Ghép tủy xương của hai chị em không cùng nhóm máu: “Nếu giúp chị đỡ đau, con đồng ý ngay”

Cháu Ánh và mẹ tại phòng vô trùng trong Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. Ảnh: P. Hoàng

Ngày 9/3, ca thủ thuật được tiến hành, với 1 giờ gây mê để lấy đủ tế bào gốc ở trong tủy của cháu Giang ghép cho chị gái mà không gây nguy hiểm cho cả hai cháu. PV Báo GĐ&XH đã có cuộc gặp gỡ và ghi lại câu chuyện xúc động vô bờ về tình chị em của bệnh nhân đặc biệt này.

“Chị ơi, cố gắng lên nhé” là câu nói qua điện thoại của cháu Giang với chị khi chị đang chờ được ghép tủy. Cuộc điện thoại ấy được thực hiện trước khi cháu Giang vào phòng mổ để rút một phần tủy trong cơ thể nhỏ bé của mình  nhường cho chị. Gặp chúng tôi sau khi ca mổ đã thành công và sức khỏe của hai con đều dần ổn định nhưng chị Phạm Thị Lý (mẹ của hai cháu Ánh và Giang) vẫn không giấu được những giọt nước mắt xúc động.

Chị kể, vợ chồng chị vốn làm nông nghiệp, quanh năm chân lấm tay bùn, cũng chỉ cố gắng làm lụng để đủ cho các con ăn học. Thật không ngờ tai họa bất ngờ ập đến khi cháu Ánh đổ bệnh. Ban đầu thấy con hắt hơi sổ mũi, rồi sốt cao… cả nhà chỉ nghĩ cháu chỉ ốm đau bình thường. Nhưng rồi Ánh ngày càng gầy, xanh xao. Cháu được đưa lên Bệnh viện Nhi Trung ương kiểm tra. Ban đầu, các bác sỹ nghi Ánh mắc bệnh bạch cầu cấp. Các bác sỹ tiến hành chọc tủy 2 lần để kiểm tra và cho biết cháu mắc bệnh suy tủy. Với căn bệnh này, chỉ có thể tiến hành ghép tủy mới hy vọng cứu sống được Ánh.

Khi được tin con gặp bạo bệnh, chị Lý bi quan đến mức tưởng chừng sẽ vĩnh viễn mất đi đứa con đầu lòng. Không có tiền lo chi phí chữa bệnh là khó khăn đầu tiên mà gia đình phải đối mặt.

Quyết định khó khăn!

Chị Lý kể: “Để kéo dài sự sống của con, tôi cố gắng cho cháu được  truyền máu và cũng đã nghĩ đến tình huống xấu nhất. Nhưng rồi các bác sỹ Bệnh viện Nhi Trung ương đã động viên gia đình rất nhiều. Các bác sỹ còn gọi về cho lãnh đạo xã bảo gia đình cứ đưa cháu lên chữa trị rồi sẽ tìm cách. Các bác sỹ Bệnh viện Nhi Trung ương đã nỗ lực liên hệ với Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương và tìm được nguồn tài trợ ca mổ cho con tôi...”.

Được sự động viên của các bác sỹ, chị Lý để lại con nhỏ cho chồng chăm nom, tất tả đưa cháu Ánh từ Hưng Yên lên Hà Nội. Nhưng giờ chị lại đối mặt với câu hỏi: “Lấy tủy ở đâu để ghép cho con?”. Bởi theo các chuyên gia, việc cấy ghép tủy chỉ có thể từ anh/chị em ruột thì tỷ lệ thành công mới cao. Trong khi đó, Ánh là chị lớn nhất trong nhà, con thứ 2 của chị là cháu Giang mới 5 tuổi, cháu út mới gần 2 tuổi.

Sau những đêm thức trắng, chị quyết định về nhà nói chuyện với gia đình và cháu Giang. Đại gia đình ai cũng phản đối quyết định ấy vì mọi người đều cho rằng: Việc lấy tủy ở một đứa trẻ 5 tuổi rất có thể sẽ kéo theo vô số bất trắc. Lúc ấy có thể gia đình sẽ phải mất cả 2 thành viên (?!).

Bé Giang vốn ít khi tiếp xúc với bác sỹ nên khi nghe mẹ nói chuyện, ban đầu bé không đồng ý vì sợ đau. Chị Lý đành nghẹn ngào nói với con: “Con có muốn cứu chị không? Chỉ có mỗi con có thể cứu được chị thôi!”. Vậy là bé Giang gật đầu: “Nếu giúp chị đỡ đau, con đồng ý ngay”. Nghe cô con gái bé bỏng nói, chị Lý cùng chồng trào nước mắt.

Thành công của các thầy thuốc Việt Nam

“Tay xách nách mang”, người mẹ lại “cắp” theo đứa con thứ 2 lên Hà Nội. Cháu Giang được các bác sỹ ở Bệnh viện Nhi Trung ương tiến hành lấy tủy vì Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương chưa thực hiện việc lấy- ghép tủy trên trẻ em, còn cháu Ánh vẫn điều trị tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương.

Chị Lý sụt sùi nhớ lại hôm ấy: “Mỗi con nằm ở một viện, tôi cứ ngược xuôi hai bên, lòng như lửa đốt. Lúc Giang ở Bệnh viện Nhi Trung ương chuẩn bị vào phòng mổ, tôi đưa điện thoại cho 2 chị em nói chuyện với nhau. Bé Giang thủ thỉ với chị: Chị ơi, em đang ở phòng chờ cứu chị đây!”.

Các bác sỹ cũng cho biết, việc ghép tủy trong ca này khá khó khăn vì thông thường, người cho tủy và nhận tủy có cân nặng ít nhất phải bằng nhau thì việc lấy tủy sẽ không gây nguy hiểm đối với người cho. Nhưng trong trường hợp này, cháu Giang chỉ nặng 16kg, bằng nửa cân nặng của người nhận là cháu Ánh nên các chuyên gia phải “thu hoạch” tối đa tủy xương của cháu Giang  mới có thể đủ số lượng tế bào gốc tạo máu để ghép cho  cháu Ánh.

Đây lại là ca ghép không phù hợp nhóm máu (người cho nhóm máu A, người nhận nhóm máu O). Khối lượng tủy xương cần xử lý loại hồng cầu, thao tác rất tỉ mỉ, đòi hỏi kĩ năng và kiến thức vững vàng. Tuy nhiên, công việc này cũng đã được hoàn thành sau 4 giờ làm việc liên tục của các chuyên gia Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương.