Gói ưu đãi 30.000 tỷ đồng sắp hết hạn: Người bán lại bày chiêu lách luật

Gói 30.000 tỷ đồng lại gây khó cho người thu nhập thấp.

Nhiều hộ dân “sa lầy”

Chị Nguyễn Thị Minh ở trọ tại phường Đại Kim (quận Hoàng Mai, Hà Nội) lo lắng: “Chồng mình vừa ký vào hợp đồng mua nhà ở dự án Gemek Tower, khu đô thị mới Lê Trọng Tấn được mấy hôm thì nay mới hay từ sau 1/6, vay tiền mua nhà từ ngân hàng sẽ trở lại lãi suất thị trường. Dự kiến mấy đợt đóng tiền tới sẽ rơi vào sau tháng 6. Hàng trăm triệu đồng vay với lãi suất trên dưới 10% thì vỡ nợ mất. Bây giờ biết làm sao?”. Chị Minh cho biết, chính vì kỳ hạn ưu đãi gói 30.000 tỷ đồng sắp hết mà vợ chồng chị nhiều lần lục đục. “Bỗng dưng đứng trước nguy cơ “nợ chồng thêm nợ” trên trời rơi xuống”, chị Minh than.

Không chỉ vợ chồng chị Minh mà hàng nghìn người mua nhà ở Hà Nội đã bị “sa lầy” bởi gói vay 30.000 tỷ đồng, vốn sinh ra để hỗ trợ những hộ gia đình thu nhập thấp mua nhà.

Rõ ràng là thông tư 11 ban hành gần 3 năm trước quy định chi tiết thực hiện gói vay 30.000 tỷ nhưng không phải người đi vay nào cũng hiểu hết. Đến cả một số lãnh đạo DN bất động sản khi được hỏi đều cho rằng quy định đã có và để xảy ra tình trạng người vay bị hụt hẫng vừa qua là vì khi đặt bút ký hợp đồng họ chưa tìm hiểu kỹ. Chuyên gia kinh tế độc lập Nguyễn Văn Trường cho hay, đừng nên đổ lỗi cho người đi vay đã không đọc kỹ hợp đồng. Bởi theo ông tìm hiểu trên một số hợp đồng vay vốn của khách hàng thì không thấy đả động gì đến các điều khoản là họ sẽ không được hưởng lãi suất ưu đãi sau ngày 1/6/2016.

Sau khi Ngân hàng Nhà nước chính thức lên tiếng về gói 30.000 tỷ đồng, Hiệp hội bất động sản có văn bản đề nghị Ngân hàng Nhà nước cho giải ngân hết gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng mà không ấn định thời hạn để tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, cán bộ lực lượng vũ trang và người thu nhập thấp đô thị có điều kiện tạo lập nhà ở.

“Rất nhiều người thu nhập thấp cần có sự hỗ trợ của Nhà nước, mà trước mắt, gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng là cứu cánh hiện nay để tạo lập nhà ở”, theo Hiệp hội bất động sản.

Dân không dám mạo hiểm

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến nay các ngân hàng đã cam kết cho vay được 28.884 tỷ đồng, tương đương 96,28% gói ưu đãi. Trong đó đã giải ngân được 20.000 tỷ đồng đạt 66,6%, với gần 43.000 hộ gia đình đã tạo lập được nhà ở mới. Khoảng 70% là đối tượng mua căn hộ nhà ở thương mại có giá bán dưới 1,05 tỷ đồng, chỉ có khoảng 30% mua nhà ở xã hội. Như vậy, số tiền còn lại trong gói vay nếu không kịp giải ngân trước 1/6 sẽ trở về lãi suất thị trường.

Khi chỉ còn hơn 2 tháng nữa gói vay ưu đãi này sẽ ngừng lãi suất ưu đãi, nhiều đơn vị phân phối bất động sản bày vẽ cách dùng gói vay ưu đãi.

Nhân viên kinh doanh sàn giao dịch bất động sản của một chủ đầu tư dự án tại Hoài Đức (Hà Nội) tư vấn, dự án mới đóng tiến độ đợt 2 nhưng ngay sau khi khách hàng ký hợp đồng và thanh toán 30% giá trị căn hộ, chủ đầu tư sẽ lập tức có thể ra thông báo đóng tiếp, vào khoảng 70% tiền nhà.

Một số dự án khác ở Hà Nội mới đạt tiến độ ở sàn tầng 1 thời điểm mở bán. Trên các website rao bán nhà, thì các dự án này cho biết sẽ chia thành nhiều đợt thanh toán và cam kết bàn giao vào giữa năm 2017. Điều đáng chú ý là dự án “được ngân hàng hỗ trợ gói vay 30.000 tỷ đồng, người mua sẽ được hưởng ưu đãi cho vay ưu đãi lãi suất (5%/năm) lên tới 70% giá trị căn hộ”. Theo đó, trong vòng hơn 2 tháng còn lại, dự án sẽ đạt mốc thi công đề ra và ngân hàng giải ngân đạt 70% giá trị căn hộ.

Nhưng điều quan trọng, tiến độ giải ngân phải căn cứ vào tiến độ thực tế dự án (thông qua các giấy “gọi” đóng tiền qua các đợt). Đa số khách hàng hoang mang và không dám mạo hiểm với những cách lách luật nói trên để được hưởng ưu đãi vay gói 30.000 tỷ đồng.

Anh Nguyễn Danh Nam làm việc ở Công ty Thức ăn chăn nuôi ANT (Hà Nội) cho biết: “Tôi dự định vay tiền mua nhà, nhưng với kiểu bán như các dự án bày vẽ cách lách luật cũng thấy không yên tâm lắm. Chẳng khác nào đặt người mua lên lưng hổ. Cứ cho kế hoạch xây dựng các dự án đó đến 1/6 đúng như tiến độ đã nói thì người mua cũng chứa đựng nhiều rủi ro. Trong trường hợp bị phát hiện không đủ điều kiện vay ưu đãi, cơ quan quản lý có quyền không chấp nhận khoản vay được hưởng lãi suất thấp. Khi đó, hợp đồng có thể làm lại và hủy bỏ các điều kiện ưu đãi thì không thể cõng nợ hàng trăm triệu đồng với lãi suất trên dưới 10% được".

Còn đối với những khách hàng đã mua nhà có những đợt giải ngân sau ngày 1/6, nhân viên tư vấn của TPBank tư vấn có hai giải pháp: Một là, trong quá trình vay, khách hàng nếu có tiền trả nợ trước hạn thì sử dụng để trả khoản vay thương mại đó. Thứ hai, khi đến đợt giải ngân mà khách hàng sẽ phải chịu lãi suất vay thương mại, nếu có sẵn tiền trong tay khách hàng có thể làm việc với ngân hàng để không vay ngân hàng nữa, thay vào đó khách hàng sẽ tự thanh toán phần đó với chủ đầu tư. Khi ấy, khách hàng sẽ chỉ phải chịu mức phí 0,5% trên tổng số tiền của đợt giải ngân đó, gọi là phí phạt không sử dụng hết hạn mức.

Nhưng, điều quan trọng là khách hàng phải có tiền vào đúng thời điểm giải ngân nói trên. Trong suốt 3 năm gói 30.000 tỷ vốn đã giải ngân ì ạch gây khó cho người nghèo. Bây giờ, ở phút cuối, rất có thể gói hỗ trợ vốn trên lý thuyết rất nhân văn này lại làm nhiều người “nợ cõng thêm nợ”.

Hà Phương/Báo Gia đình & Xã hội