Gặp lại Người con gái sông La

Giữa nắng gió mùa hè Hà Tĩnh quê tôi, tôi gặp lại chị La Thị Tám – nguyên mẫu trong bài ca nổi tiếng “Người con gái sông La” của nhạc sĩ Doãn Nho.

 

Chị La Thị Tám lúc ở Ngã ba Đồng Lộc năm 1968 - 1972

Chị La Thị Tám sinh vào tháng 10/1949 tại xã Vĩnh Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh, là một nữ anh hùng Quân đội Nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Chị là nguyên mẫu để nhạc sĩ Doãn Nho sáng tác bài hát Người con gái sông La, kính tặng 10 cô gái đã hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc chiều ngày 24/7/1968. “Em vừa 18 tròn, đẹp như xuân sang. Em người chiến thắng sức mạnh bạo tàn. Đạp lên cái chết dáng em hiên ngang. Em là chồi biếc...” - đó là những lời hát mà nhạc sĩ Doãn Nho dành tặng 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc anh hùng và chị La Thị Tám.

Năm 1967, chị La Thị Tám vào bộ đội (thuộc đơn vị chủ lực Đại đội 2 - Giao thông vận tải) đóng tại Đồng Lộc. Theo miêu tả của nhiều người, chị là một cô gái bé nhỏ, nhưng ý chí lại vô cùng kiên cường.

Những năm chiến tranh ác liệt, trong đội hình của Tiểu đội 10, Đại đội 2, chị luôn đứng trên một quả đồi cao, phía trái của Ngã ba Đồng Lộc vào những lúc máy bay Mỹ ném bom để đếm số lượng bom kẻ thù trút xuống. Chị phải nhìn thật tinh và hết sức tập trung xem có bao nhiêu quả đã rơi, bao nhiêu quả đã nổ, những quả chưa nổ thì rơi ở khu vực nào, để khi máy bay đi khỏi thì chạy đến cắm tiêu, chờ bộ đội công binh đến rà phá. Suốt 200 ngày đêm ròng rã, chị đã đếm, cắm tiêu được một số lượng bom hết sức khủng khiếp: 1.205 quả. Giữa bom đạn mù trời, giữa sự sống và cái chết mà chị La Thị Tám và đồng đội vẫn luôn nở nụ cười, sự dũng cảm, kiên trung ấy thật đáng khâm phục.

Sau chiến tranh chị La Thị Tám lập gia đình rồi chuyển về làm việc tại Tỉnh uỷ Hà Tĩnh (nhiều năm liền là Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng uỷ cơ quan Dân chính Đảng Tỉnh ủy). Chị vinh dự được Nhà nước phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tháng 12/1969, khi mới 20 tuổi. Hiện nay chị đang nghỉ hưu tại TP Hà Tĩnh.

Cuộc đời chiến đấu đầy gan dạ, anh hùng của cô thanh niên xung phong La Thị Tám càng cao quý bao nhiêu thì bây giờ mỗi năm đến ngày 24/7 đó, chị càng nặng lòng không thể nào quên được những cô gái trẻ - có người chưa đủ 18 tuổi - của tiểu đội nữ thanh niên xung phong đã nằm lại nơi đây. Họ đã tạc vào hình bóng thân thương của bao lớp tuổi trẻ, của phụ nữ tỉnh Hà Tĩnh và Việt Nam Anh hùng.

Phạm Bá Nhiễu