Giá vàng trong nước sẽ không theo quy luật hàng năm?

PV Báo GĐ&XH đã phỏng vấn chuyên gia kinh tế Nguyễn Văn Nam (Phó chủ tịch Hội đồng khoa học, Bộ Thương mại) xung quanh những yếu tố bất thường của thị trường vàng năm nay.

Giá vàng không còn mang tính cục bộ địa phương

Tuần qua, giá vàng đã chạm tới ngưỡng hơn 1,3 triệu đồng/chỉ. Nhiều dự báo cho thấy, đó là biểu hiện tăng của vàng theo quy luật hàng năm. Theo ông, năm nay, giá vàng có diễn biến theo quy luật đó không?

- Thông thường hàng năm, giá vàng sẽ tăng dần từ thời điểm này và đến khoảng tháng 9, tháng 10 âm lịch, giá vàng sẽ lên cao do nhu cầu tăng cao vào mùa cưới. Đến gần tết Nguyên đán, giá vàng sẽ chạm tới mức giá kỷ lục nhất trong năm.

Tuy nhiên, năm nay tình hình đã thay đổi khá nhiều. Giá vàng sẽ không còn tuân theo những quy luật như nhiều năm trước.

Nguyên nhân chính là do chúng ta đã gia nhập WTO, đã hội nhập ở mức cao nhất: toàn cầu. Nếu như trước kia, giá vàng chịu sự tác động mạnh mẽ từ các biến động trong nước, thì nay giá vàng chịu sự quyết định từ giá của thế giới. Cái khác lớn nhất chính là tính địa phương (do rào cản chính sách dẫn đến một thị trường địa phương) không còn. Dù trước đó, chúng ta đã hội nhập ASEAN, nhưng đó chỉ là hội nhập ở mức độ thấp và chỉ có khoảng hơn 20% giao lưu hàng hoá. Sau khi vào WTO, thị trường trong nước là bình thông nhau với thế giới, nên thị trường vàng chịu sự tác động của giá vàng và các chính sách tiền tệ khác trên thế giới.

Có một thực tế là khi giá vàng thế giới tăng, thì ngay lập tức giá vàng trong nước tăng. Nhưng khi giá vàng thế giới giảm, thì giá trong nước giảm theo rất chậm chạp. Điều này có trái với quy luật bình thông nhau khi hội nhập?

- Đúng là bất kỳ sự biến động nào trên thế giới đều “dội” vào nước ta ngay. Nhưng nhiều khi nó hơi cực đoan dẫn đến sự “ăn theo” giá thế giới. Trong khi thực tế vấn đề kinh doanh hàng hoá không phải như vậy. Không phải khi giá thế giới tăng là trong nước phải tăng ngay. Vì ở thời điểm giá thế giới tăng thì trong nước vẫn đang bán lô hàng nhập từ trước đó với giá thấp. Còn muốn bán hàng với giá cao như khi giá thế giới tăng, thì cũng cần phải có thời gian giao hàng, điều chỉnh giá. Thực chất của việc này là tính “ăn theo”, kinh doanh kiểu cơ hội chụp giật trước mắt, của một số nhà kinh doanh vàng.

DN vàng vẫn kinh doanh theo lối “kiếm lợi nhất thời tối đa”

Ông đánh giá như thế nào khi có ý kiến cho rằng: Kiểu kinh doanh này khiến chúng ta không thể có được những công ty (Cty) tầm cỡ đa quốc gia, là cái mà chúng ta cần phải có nếu không muốn bị “nuốt chửng” trong quá trình hội nhập?

- Để tồn tại tình trạng đó, đúng là do chúng ta chưa có những doanh nghiệp xứng tầm. Doanh nghiệp vẫn kinh doanh kiểu cò con, chỉ kiếm lợi nhất thời tối đa, chứ không phải lợi nhuận bền vững của một thương hiệu quốc tế.

Nguyên nhân do những doanh nghiệp đó chưa đủ tầm cỡ, chưa có tư duy chiến lược lâu dài. Hiện các cty nhà nước của ta thì chỉ mạnh về vỏ và yếu về ruột; còn cty tư nhân thì yếu về tiềm lực. Cái chúng ta thiếu là những cty đa quốc gia, có tầm cỡ. Và chúng ta bị “nuốt chửng” không phải vì mở cửa mà vì thực lực của chúng ta yếu, vẫn còn tư tưởng ăn đong, không buôn lớn được.

Trên thực tế, yếu tố cực đoan của quy luật bình thông nhau trong hội nhập có mang lại lợi ích nào cho người tiêu dùng không, thưa ông?

- Thực ra yếu tố cực đoan của tình trạng ăn theo giá vàng thế giới cũng mang lại những lợi ích rất thiết thực. Người tiêu dùng nhạy bén hơn với kinh tế thế giới, thúc đẩy hội nhập nhanh, mạnh hơn, không còn bất kỳ rào cản nào. Nhưng nó cũng đặt ra vấn đề là đòi hỏi một lực lượng các nhà doanh nghiệp Việt Nam tầm cỡ, có chiến lược để có thể mang lại lợi ích lớn hơn cho người tiêu dùng. Đó là không lệ thuộc hoàn toàn vào thị trường thế giới. Khi doanh nghiệp đạt đến tầm cỡ nhất định, thì họ sẽ có những dự đoán, tính toán trước. Nếu giá rẻ thì nhập nhiều hơn, khi giá lên cao thì nhập ít... Như vậy, vẫn đảm bảo được sự ổn định của tình hình giá địa phương. Nhưng điều này chỉ có doanh nghiệp tầm cỡ mới làm được. Mà hành động cụ thể gần đây nhất nhằm mục đích này chính là việc thành lập kho ngoại quan vàng.

Xin cảm ơn ông.

            Lã Xưa (thực hiện)