Giới trẻ với xu hướng săn đồ second-hand và nỗi lo về sức khỏe

Second-hand hay còn gọi là hàng qua tay, thực chất là những món đồ đã qua sử dụng và được bán lại cho người tiêu dùng mới. Từng bị xem là “đồ cũ, đồ sida” chỉ dành cho người thu nhập thấp, giờ đây, những món hàng ấy lại trở thành lựa chọn yêu thích của không ít người trẻ yêu thời trang, thích tìm sự khác biệt và cả tính bền vững trong tiêu dùng.

Thanh Thảo, 22 tuổi, chủ một shop đồ second-hand online, kể rằng công việc này đến với chị rất tự nhiên.

“Ban đầu mình chỉ mua cho vui thôi. Mình học bên nghệ thuật, nên bạn bè ai cũng mặc đồ 2hand, mình nhìn thấy đẹp, hợp gu quá nên cũng thử. Rồi mua nhiều đến mức… nghiện luôn. Sau đó, mình nghĩ, sao không thử bán luôn cho vui” - Thảo cười nói.

Thảo chuyên chọn đồ theo phong cách Morrigan - độc, lạ và đậm cá tính. Chị nói mình chọn hàng rất kỹ, hầu hết là đồ Nhật, chất liệu tốt, cái nào lỗi hay vải xấu là bỏ luôn. “Mình tẩy, khử mùi, giặt tay từng món. Có người nói mua đồ cũ là sống xanh, còn mình thì đơn giản là thích thôi vì hợp gu, hợp mình”.

Công việc bán online dạy cho chị nhiều điều: “Khách dễ thương có, khó tính cũng có. Có hôm bị bùng đơn buồn lắm, nhưng rồi nghĩ lại, ai mới làm cũng vậy. Mình vẫn tin vào việc mình đang làm, vì nó giúp mình sống với đam mê đó là được phối đồ, được sáng tạo”.

Ước mơ của Thảo là một ngày có thể mở tiệm nhỏ của riêng mình, nơi người trẻ có thể đến chọn đồ, thử đồ và trò chuyện với nhau nhiều hơn.

Ở một góc chợ Đông Tác, Hoàng Hà, sinh viên 20 tuổi, say sưa tìm kiếm những món đồ second-hand giữa đống quần áo đủ màu sắc. Hà bảo mình mê đồ second-hand vì chúng “độc và lạ”, thứ mà thời trang công nghiệp khó có thể mang lại.

“Mình thích vì giá rẻ, hợp túi tiền sinh viên mà vẫn có đồ đẹp. Mua nhiều hơn, đổi phong cách dễ hơn, lại còn góp phần bảo vệ môi trường nữa”, Hà nói.

Tuy nhiên, cô bạn cũng không chủ quan về vấn đề sức khỏe: “Bụi vải của đồ si có thể gây hại cho hệ hô hấp nên mình luôn đeo khẩu trang, mặc đồ kín khi đi chợ. Về nhà thì ngâm với nước giặt, pha thêm chút thuốc tẩy cho chắc. Và đến giờ mình chưa từng gặp vấn đề gì về da hay hô hấp”.

Hà cũng thừa nhận, từng có thời gian chạy theo trào lưu mua sắm quá đà: “Có món lúc mua thích lắm, về nhà mình lại chẳng mặc lần nào. Sau mình mới hiểu, đồ si chỉ thực sự ‘xanh’ khi mình tiêu dùng có kiểm soát. Giờ mình chỉ mua những món cần thiết, giá tầm 10 - 100 nghìn thôi”.

Cũng là sinh viên nhưng Như Nguyệt (20 tuổi) lại tiếp cận đồ second-hand với sự cẩn trọng và lý trí hơn. Nguyệt chia sẻ, cô chọn mua đồ đã qua sử dụng trước hết là vì yếu tố kinh tế, nhưng lý do quan trọng không kém là chất liệu bền và kiểu dáng độc lạ.

Nguyệt cho biết: “Nhiều món đồ bây giờ đã không còn được sản xuất nữa nên cảm giác khi săn được một món đồ hiếm khiến mình rất vui”. Đối với Nguyệt, việc mua đồ cũ là sự kết hợp giữa tiết kiệm chi phí và sở hữu giá trị thời trang khó tìm.

Tuy nhiên, cô cũng ý thức rõ về rủi ro. Nguyệt từng bị ngứa tay sau khi mặc một chiếc áo len cũ, kinh nghiệm đó khiến cô rút ra quy trình tự vệ nghiêm ngặt: “Mình chọn kỹ lắm từ chất liệu, nhãn vải, mùi, cho đến từng đường may. Đồ về là giũ bụi, giặt riêng, ngâm nước ấm hoặc oxy già, phơi thật khô. Đồ len thì giặt lạnh, đồ da thì lau dung dịch chuyên dụng”. Cô khẳng định: “Mình nghĩ mua đồ cũ không sai, nhưng nếu không biết cách làm sạch, thì lại tự rước bệnh vào người”.

Theo Nguyệt, việc săn đồ si của Gen Z vừa là xu hướng, vừa là cách thể hiện cá tính: “Nhưng mình thấy có người mua theo phong trào, mua nhiều đến mức thành tiêu thụ quá mức - điều đó đi ngược lại mục đích sống xanh ban đầu”. Vì vậy, cô chọn cách tiêu dùng có ý thức: “Mua ít nhưng dùng lâu, sửa đồ thay vì vứt bỏ, chọn chất liệu bền và hợp với mình”.

Khác với các bạn trẻ, chị Loan Phạm (32 tuổi) – nhân viên văn phòng, chọn đồ second-hand cho con nhỏ vì tính tiện dụng.

“Bọn trẻ lớn nhanh lắm, đồ mặc vài lần là chật. Mình chọn đồ second-hand vì tiết kiệm mà vẫn có hàng đẹp, bền. Nhưng rủi ro sức khỏe thì vẫn có: bụi, nấm, mạt vải nên mình chọn kỹ, giặt riêng bằng nước ấm, phơi nắng thật khô. Đồ tiếp xúc với những vùng nhạy cảm như đồ lót thì mình chỉ mua mới”, chị Loan chia sẻ.

Với chị Loan, mua đồ cũ không chỉ là tiết kiệm, mà còn là cách dạy con về sự trân trọng. “Mình dạy bé rằng, đồ cũ không xấu miễn là sạch sẽ, an toàn và được dùng tiếp một cách tử tế” - chị nói.

Xu hướng “săn đồ cũ” hiện không chỉ dừng lại ở yếu tố tiết kiệm. Nó phản ánh một sự chuyển dịch trong văn hóa tiêu dùng của giới trẻ, nơi phong cách cá nhân và ý thức đến môi trường được đặt lên bàn cân cùng với những rủi ro vệ sinh vốn có. Từ các sạp giá rẻ ở chợ Đông Tác, chợ Đặng Văn Ngữ đến những cửa hàng trực tuyến, mặt hàng đa dạng này đáp ứng nhiều nhu cầu và khả năng chi trả khác nhau.

Qua chia sẻ của những người trong cuộc, có thể thấy cộng đồng người mua đã tự hình thành những “quy tắc ngầm” về vệ sinh cơ bản như soi nhãn vải, loại bỏ dấu mốc, giặt tách và phơi kỹ.

Tuy nhiên, tính bền vững thực sự của trào lưu này vẫn đặt ra nhiều câu hỏi. Như Nguyệt (20 tuổi) băn khoăn: “Việc săn đồ si của Gen Z vừa là xu hướng, vừa là cách thể hiện cá tính nhưng mình thấy có người mua theo phong trào, mua nhiều đến mức thành tiêu thụ quá mức. Điều đó đi ngược lại mục đích sống xanh ban đầu”. 

Từ góc nhìn đó, Nguyệt chọn cách tiêu dùng có ý thức hơn: “Mua ít nhưng dùng lâu, sửa đồ thay vì vứt bỏ, chọn chất liệu bền và hợp với mình”.