Hà Giang: Vụ việc tòa đang xử, bất ngờ bị chủ nợ đuổi ra khỏi nhà

Ngôi nhà 5 tầng (dấu X) của gia đình ông Cử đang bị ông Trình chiếm giữ. Ảnh: TL

Hủy án sơ thẩm vì chứng cứ chưa đầy đủ

Ông Cử cho biết, ngày 13/3/2011, ông nhờ 2 người bạn là Hoàng Thị Hà và Nguyễn Thị Tuệ đến nhà bà Vũ Thị Dung (trú tại TP Hà Giang) vay hộ 350 triệu đồng (có trả lãi). Điều kiện bắt buộc của bên cho vay là bên vay phải cầm cố sổ đỏ nhà đất và nếu đến hạn không trả được thì phải làm giấy chuyển nhượng quyền sử dụng nhà đất. Để vay khoản tiền trên, bà Hà đã dùng sổ đỏ của nhà mình để cầm cố. Sau này, ông Cử đã đem sổ đỏ ngôi nhà số 215 đường Nguyễn Trãi (TP Hà Giang) để thế chấp và rút sổ đỏ của bà Hà ra để trả lại bà Hà.

Quá trình tiếp nhận khoản nợ trên, ông Cử đều đưa tiền thông qua bà Hà, bà Tuệ để trả cả gốc và lãi. Ông Cử phản ánh, từ ngày 13/3/2013 đến hết tháng 6/2013, ông đã trả cho bà Vũ Thị Dung và chồng là Trần Văn Trình cả gốc lẫn lãi là 1 tỷ 509 triệu đồng (trong đó số tiền 950 triệu đồng có giấy biên nhận do bà Dung viết và ký nhận). Tưởng mọi chuyện vay mượn trả xong, ông Cử đòi lại sổ đỏ nhà đất thì bất ngờ nhận được thông báo căn nhà này đã được sang tên cho vợ chồng bà Dung.

Quá bất ngờ, ông Cử làm đơn gửi các cơ quan chức năng khiếu nại về việc cấp sổ đỏ căn nhà số 215 đường Nguyễn Trãi. Cùng thời điểm này, ông Trình cũng có đơn khởi kiện ra TAND TP Hà Giang đòi căn nhà mà gia đình ông Cử đang sử dụng. Ngày 22/9/2014, TAND TP Hà Giang đã xét xử sơ thẩm vụ án này. Tại tòa, bà Nguyễn Thị Tuệ khai khoản vay 350 triệu đồng mà bà và bà Hà phải trả cho vợ chồng ông Trình, bà Dung là 4.000 đồng/1 triệu đồng/ngày. Tuy nhiên, vợ chồng ông Trình phản tố và cho rằng mình mua nhà của vợ chồng ông Cử với giá là 4,7 tỷ đồng. Khi được chất vấn về số tiền trên được giải ngân thế nào thì ông Trình không xuất trình được chứng cứ để chứng minh cho việc đã thực hiện nghĩa vụ trả tiền của bên nhận chuyển nhượng theo hợp đồng đã ký. Vậy nhưng, mặc dù còn nhiều dấu hiệu bất thường không được làm rõ, tòa sơ thẩm vẫn tuyên buộc ông Cử phải trả lại nhà số 215 đường Nguyễn Trãi cho vợ chồng ông Trình.

Không đồng ý với phán quyết trên, ông Cử làm đơn kháng cáo. Ngày 26/1/2015, TAND tỉnh Hà Giang đã mở phiên tòa phúc thẩm và tuyên hủy bản án sơ thẩm của TAND TP Hà Giang. Theo nhận định của HĐXX phiên phúc thẩm, bản án sơ thẩm buộc ông Cử phải trả lại nhà số 215 đường Nguyễn Trãi cho vợ chồng ông Trình là chưa đảm bảo căn cứ pháp lý theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, việc xác minh đánh giá chứng cứ chưa đầy đủ, toàn diện khách quan dẫn đến kết luận trong bản án không phù hợp với tình tiết nội dung của vụ án mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể bổ sung, khắc phục được. Từ nhận định trên, HĐXX phiên phúc thẩm đã tuyên hủy bản án sơ thẩm của TAND TP Hà Giang, giao hồ sơ cho cấp sơ thẩm xét xử lại.

Có dấu hiệu của tội phạm

Trong khi vụ án đang được tòa thụ lý thì bất ngờ ngày 20/12/2016, ông Trình cùng một số người kéo đến đuổi gia đình ông Cử ra khỏi nhà và chiếm giữ ngôi nhà trên. Hành vi trên của ông Trình được nhiều chuyên gia pháp lý nhận định là có dấu hiệu của tội “xâm phạm chỗ ở của công dân” theo Điều 124 Bộ luật Hình sự. Điều luật này quy định: “Người nào khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác, đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ hoặc có những hành vi trái pháp luật khác xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 01 năm, hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm”.

Theo luật sư Nguyễn Thu Anh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ là hành vi dùng vũ lực, hoặc đe dọa dùng vũ lực hoặc bằng những thủ đoạn khác nhằm buộc người khác ra khỏi chỗ họ đang ở. Hành vi đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ thường do những người không có chức vụ, quyền hạn thực hiện như: Chủ nợ siết nợ, tranh chấp thừa kế, tranh chấp trong quan hệ thuê nhà, muợn nhà. Hành vi đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ được coi là hoàn thành khi người bị đuổi buộc phải ra khỏi nhà, không kể thời gian là bao nhiêu, đối với một người hay tất cả gia đình họ, không kể sau khi bị đuổi họ không được trở lại hay được trở lại chỗ ở trước đó bị đuổi.

Nếu trong khi thực hiện hành vi đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ mà còn gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, tài sản của người bị đuổi thì người phạm tội còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội tương ứng với hành vi và hậu quả do hành vi đó gây ra. Hậu quả của tội xâm phạm chỗ ở của công dân là làm cho người khác bị mất chỗ ở, bị ảnh hưởng đến cuộc sống, đến sinh hoạt bình thường của công dân và các thành viên trong gia đình họ hoặc gây ra những thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần cho người bị hại. Thời điểm hoàn thành của tội phạm này là kể từ khi quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân bị thiết hại, không kể mức độ gây thiệt hại nhiều hay ít.

Luật sư Nguyễn Thu Anh nhận định: “Trong khi tòa chưa có phán quyết cuối cùng về vụ tranh chấp này, nhưng ông Trình cùng một số người đã tự ý dùng vũ lực để đuổi gia đình ông Cử ra khỏi nhà và ở luôn trong nhà cho thấy có dấu hiệu của tội xâm phạm chỗ ở của công dân. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, ông Cử cần làm đơn tố giác tội phạm đến Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an TP Hà Giang) đề nghị khởi tố. Ngoài ra, nếu các đối tượng có hành vi đập phá đồ đạc thì cần phải định giá tài sản để khởi tố thêm tội hủy hoại tài sản”.

Nguyễn Hằng