy quá tốc độ quy định, đi sai làn đường, phần đường, không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người qui định, điều khiển xe sau khi uống rượu bia, sử dụng ma tuý...  Rất nhiều lỗi quy định trong dự thảo, trên thực tế CSGT khó có cơ sở để xử lý. Ví như ở mục b, khoản 6, điều 9 quy định “không chú ý quan sát, điều khiển xe chạy quá tốc độ gây tai nạn...” sẽ chịu mức phạt từ 1 - 3 triệu đồng. Với quy định này, nhiều trường hợp cơ quan chức năng có thẩm quyền rất khó để chứng minh nguyên nhân vụ tai nạn có phải do người điều khiển không chú ý quan sát hay không và việc bị xử oan của người vi phạm cũng khó tránh khỏi. Ngoại trừ trường hợp vụ tai nạn nằm trong tầm kiểm soát của camera, ghi lại diễn biến, hình ảnh cụ thể từ đầu đến cuối. Hiện nay thiết bị này chỉ có rải rác ở một số nút giao thông lớn ở như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.

Quy định khi xảy ra tai nạn giao thông buộc người gây ra không được bỏ trốn, theo nhiều ý kiến, trong một số trường hợp cũng chưa hẳn phù hợp. Trên thực tế, nhiều vụ tai nạn xảy ra, các bên rất khó giữ được bình tĩnh, thậm chí có thể dẫn đến những hậu quả xấu nếu người gây ra tai nạn có mặt ở hiện trường vào những thời điểm nhất định. Không ít người cho rằng với mức phạt tối đa là 3 triệu hay 10 triệu, thậm chí 15 triệu đồng nhưng tránh được “cơn hoả” từ người nhà nạn nhân, giữ được mạng sống của mình thì vẫn sẵn sàng móc túi.

Mức phạt tại khoản 7 được xác định là mức cao, có tính răn đe tuy nhiên cũng là khoản khó thực thi xử lý nhất. Không ít CSGT cho rằng việc xử lý các hành vi như lạng lách, đánh võng, chạy xe một bánh, buông tay, dùng chân điều khiển xe, nằm trên yên xe... là rất khó. Những lỗi này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, là nguyên nhân của nhiều vụ tại nạn giao thông nhưng việc phát hiện, bắt tạm dừng, xử lý nhiều lúc không thể hoặc không có cơ sở. Vì các hành vi xảy ra nhất thời, rất nhanh, khi phát hiện lực lượng CSGT đối tượng vi phạm “xoá dấu vết” vi phạm trong tích tắc. Chỉ trừ tại những nơi có gắn thiết bị giám sát bằng hình ảnh như máy ảnh, camera và thực tế vốn quá thiếu thốn.

Bên cạnh đó không ít ý kiến cho rằng việc quy định xử phạt 500.000 - 1.000.000 đồng đối với hành vi chạy trong hầm đường bộ không sử dụng đèn chiếu sáng là thừa và thiếu tính hợp lý. Vì trên thực tế, thiết kế hầm đường bộ luôn có hệ thống chiếu sáng cả ngày lẫn đêm. Trường hợp gặp sự cố mất điện, nếu không bật đèn chiếu sáng thì các phương tiện không thể lưu thông.

 

Bộ GTVT đề nghị Bộ Công an cho ý kiến về mẫu văn bản Trước khi trình dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn giao thông lên Chính phủ, Bộ GTVT đã có ý kiến đề nghị các bộ, ban ngành liên quan cho ý kiến. Hiện nay, Bộ GTVT đang tiếp thu, giải trình ý kiến tham gia góp đó. Trong đó có việc ban hành kèm theo Nghị định các biểu mẫu biên bản và quyết định sử dụng trong xử phạt vi phạm hành chính. Bộ GTVT đề nghị Bộ Công an phối hợp xây dựng các mẫu nói trên và cung cấp cho Bộ GTVT các mẫu biên bản, mẫu quyết định hiện đang được các lực lượng Công an nhân dân sử dụng để xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.   LP   Chỉ còn chờ chế tài Đây là khẳng định của ông Lê Hồng Quân, thuộc Đội 3, Phòng Cảnh sát giao thông, CA TP Hà Nội về việc thực thi Luật Giao thông đường bộ sửa đổi năm 2008. Theo ông Quân đến bây giờ, cảnh sát giao thông vẫn thực hiện xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông theo Nghị định 146 của Chính phủ năm 2007. Mặc dù đã được phổ biến về luật mới nhưng để thực thi vẫn đang chờ hướng dẫn. Chỉ cần chế tài được ban hành, cảnh sát giao thông sẽ căn cứ vào đó mà xử phạt, sẽ không có khó khăn, cản trở gì. Nhiều người băn khoăn với mức phạt tăng khá cao, việc thu phạt gặp khó khăn. Ví dụ tại điều 7, với hành vi lái xe môtô lạng lách, đánh võng... mức phạt lên từ 5 - 7 triệu đồng. Đây là mức phạt cao, mang tính răn đe mạnh mẽ, nhưng khi các quy định đã được duyệt thì cảnh sát giao thông sẽ không gặp khó khăn gì trong việc xử phạt. Bất kỳ đối tượng nào vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh. Hơn nữa, các đối tượng vi phạm lỗi này thường sử dụng phương tiện tốt, có giá trị cao hơn mức phạt nên cũng khó xảy ra trường hợp bỏ phương tiện để... tránh phạt.     NT   Mong phạt cao hơn nữa Đây là ý kiến của anh Vũ Văn Thanh (30 Phan Chu Trinh, Hà Nội). Anh Thanh cho biết đã nghe về việc sửa đổi Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông. Theo anh Thanh: “Khu phố nhà tôi ở cũng như nhiều tuyến phố khác tại quận Hoàn Kiếm đêm đêm thường phải chịu đựng cảnh các đối tượng đua xe, phóng nhanh, lạng lách rất kinh hoàng. Tiếng động cơ gào rú, gây mất trật tự, gây nguy hiểm cho mọi người. Nay nghe nói dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Giao thông đường bộ sửa đổi năm 2008 có chế tài tăng nặng xử phạt với hành vi này, chúng tôi rất mừng. Nhưng nhìn vào mức phạt chỉ dừng ở 5 - 7 triệu đồng thấy còn nhẹ. Mong sao mức xử phạt tăng thêm, như thế mới mong làm các đối tượng đua xe trái phép, phóng nhanh vượt ẩu, lạng lách trên đường e sợ.” Anh Thanh cũng bày tỏ nguyện vọng rằng từ trước đến nay, các hành vi này chưa bị xử lý bằng hình sự (chỉ bị xử lý với tội danh gây rối trật tự công cộng - PV) nên tính răn đe chưa cao. Nếu được, nên tăng mức xử phạt tối đa là tịch thu phương tiện.    NT