Đưa vấn đề môi trường ra diễn đàn Quốc hội

“Tôi cho rằng trong lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, các biện pháp kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo của hơn 200 trường đại học, cao đẳng (bao gồm 78 trường cao đẳng nghề) được mở ồ ạt từ năm 2005 đến nay là những vấn đề “nóng” nhất, đáng được quan tâm nhất.

Ngay như vấn đề môi trường hiện nay, theo tôi biết, nhiều đại biểu đã kiến nghị Chính phủ phải có báo cáo cụ thể, đặc biệt về vụ Vedan làm ô nhiễm môi trường. Phải có ai lên tiếng về trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước, cá nhân đứng đầu đến đâu chứ, không lẽ cứ chung chung mãi thế này sao? Mấy ngày trước đây lãnh đạo ban ngành TP Hồ Chí Minh cam kết là không để xảy ra một Vedan giữa Sài Gòn, thì vụ Công ty Hào Dương bị bắt quả tang xả nước thải chưa xử lý ra sông Đồng Điền, quả là sự thật phũ phàng. Vấn đề này, đã được gióng lên nhiều hồi chuông cảnh tỉnh nhưng thực tế vẫn chưa thay đổi được là bao. Quốc hội phải bày tỏ chính kiến của mình chứ?

Thảo luận về những vấn đề quan trọng như phát triển kinh tế - xã hội, phân bổ ngân sách, mỗi đại biểu chỉ được phép nói trong 5 - 7 phút. Dĩ nhiên, ít thông tin thì 5 - 7 phút cũng là dài, là lãng phí thời gian. Nhưng ở lĩnh vực nào cũng có những người am hiểu rất sâu, lập luận rất sắc, ý kiến của họ sẽ giúp các đại biểu không chuyên về lĩnh vực ấy đưa ra quyết định đúng đắn. Dành cho những chuyên gia như vậy cũng chỉ 5, 7 phút là quá ngắn. Quốc hội rút ngắn thời gian họp sẽ không còn nghe được thuyết trình của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội về những vấn đề thuộc phạm vi giám sát của các cơ quan ấy. Nghe những thuyết trình này, một hoạt động hầu như ở Quốc hội nước nào cũng có, các đại biểu có thêm thông tin về các lĩnh vực khác nhau, từ đó mới đề xuất được kiến nghị và đưa ra được những quyết định đúng đắn.

Tôi được biết kỳ họp này sẽ tăng cường thảo luận tổ. Cải tiến như vậy, có thể tăng được số đại biểu tham gia thảo luận, nhưng tác động của ý kiến đại biểu sẽ giảm đi nhiều. Về chất vấn, tôi được biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến sẽ có Nghị quyết của Quốc hội về từng vấn đề được chất vấn. Làm được như vậy thì rất tốt vì nó sẽ tăng cường hiệu lực, hiệu quả của hoạt động này”.  

“Quan tâm hàng đầu của tôi, sẽ tập trung về những vấn đề lâu nay mình vẫn “đeo bám” như phòng chống tham nhũng, chạy chức chạy quyền, quản lý hoạt động của các tập đoàn kinh tế, cũng như thực hiện chất vấn và trả lời chất vấn sao cho hiệu quả.

Việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng quan tâm. Dự án Luật Cán bộ, công chức sẽ được các đại biểu tiếp tục thảo luận tại kỳ họp này. Tuy nhiên, có nhiều đại biểu cho rằng, dù đã tiếp thu nhiều ý nhưng dự luật vẫn chưa “tới tầm”. Theo đó, cần có một cái nhìn chiến lược lâu dài về công tác cán bộ, hạn chế được những bất cập hiện nay như, hiện tượng công chức ồ ạt bỏ việc ra ngoài, trong đó có những người đang giữ vị trí cao. Trước đây, tôi đã từng phát biểu về tệ nạn chạy chức chạy quyền như con “sóng ngầm” đang diễn ra hằng ngày, cũng như câu chuyện “con voi chui lọt lỗ kim” đối với công tác cán bộ. Hiện nay vấn đề này tiếp tục nhận được phản hồi. Bên cạnh đó là công tác cải cách hành chính quá trì trệ, nhiều nơi cứ nhấn mạnh đến “đột phá” này, kia nhưng cũng chỉ là “hô khẩu hiệu” mà thôi.

Việc xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, đặc biệt là tố cáo các hành vi sách nhiễu, tham nhũng của cán bộ, công chức cần được thực sự quan tâm, không nên nói suông. Đi đôi với việc này là đẩy mạnh công tác phòng chống tham nhũng. Tại sao lại có hiện tượng cán bộ, nhất là người lãnh đạo trong đơn vị, cơ quan ít phát hiện ra các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng của đơn vị mình, mà chủ yếu là nhờ vào quần chúng nhân dân và giới truyền thông? Khi phát hiện, lại chậm xử lý gây nên bức xúc, nghi ngờ trong nhân dân.

Mặt  khác, chúng tôi tiếp tục kiến nghị đến Quốc hội, phải tăng cường các hoạt động giám sát có hiệu quả hơn. Thực tế cho thấy, nhiều kiến nghị của các đoàn giám sát của Quốc hội với các bộ ngành, địa phương bị rơi vào quên lãng. Cơ quan bị giám sát có trả lời hay không cũng không sao(?). Chất lượng giám sát, kiến nghị xử lý sau giám sát thấp một phần vì thế. Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần có Nghị quyết “hậu” giám sát cũng như Nghị quyết về chất vấn để tăng tính hiệu quả, để hạn chế tính chất “trình diễn” trên nghị trường”.

“Kỳ họp cuối năm của Quốc hội là thời điểm quan trọng để chúng ta nhìn lại cả một quá trình phát triển của đất nước trong năm qua.

Theo tôi, 8 giải pháp mà Chính phủ đưa ra về kiềm chế lạm phát cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa, vì thế rất cần một quyết tâm chính trị mạnh mẽ. Đặc biệt, cần tiếp tục thắt chặt chi tiêu công, thực sự chống lãng phí và triệt để cắt giảm các dự án không hiệu quả.

Qua tiếp xúc tại TP Hồ Chí Minh, cử tri kiến nghị đến Quốc hội khá nhiều vấn đề bức xúc. Những kiến nghị thiết thực này sẽ được chúng tôi gửi đến Quốc hội và MTTQ VN để các đại biểu có căn cứ và cái nhìn toàn diện hơn. Trong tình hình kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, cử tri TP Hồ Chí Minh đề nghị Chính phủ chỉ đạo thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí một cách hiệu quả, triệt để trong sử dụng ngân sách Nhà nước. Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân không thực hiện tiết kiệm, chi sai quy định.

Một trong những bức xúc được cử tri kiến nghị là tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng hiện nay không chỉ ở Công ty Vedan mà hầu hết ở tất cả các doanh nghiệp trong khu dân cư, ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống của người dân. Nhân dân đề nghị, với những vụ việc đã phát hiện, các cơ quan chức năng phải xử lý nghiêm minh, mức phạt cao; nghiên cứu bổ sung hình phạt đối với cá nhân đứng đầu pháp nhân gây ô nhiễm môi trường. Cử tri kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các địa phương kiểm soát chặt những dự án đầu tư mới; vừa cải tạo, sắp xếp, xử lý ô nhiễm môi trường đối với những dự án cũ, không chấp nhận nước thải từ nhà máy, xí nghiệp trực tiếp đổ ra sông chưa qua xử lý nhằm bảo vệ môi trường sống của người dân...”.

            Lê Hồng Sơn thực hiện