Gia Lai: Người dân khóc ròng vì dưa hấu được mùa

Người dân xót xa khi những quả dưa nặng 2-3kg chỉ bán được khoảng 1.000 đồng. Ảnh: Đức Huy

"Nước mắt" ruộng dưa

Những năm qua, giá dưa hấu ngày càng tăng cao, do đó nhiều người dân tại các tỉnh Phú Yên, Bình Định... khăn gói lên tỉnh Gia Lai để thuê đất trồng. Dưa hấu được trồng chủ yếu ở các huyện Ia Pa, Krông Pa, Ayun Pa, Kong Chro...Tuy nhiên, khác những vụ mùa trước, vụ thu hoạch dưa hấu năm nay người nông dân không còn vui tươi, phấn khởi, rộn ràng nữa. Thay vào đó, dưới những ruộng dưa sai trái là những gương mặt thất thần, buồn rầu do giá dưa xuống kịch sàn.

Trầm ngâm dưới ruộng dưa rộng gần 2ha của gia đình mình, anh Trần Quốc Biển (tổ 8, thị trấn Phú Cần, huyện Krông Pa) cho hay, gia đình anh từ tỉnh Bình Định lên Gia Lai thuê đất để trồng dưa với mong muốn có thêm ít thu nhập. Do điều kiện khó khăn nên vợ chồng anh cùng người con hơn 1 tuổi dựng tạm chiếc lều ở bìa rừng để làm nơi che mưa, che nắng. Thấy nhiều người nhờ dưa hấu mà "đổi đời" anh Biển cũng liều mình vay tiền ngân hàng rồi góp vốn chung với bạn để canh tác. Lấy công làm lời, cả gia đình anh tự chăm sóc ruộng dưa với hy vọng khi bán sẽ có chút vốn liếng để tiếp tục đầu tư. Tuy nhiên, dưa gần đến ngày thu hoạch thì giá giảm dần. Hiện nay, dưa chỉ còn từ 500-700 đồng/kg nên gia đình anh cố gắng giữ lại ít hôm với hy vọng giá sẽ có chút khởi sắc.

"Những tưởng năm nay dưa được mùa nên gia đình cắn răng ăn bờ, ngủ bụi. Tết Nguyên đán vừa qua, gia đình cũng không về quê ăn Tết vì dưa chuẩn bị đến kì thu hoạch. Công sức mấy tháng trời của gia đình tôi coi như đổ xuống sông, xuống biển. Chỉ thương đứa con của tôi, mới hơn 1 tuổi đã phải chịu khổ với bố mẹ rồi", anh Biển rưng rưng nước mắt nói. Thẫn thờ nhìn ruộng dưa sai trái, anh Biển cho hay, nếu giá dưa tiếp tục hạ xuống nữa, gia đình anh đành chấp nhận bỏ trắng dưa ngoài đồng mà về quê. Bởi để thu hoạch bán cho các thương lái, nhà anh phải bỏ thêm khoảng 30-50 triệu đồng thuê nhân công. Khi đó, lỗ lại chồng chất lỗ.

Không chỉ tại Krông Pa, người dân tại xã Ia Sao (thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai) cũng xót xa khi nhìn ruộng dưa đầu tư hàng trăm triệu đồng có nguy cơ lỗ vốn. Ôm quả dưa nặng trĩu trên tay, anh Nguyễn Thanh Phúc nghẹn ngào nói, năm ngoái giá dưa hấu cao nên năm nay mặc dù có 250 triệu đồng nhưng anh "liều" vay thêm ngân hàng 250 triệu đồng để đầu tư. Với 3ha đất trồng dưa hấu, gia đình anh đã đầu tư khoảng 500 triệu đồng. Sau 3 tháng cực nhọc chăm bón, mỗi ha cho thu khoảng 40-50 tấn. Tuy nhiên, với giá 500 đồng/kg hiện nay gia đình anh chỉ thu lại được khoảng 90 triệu đồng/3ha.

"Năm ngoái gia đình bán được 6.000 đồng/kg, nhưng không hiểu sao giá năm nay lại thấp như vậy. Quả dưa 2-3 kg giờ tôi chỉ bán được khoảng 1.000 đồng, chẳng bỏ công chăm sóc. Ba tháng đội nắng mưa chăm sóc, gia đình chẳng đủ công nói gì có lời. Với 3ha đất trồng dưa năm nay, gia đình tôi phải lỗ trên 300 triệu đồng. Giờ tôi chẳng biết lấy tiền đâu trả cho ngân hàng, năm sau cũng chẳng còn vốn để gieo trồng tiếp", anh Phúc thở dài nói.

Kẻ khóc, người cười

Có mặt tại ruộng dưa để trông nom nhân công thu hái, bà Nguyễn Thị Dung (thương lái) với gương mặt buồn bã cho hay, những tưởng năm nay giá dưa bằng các năm trước nên từ đầu vụ bà đã đặt cọc 200 triệu đồng cho 2ha dưa hấu. Tuy nhiên, khi dịch bệnh diễn biến khó lường, dưa bị hạn chế xuất khẩu đi các nước nên giá rớt xuống. Hiện nay giá chỉ còn hơn 500 đồng/kg nên chủ vườn đã bỏ về quê. Tiếc 200 triệu bỏ ra, bà Dung đành chi thêm 50 triệu đồng để thuê nhân công thu hoạch dưa với hy vọng bán lấy lại tiền gốc.

"Năm nay dưa không xuất được qua nước ngoài nên tôi đành tìm đầu mối ở Miền Trung và Miền Bắc bán. Giá dưa hấu thấp, công thu hoạch và vận chuyển lại cao, tôi chẳng biết có lấy lại được vốn hay không. Nhưng dù gì cũng phải nhanh chóng thu hoạch rồi bán, để lâu dưa thối thì coi như trắng tay", bà Dung nhìn về phía xa nói.

Thấy giá dưa thấp, một số ruộng dưa đến kì thu hoạch vẫn được người dân "ghim" lại đợi giá lên. Tuy nhiên, số khác do không đợi được, sợ dưa hư hỏng đành bán tháo cho các thương lái với giá rẻ. Một số người tự thuê xe vận chuyển đi các tỉnh thành bán để gỡ gạc lại chút vốn liếng, công sức bỏ ra. Số còn lại thấy giá thấp, tiền công thu hoạch cao đành chấp nhận bỏ cả ruộng dưa để tìm công việc khác. Người dân đành bất lực nhìn các quả dưa bị thối, hư hỏng nằm ngổn ngang trên những thân cây khô héo, bởi tiền bán chẳng đủ công thuê thu hoạch.

Không trồng dưa hấu dài như những hộ dân trên, anh Võ Quốc Việt (thôn Brong, xã Ia Mlá, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai) thuê 2ha đất để trồng dưa hấu tròn nhằm phục vụ nhu cầu trong nước. Anh Việt cho hay, đa số người dân trồng dưa dài để xuất khẩu qua Trung Quốc. Tuy nhiên hiện thị trường Trung Quốc tạm đóng băng nên giá tụt mỗi ngày.

"Trước Tết, tôi đã bán 1ha dưa với giá 6.000 đồng/kg, với giá đó đã thì gia đình đã có lời. Còn lại 1ha, gia đình tôi cũng đang cho thu hoạch bán với giá 2.000 đồng/kg nhằm lấy lại vốn. May mắn, gia đình tôi không bị lỗ hay mất trắng như nhiều hộ nông dân khác", anh Việt chia sẻ.

Về vấn đề này, ông Vũ Quang Huy - Chủ tịch xã Ia Mlá (huyện Krông Pa) cho biết, theo số liệu thống kê ban đầu, trên địa bàn xã có trên 107ha trồng dưa hấu. Đa số người dân trồng dưa đều từ các tỉnh khác lên đây thuê đất để canh tác. Mỗi ha đất người dân bản địa cho thuê từ 20 - 30 triệu đồng/ha trong thời gian 3 tháng. Tuy nhiên, hiện nay giá dưa đang chạm đáy là 500 đồng/kg nên nhiều người vẫn trữ hàng, đợi giá lên. Do giá dưa thấp nên xã cũng miễn phí tiền tưới nước với mong muốn có thể hỗ trợ được một phần nào đó giúp người dân bớt khó khăn.

Còn ông Đinh Xuân Duyên - Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Krông Pa cho hay, dưa hấu của người dân trồng chủ yếu bán cho thương lái chở đi Trung Quốc. Chính vì vậy khi thị trường Trung Quốc "tắc nghẽn" thì người trồng dưa điêu đứng.

"Hiện chúng tôi đang rà soát lại tổng diện tích dưa hấu trên địa bàn và tình hình thiệt hại của bà con để có hướng giải quyết", ông Duyên nói.

 Đức Huy

Xếp hàng mua dưa hấu, thanh long hỗ trợ nông dân ở TP.HCM