Hà Nội
23°C / 22-25°C

Đừng bỏ rơi người già

Thứ bảy, 13:18 10/07/2010 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Thông điệp "Everyone Counts" năm nay kêu gọi các quốc gia, các tổ chức xã hội hãy xây dựng một nền cơ sở dữ liệu dân số đầy đủ, mạnh và đáng tin cậy để giúp chính phủ các quốc gia đưa ra những quyết sách dân số và phát triển xã hội đúng đắn.

Người già và những thách thức phải đối mặt

Là một trong số những quốc gia có tỉ lệ dân số già cao nhất thế giới, chưa bao giờ Nhật Bản lại đau đầu với vấn đề dân số như hiện nay. Tháng 11/2007, phóng viên Philippa Fogarty của hãng tin BBC đã từng miêu tả một cách sống động như sau:
 
"Thật náo nhiệt và sặc sỡ màu sắc khi chứng kiến quang cảnh lễ hội Shichi-go-san, nơi mà các gia đình cùng con cái đi cầu nguyện cho những điều tốt lành. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ bạn sẽ thấy tại lễ hội này du khách nổi bật hơn các nhóm gia đình, vốn hầu hết chỉ có 1 con. Tại những bãi cỏ xung quanh khu đền thờ, màu tóc nâu hoa râm phủ đều".

Nói như vậy là bởi Nhật Bản đang dần bước vào một giai đoạn với cơ cấu dân số chưa từng có tiền lệ. Trong vòng nửa thập kỷ qua, tỉ lệ sinh đã lao dốc không phanh, với mức sinh là 2,1 ca sinh trên một phụ nữ vào những năm 1970 và đạt mức thấp kỷ lục là 1,26 vào năm 2005.
 
Nhìn vào sơ đồ suy giảm dân số trong thời gian qua, các chuyên gia dự đoán dân số Nhật Bản sẽ giảm 20% vào năm 2050. Không dừng lại ở đó, dân số già ở Nhật Bản còn thể hiện rõ qua tuổi thọ trung bình được cho là cao nhất thế giới. Thống kê năm 2006 cho thấy tuổi thọ của người Nhật Bản trung bình là 82. Nếu vẫn duy trì mức độ như vậy, dự đoán đến năm 2050, tỉ lệ người trên 65 tuổi tại Nhật Bản sẽ chiếm khoảng 40% dân số.

Giống như nhiều quốc gia phát triển khác ở châu Âu đang đối mặt với tình trạng dân số già, chính phủ Nhật Bản đang loay hoay đi tìm lời giải cho bài toán chăm sóc người già. Ai sẽ làm việc này khi mà lao động trẻ tham gia vào nền kinh tế đang có nguy cơ thiếu trầm trọng?

Chính quyền tại nhiều địa phương cho biết nhiều tòa nhà cao tầng mọc lên giờ đây biến thành khu nhà dành cho người già. Thậm chí tại phía Bắc Tokyo, nhiều khu vực cũng đã trở thành sân chơi cho người già. Tình trạng này cũng có thể nhìn thấy được tại Hàn Quốc, Đài Loan, Italy, Hi Lạp, Đức và các quốc gia khác thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, nơi mà tỉ lệ sinh chỉ là 1,6 hoặc thấp hơn.

Không có con cái chăm sóc, nhiều người già cảm thấy cô độc và rơi vào trạng thái trầm cảm. Với nhiều người già, vào nhà dưỡng lão không khác gì nhà tù, khiến tỉ lệ tự tử trong nhóm tuổi này có nguy cơ ngày càng gia tăng. Theo thống kê của Cục Cảnh sát Quốc gia, chỉ tính riêng trong năm 2007, ở Nhật Bản tỉ lệ người trên 60 tuổi tự tử đã tăng 9%, với tổng số 12.107 vụ, chiếm 40% số vụ trên toàn quốc.
 
Phần lớn người già tìm đến giải pháp cuối cùng này là do bị trầm cảm nặng nề và chịu áp lực về chi phí chăm sóc sức khỏe đắt đỏ. Nhiều người thậm chí còn rơi vào trạng thái hoảng sợ khi nghĩ đến viễn cảnh độc thân ở độ tuổi 60.
 
Tại Mỹ, một số nghiên cứu từ năm 1992 - 2003 cũng khẳng định tỉ lệ tự tử ở người già đang tăng cao nhất từ trước đến nay, mà nguyên nhân chủ yếu từ bất ổn tinh thần, mất khả năng đối thoại, khả năng tự điều chỉnh và dần bị cô lập trong trạng thái trầm cảm.
 
Cần có những chính sách hỗ trợ, giúp đỡ để người già
sống khỏe, sống vui. Ảnh: Vũ Hồng Quang
 
"Mọi người già cần được quan tâm"

Nhật Bản năm 2007 đã thông qua một số biện pháp nhằm hỗ trợ người già và giảm tỉ lệ tự tử trong nhóm dân số này như mở thêm nhiều trung tâm tư vấn, đề xuất thay đổi cơ cấu tiền lương hưu, tăng cường hỗ trợ tài chính và dịch vụ chăm sóc người già.
 
Tuy nhiên, theo đánh giá của Tổ chức Lao Động Quốc tế (ILO), dân số già không chỉ là thách thức tại các quốc gia phát triển mà còn tại các quốc gia đang phát triển - đây là những khu vực không dễ để tìm ra những giải pháp thay đổi cơ cấu ngân sách quốc gia giống như Nhật Bản.

Điều này có nghĩa là tại bất kỳ nơi nào có người già, xây dựng chiến lược chăm sóc và đảm bảo an sinh xã hội cho nhóm dân số này luôn cần phải gắn với điều kiện thực tế từng khu vực. Muốn vậy, cần có những bước đi rà soát, thu thập dữ liệu, đánh giá tình hình cụ thể để đưa ra những quyết sách phù hợp nhất với từng hoàn cảnh trên tôn chỉ "mọi người già cần được quan tâm".

Tại diễn đàn An sinh Xã hội Thế giới diễn ra tại Matxcơva tháng 9/2007, nhà nghiên cứu Armando Barrientos thuộc Đại học Sussex (Anh), chỉ ra rằng chăm sóc người già tại các quốc gia có thu nhập thấp cần có những hướng đi riêng khác với các quốc gia phát triển, trong đó ông nhấn mạnh:
 
"Các quốc gia đang phát triển có thời gian ngắn hơn và ít nguồn lực hơn để tạo dựng các cơ sở và bộ máy cần thiết để đáp ứng nhu cầu dân số già. Điều cần làm ngay là xây dựng và phát triển các chương trình hỗn hợp, đa dạng, hiệu quả và phù hợp nhằm đảm bảo an sinh xã hội cho người già". 
 

Nhìn ở góc độ hẹp hơn, thông điệp này khiến nhiều quốc gia có tỉ lệ dân số già cao phải xem xét và đánh giá lại các chính sách chăm sóc người già, tự đặt câu hỏi liệu các chính sách đó đã thực sự phù hợp.

 
Nguyễn Tuấn Anh
thanhloan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Người phụ nữ 25 tuổi phát hiện ung thư cổ tử cung sau khi sinh 2 con từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua

Người phụ nữ 25 tuổi phát hiện ung thư cổ tử cung sau khi sinh 2 con từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua

Dân số và phát triển - 4 giờ trước

GĐXH - Phát hiện ung thư cổ tử cung ở tuổi 25 sau khi tầm soát ung thư, người mẹ trẻ chấp nhận cắt tử cung để được tăng cơ hội sống, một quyết định đầy khó khăn nhưng cần thiết.

Huế nỗ lực duy trì mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số

Huế nỗ lực duy trì mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số

Dân số và phát triển - 7 giờ trước

GĐXH - TP Huế đang triển khai nhiều giải pháp nhằm duy trì mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng dân số, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Hẹp bao quy đầu có làm tăng nguy cơ ung thư dương vật?

Hẹp bao quy đầu có làm tăng nguy cơ ung thư dương vật?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

GĐXH - Hẹp bao quy đầu không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn có thể làm tăng nguy cơ ung thư dương vật nếu kéo dài và không được xử lý đúng cách.

Tiết lộ giới tính thai nhi có thể bị phạt đến 15 triệu đồng, tước chứng chỉ hành nghề

Tiết lộ giới tính thai nhi có thể bị phạt đến 15 triệu đồng, tước chứng chỉ hành nghề

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó nghiêm cấm và xử lý mạnh các hành vi tiết lộ, lựa chọn giới tính thai nhi.

Việt Nam thích ứng với già hóa dân số: Cơ hội thúc đẩy "Kinh tế bạc"

Việt Nam thích ứng với già hóa dân số: Cơ hội thúc đẩy "Kinh tế bạc"

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn là đòn bẩy cho "kinh tế bạc". Việc khai thác thị trường dịch vụ chăm sóc và tạo việc làm mới sẽ trở thành động cơ tăng trưởng quan trọng.

Người phụ nữ 34 tuổi hạnh phúc sinh con sau 5 năm vô sinh không rõ nguyên nhân

Người phụ nữ 34 tuổi hạnh phúc sinh con sau 5 năm vô sinh không rõ nguyên nhân

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Vô sinh sau nhiều năm “thả tự nhiên” và điều trị không hiệu quả, người phụ nữ 34 tuổi bất ngờ đón con đầu lòng nhờ thụ tinh ống nghiệm.

Bé gái 5 tuổi ngực to bất thường, phát hiện nang buồng trứng gây dậy thì sớm

Bé gái 5 tuổi ngực to bất thường, phát hiện nang buồng trứng gây dậy thì sớm

Dân số và phát triển - 4 ngày trước

GĐXH - Ngực phát triển nhanh trong thời gian ngắn ở bé gái 5 tuổi khiến gia đình lo lắng. Kết quả thăm khám cho thấy trẻ bị nang buồng trứng phì đại, dẫn đến dậy thì sớm ngoại biên.

Cặp vợ chồng hiếm muộn phát hiện tinh trùng gần cạn kiệt sau 7 năm kết hôn

Cặp vợ chồng hiếm muộn phát hiện tinh trùng gần cạn kiệt sau 7 năm kết hôn

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Vợ chồng chị My đi khám hiếm muộn thì bất ngờ phát hiện người chồng bị tinh trùng suy giảm nghiêm trọng, gần như mất khả năng thụ thai tự nhiên.

Dân số Quảng Ninh: Tập huấn tuyên truyền viên măng non phát huy quyền tham gia của trẻ em

Dân số Quảng Ninh: Tập huấn tuyên truyền viên măng non phát huy quyền tham gia của trẻ em

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Hoạt động này không chỉ trang bị kiến thức cần thiết cho trẻ em mà còn khẳng định vai trò của ngành y tế trong việc phối hợp liên ngành, chung tay xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho thế hệ tương lai.

Người phụ nữ 48 tuổi mắc u xơ tử cung, phải cắt bỏ tử cung vì 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải

Người phụ nữ 48 tuổi mắc u xơ tử cung, phải cắt bỏ tử cung vì 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Phát hiện u xơ tử cung từ sớm nhưng chần chừ điều trị, người phụ nữ 48 tuổi phải cấp cứu trong tình trạng thiếu máu nặng, buộc cắt tử cung để bảo toàn sức khỏe.

Top