Hà Nội: Mải xây chung cư, bỏ quên trường học

Phụ huynh hồi hộp xem danh sách trúng tuyển vào lớp 1 cho con tại Trường tiểu học Hoàng Liệt (Hoàng Mai, Hà Nội) năm nay chỉ tiêu tuyển 1.050 học sinh. Ảnh: Q.Anh

Mơ một suất học công lập

Dù năm nào ngành Giáo dục Hà Nội, cũng như thành phố đều chỉ ra thực trạng và các giải pháp khắc phục tình trạng thiếu trường học, quá tải trường học trên địa bàn, đặc biệt là hệ thống trường công lập không thể đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh trên địa bàn, nhất là các khu đô thị ngày càng nhiều. Câu chuyện bốc thăm xin học, để đáp ứng nhu cầu nhiều trường công lập chấp nhận quá tải nhận 50 – 60 học sinh/lớp đã diễn ra khá phổ biến ở các quận nội thành. Tại một số khu đô thị vạn dân, có được suất học trường công lập cũng là một mơ ước.

Theo ước tính, tại Hà Nội có trên 500 dự án Khu đô thị và nhà ở thương mại, khu nhà ở. Hàng loạt dự án được mở ra, bộc lộ bất cập do công tác quy hoạch và xây dựng của nhiều khu đô thị chưa đáp ứng đúng mục tiêu đề ra, đặc biệt là hệ thống trường học. Thậm chí, tại nhiều nơi, dù các hộ dân đã chuyển tới sinh sống rất lâu nhưng trường học chưa có hoặc xây dựng với tiến độ chậm, gây quá tải cho các trường lân cận. Câu chuyện bốc thăm xin học ở các trường công lập ở Kim Văn - Kim Lũ, Linh Đàm (như đã đề cập tại số báo 89, ra ngày 27/7), Định Công, Trung Hòa – Nhân Chính… như bài toán khó, vẫn chưa có lời giải.

Để tìm hiểu vì sao phụ huynh lại vất vả tìm trường cho con, chiều ngày 28/7, chúng tôi có mặt tại Khu đô thị HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai), tại đây 12 tòa nhà với ước tính dân số trên 3 vạn dân, trên địa bàn có nhiều cơ sở mầm non tư thục, quy mô với hàng trăm trẻ mỗi cơ sở, mức học phí từ 2-3 triệu/tháng. Chủ một cơ sở mầm non chia sẻ: “Nhu cầu gửi trẻ ở đây là rất lớn, trong khi hệ thống trường công lập dù xây mới thêm cơ sở vẫn chưa đáp ứng nổi. Do giá thuê mặt bằng cao nên các trường phải thu học phí cao, mở thêm các lớp để bù đắp chi phí. Phụ huynh không xin sớm, sẽ không còn chỗ học”.

Ngoài các cơ sở mầm non tư thục, năm học 2017-2018, trường mầm non, tiểu học công lập Hoàng Liệt đã xây dựng thêm cơ sở mới, tăng khả năng đáp ứng nhu cầu so với năm trước. Tuy nhiên, số lượng trẻ quá lớn, chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu thực tế. Còn Trường tiểu học Hoàng Liệt năm học này số lượng học sinh lớp 1 theo chỉ tiêu là 1.050 học sinh, khiến nhiều phụ huynh lo sỹ số lớp học đông.

Lớp học luôn trong tình trạng quá tải

Không chỉ Khu đô thị Linh Đàm, khá nhiều khu đô thị trên địa bàn các quận: Thanh Xuân, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Hoàng Mai… có số lượng người ở tương đương dân số một phường, nhưng chỉ chú trọng phát triển trường tư thục, với mức học phí cao. Chưa kể, do mật độ dân cư cao ngay cả vào trường tư cũng khó bởi số lượng có hạn, buộc phụ huynh phải tìm chỗ học cho con ở khu vực lân cận.

Có một thực tế khá phổ biến trong xây dựng các khu đô thị, đó là hầu như không thực hiện đúng theo quy hoạch được phê duyệt. Chủ yếu danh mục nhà ở được ưu tiên xây trước, còn mọi hạng mục khác như trường học chỉ được tính đến khi đã thực hiện xây dựng xong các nhà ở, thậm chí một số nơi cố tình chây ì không xây dựng trường. Trong bối cảnh này, trường công lập như bị tạo sức ép trong việc “gánh” toàn bộ số học sinh mới chuyển tới. Ngay cả việc bố trí xây dựng trường học trong tòa nhà chung cư cũng nảy sinh một số chồng chéo trong quy định, bất lợi cho các nhà trường.

Chia sẻ với PV Báo Gia đình &Xã hội, chủ một số cơ sở mầm non trong tác tòa nhà chung cư cho biết, theo quy định mỗi cơ sở chỉ được nhận không quá 50 trẻ. Nhưng nếu nhận 50 trẻ thì không đủ duy trì kinh phí, đáp ứng nhu cầu nhận trẻ trong tòa nhà. Bởi Bộ GD&ĐT quy định trường mầm non phải có sân chơi, phòng sinh hoạt chung… Trong khi đó, Luật Nhà ở cũng không cho phép mở trường mầm non trong chung cư. Dù Hà Nội mới đây cũng cho phép nâng tầng các tòa nhà chung cư dùng các tầng thấp từ 2 - 5 để làm trường mầm non, song các cơ sở mầm non vừa hoạt động vừa lo bị phạt.

Dù đã được san sẻ rất nhiều với các trường tư, song việc đầu tư phát triển trường công lập vẫn còn chưa tương xứng với phát triển tăng quy mô học sinh hàng năm. TSNguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học Giáo dục - Tâm lý Hà Nội cho biết: “Hiện nay, mức phân bổ đầu tư cho các cơ sở giáo dục công lập là chưa đồng đều. Một số nơi phát triển khu đô thị nhưng chủ yếu là bậc mầm non khiến phụ huynh gặp không ít khó khăn trong tìm chỗ học cho con, chưa kể quá tải trường công lập làm ảnh hưởng tới chất lượng giáo dục. Do đó, cần đầu thư thêm quỹ đất cho xây dựng trường học và gắn trách nhiệm của các đơn vị xây dựng khu đô thị trong việc tài trợ, xây dựng trường học phục vụ dân cư. Nâng cao vai trò giám sát của cộng đồng với việc tuân thủ các quy định phát luật”.

Quang Anh – Dương Hà