Hà Nội kiến nghị dừng ký hợp đồng với nhà thầu Trung Quốc làm ống nước sông Đà

Dự án ảnh hưởng đến 3 triệu dân của 21 quận, huyện

Trước đó, theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, ngày 31/3 là hạn chót mà TP Hà Nội, Bộ Xây dựng và các bên liên quan phải báo cáo việc rà soát toàn bộ dự án hệ thống cấp nước chuỗi đô thị Sơn Tây – Hòa Lạc – Xuân Mai – Miếu Môn – Hà Nội – Hà Đông do Tổng công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (Vinaconex) làm chủ đầu tư lên Chính phủ.

Chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ: “Gần đây một số cơ quan thông tin đại chúng có đưa tin liên quan đến việc thực hiện Dự án hệ thống cấp nước chuỗi đô thị Sơn Tây – Hòa Lạc – Xuân Mai – Miếu Môn – Hà Nội – Hà Đông giai đoạn 2 do Tổng công ty Vinaconex làm chủ đầu tư. Phó Thủ tướng yêu cầu UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát toàn bộ quá trình thực hiện Dự án, trên cơ sở đó, có đánh giá làm rõ những thông tin gần đây mà dư luận đề cập liên quan đến dự án, khẩn trương báo cáo Thủ tướng Chính phủ (đề xuất rõ những giải pháp (nếu có) để bảo đảm dự án được thực hiện có hiệu quả, đúng tiến độ và theo đúng quy định của pháp luật”.

Sau khi thông tin Viwasupco thuộc Vinaconex chọn nhà thầu Trung Quốc là công ty TNHH ống gang dẻo Xinxing, dư luận đã có nhiều ý kiến đa chiều. Phần lớn ý kiến của người dân xoay quanh nội dung lo ngại về tiến độ, an toàn chất lượng nước khi nhà thầu Trung Quốc tham gia vào gói thầu quan trọng nhất dự án.

Tiến trình thực hiện thầu cho thấy, ngày 1/8/2015, chủ đầu tư có quyết định phê duyệt hồ sơ mời thầu CCOG09 cung cấp ống gang dẻo và phụ kiện thuộc dự án hệ thống cấp nước chuỗi đô thị Sơn Tây – Hoà Lạc – Xuân Mai – Miếu Môn – Hà Nội – Hà Đông giai đoạn II. Sau khi thông báo mời thầu đã có 21 nhà thầu mua hồ sơ mời thầu. 4 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu trước thời điểm đóng thầu trong đó có công ty TNHH ống Gang dẻo Xinxing.

Đường nước sông Đà giai đoạn 1 đã vỡ ống đến 17 lần. Ảnh T.Minh

Đánh giá về tầm quan trọng của dự án này, Trung tâm Hỗ trợ đấu thầu thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng: “Dự án cấp nước chuỗi đô thị Sơn Tây – Hoà Lạc - Xuân Mai – Miếu Môn – Hà Nội – Hà Đông giai đoạn II là dự án an sinh xã hội có tầm ảnh hưởng rất lớn và trực tiếp đến đời sống xã hội của khoảng 3,6 triệu người tại 21 quận, huyện và đô thị vệ tinh phía Tây Nam Hà Nội.

Trong đó, gói thầu cung cấp ống gang dẻo và phụ kiện đang xem xét là gói thầu quan trọng nhất của dự án, có tính chất quyết định đến sự thành công và hoạt động ổn định của cả dự án cũng như đời sống của hơn 3 triệu dân Hà Nội”.

Đừng xét thầu trên… giấy

Sau khi xem xét, tổ chuyên gia của Trung tâm Hỗ trợ đấu thầu nhận định dù nhà thầu Xinxing được đánh giá đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật nhưng theo ý kiến một số chuyên gia, chất lượng ống gang dẻo của nhà thầu tại một số dự án đã thực hiện tại Việt Nam chưa hài lòng khách hàng.

Một số thông tin khác từ khách hàng trên thế giới cũng không hài lòng với sản phẩm ống gang dẻo của công ty TNHH ống gang dẻo Xinxing. Tổ chuyên gia lưu ý chủ đầu tư đặc biệt quan tâm tới việc kiểm soát chất lượng hàng hoá từ khâu sản xuất đến khâu vận chuyển và phương thức duy tu bảo trì sau này.

Thông tin này hoàn toàn đối lập với thông tin mà Viwasupco công bố cho rằng Xinxing là công ty có uy tín trên thế giới và có 20 năm kinh nghiệm về sản xuất các ống kích thước lớn, có năng lực tài chính tốt và đã niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Ở Việt Nam, công ty Xinxing đã cung cấp các sản phẩm ống gang tại nhiều thành phố lớn như: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Bình Dương, Vũng Tàu… Khảo sát những khách hàng từng sử dụng dịch vụ của Xinxing, Viwasupco cho biết đều nhận được phản hồi tích cực.

Trung tâm Hỗ trợ đấu thầu cảnh báo đến Wiwasupco: “Nếu chỉ dựa trên hồ sơ mời thầu và đánh giá theo khía cạnh xem xét hồ sơ tài liệu thì có thể dẫn đến loại bỏ những nhà thầu có năng lực, tiềm năng để thực hiện dự án dẫn đến giảm tính hiệu quả, cạnh tranh, kinh tế và sự thành công của gói thầu, dự án”.

Lý giải việc đưa ra nhận định nêu trên, Trung tâm Hỗ trợ đấu thầu cho rằng, việc đánh giá hồ sơ dự thầu đã được chuyên gia thực hiện trên cơ sở tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu quy định tại hồ sơ mời thầu phát hành. Tuy nhiên, việc quy định các tiêu chuẩn về đánh giá năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu có thể do ý kiến chủ quan của đơn vị lập hồ sơ mời thầu, ý kiến của chủ đầu tư tại thời điểm trước khi phát hành hồ sơ mà chưa lường hết năng lực, kinh nghiệm của các nhà sản xuất thực tế trên thị trường.

Đối với hàng hoá mà gói thầu đang xem xét, chất lượng hàng hoá phụ thuộc chủ yếu vào công nghệ, dây chuyền thiết bị của nhà sản xuất, tuy nhiên, tiêu chuẩn đánh giá tại hồ sơ mời thầu chưa quy định nội dung đánh giá liên quan đến dây chuyền công nghệ, thiết bị để sản xuất các hàng hoá này.

Nhiều khuyến cáo đã được gửi đến Viwasupco để tránh “hoạ” về sau trong dự án cấp nước sông Đà giai đoạn II. Ảnh minh hoạ: N.Tuyền

Ngoài xem xét về hồ sơ tài liệu, Trung tâm Hỗ trợ đấu thầu kiến nghị nhà đầu tư cần tiến hành khảo sát trực tiếp thực trạng cơ sở sản xuất của các nhà thầu vượt qua bước đánh giá sơ bộ. Đặc biệt lưu ý đến khả năng sản xuất, cung cấp thực tế và công nghệ của hệ thống dâu chuyền thiết bị của các nhà thầu. Đoàn khảo sát cần có đại diện các thành viên góp vốn chính trong dự án, thành viên tổ chuyên gia và các bên liên quan khác.

Thông tin về việc khảo sát nêu trên cần ghi nhận lại bằng biên bản gồm hình ảnh, video chứng minh có xác nhận của các bên tham gia. Khảo sát trực tiếp hoặc lấy ý kiến trực tiếp từ các khách hàng vốn là các chủ đầu tư đã sử dụng các sản phẩm ống gang của các nhà thầu để có thêm thông tin cần thiết đánh giá về chất lượng sản phẩm, dịch vụ do các nhà thầu đã cung cung cấp.

Với các hợp đồng tương tự nhà thầu đã cung cấp trong quá trình tham gia dự thầu, chủ đầu tư cần yêu cầu nhà thầu cung cấp các bản gốc và liên hệ trực tiếp đối với các nhà thầu tương ứng với các hợp đồng nêu trên cũng như ý kiến xác nhận của đại sự quán nước mà nhà thầu đăng ký quốc tịch nhằm chứng minh tính chính xác, hợp lệ của các hợp đồng nêu trên.

Cảnh báo của Trung tâm Hỗ trợ đấu thầu đưa ra rất rõ ràng, tuy nhiên, việc thực hiện của chủ đầu tư đối với các nội dung khuyến cáo này đến đâu thì dư luận chưa nhận được thông tin công bố chính thức.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội