Giáo dục giới tính và kỹ năng sống cho thanh niên còn nhiều hạn chế

Chương trình do Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) và Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) tại Việt Nam đồng hỗ trợ cho Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

Theo Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019, Việt Nam ghi nhận tỷ lệ thanh niên cao nhất trong lịch sử của đất nước, đây là tiềm năng to lớn về nguồn lực con người để đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế - xã hội của đất nước. Việt Nam hiện có 20,4 triệu thanh niên từ 10-24 tuổi, chiếm 21% tổng dân số.

Bằng chứng cho thấy giới trẻ Việt Nam đang có xu hướng quan hệ tình dục sớm hơn. Tuy nhiên, họ vẫn thiếu kiến thức và kỹ năng sống cần thiết để thương thảo tình dục an toàn và các mối quan hệ đồng thuận, đồng thời gặp phải những rào cản đáng kể trong việc tiếp cận các dịch vụ sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục (SKSS/SKTD).

Công tác giáo dục giới tính cho thanh niên còn hạn chế, đặc biệt đối với thanh niên người dân tộc thiểu số, người di cư, thanh niên sống ở nông thôn. Hậu quả là những người trẻ tuổi có nguy cơ mang thai sớm và ngoài ý muốn, nạo phá thai không an toàn và các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong đó có HIV.

Điều này nói lên nhu cầu của thanh thiếu niên về việc tiếp cận thông tin và dịch vụ sức khỏe sinh sản và tình dục. Điều tra Mục tiêu phát triển bền vững quốc gia (SDGs) do Tổng cục Thống kê Việt Nam phối hợp với UNFPA và UNICEF thực hiện vào năm 2021 cho thấy chỉ 72,2% phụ nữ đã kết hôn hài lòng với các biện pháp tránh thai hiện đại và tỷ lệ này thậm chí còn giảm xuống còn 50,3% đối với phụ nữ chưa kết hôn.

Vấn đề này còn nghiêm trọng hơn đối với thanh niên, nhu cầu chưa được đáp ứng về kế hoạch hóa gia đình của họ ước tính cao hơn 4 lần so với phụ nữ đã kết hôn (10% so với 40% tương ứng).

Các chuyên gia nhận định, giáo dục giới tính và tình dục toàn diện đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sức khỏe và hạnh phúc của trẻ em và thanh niên, đặc biệt là trẻ em gái.

Theo ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện nay, giáo dục giới tính đã trở thành một bộ phận của nền giáo dục có chất lượng. Học sinh cần được trang bị những kiến thức cơ bản, thiết yếu về giáo dục giới tính và tình dục toàn diện để giúp các em bước đầu hiểu về tình dục và cách tự bảo vệ mình.

Thiếu sót chuẩn bị cho học sinh về những vấn đề này không chỉ để các em tổn thương, dễ bị bạo lực và để lại các hậu quả đối với sức khỏe mà còn này chỉ ra sự thất bại của những người có trách nhiệm trong việc hoàn thành trách nhiệm của họ đối với toàn bộ thế hệ mới.

"Việc trang bị cho những người trẻ những kiến thức cần thiết về giáo dục giới tính và tình dục toàn diện, kỹ năng sống sẽ giúp họ định hình cuộc sống của mình theo cách họ muốn. Điều đó có nghĩa là chúng ta có thể làm giảm các hành vi nguy cơ của thanh thiếu niên, đồng thời thúc đẩy các cách tiếp cận cuộc sống một cách tích cực, có trách nhiệm và trưởng thành", bà Naomi Kitahara, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh.