Hà Nội: Người dân đang phải ăn rau nhiễm khuẩn nặng

Tưới rau bằng phân lợn

“Nước thải và phân tươi trong thành phố hiện vẫn được các hộ sản xuất ngoại thành Hà Nội tận dụng để nuôi cá, trồng rau. Tuy nhiên, việc lạm dụng các nguồn thải đã khiến hầu hết các loại cá, rau tiêu thụ trong thành phố bị nhiễm khuẩn nặng nề”. 

Đó là báo cáo mới nhất của TS Lese Tonner Klank, Viện Thú y Quốc Gia, trường Đại học Kỹ thuật Đan Mạch sau khi nghiên cứu kỹ tại 6 khu vực trồng rau ở nội, ngoại Hà Nội: Quận Long Biên, Hoàng Mai (xã Bàng B, Hoàng Liệt), huyện Thanh Trì...

Nhóm nghiên cứu của TS Lese Tonner Klank cũng cảnh báo về quá trình nhiễm khuẩn phân ở tất cả các công đoạn như trồng trọt, vận chuyển, tưới rau (giữ cho rau tươi khi đã đem ra chợ). Theo đó, các xét nghiệm tại vùng trồng rau bằng nước thải tại Hoàng Liệt (Q.Hoàng Mai) cho thấy: các mẫu rau đều có đơn bào đường ruột Giardia, Cyclospora với mật độ khá cao và mức nhiễm phân cũng cao hơn hẳn so với các nơi khác.

Đối với một số khu vực ít dùng nước thải thành phố nhưng vẫn dùng phân lợn để bón như Long Biên, Gia Lâm... lượng phân có trong rau khá cao, nhưng số đơn bào đường ruột Giardia thì thấp hơn hẳn.

Nhiều vi khuẩn đường ruột trong rau sống, rau thơm

Khi tiến hành lấy mẫu và xét nghiệm đối với các loại rau ở nhiều chợ, tại nhiều khu vực khác nhau trong thành phố như: chợ Kim Liên, Nguyễn Cao, Hôm Đức Viên, Khâm Thiên, Châu Long... các nhà nghiên cứu đã tìm thấy các đơn bào đường ruột Cyclospora, Cyptosporidium, Giardia có trong nhiều loại rau. Đặc biệt, rau ngổ, cải xoong, cần, kinh giới, tía tô... tỷ lệ nhiễm ký sinh trùng cao hơn rất nhiều lần so với các loại rau khác.

Một nghiên cứu khác gần đây cũng cho thấy, chất lượng nước ở một số xã nuôi trồng ở nội, ngoại thành Hà Nội đã tìm thấy số lượng lớn vi khuẩn phân và 3 loại trứng giun là giun đũa, giun móc, giun tóc. Điều đáng lo ngại là giun móc và một số đơn bào đường ruột thường có khả năng chui qua da người để xâm nhập vào cơ thể. Như vậy, khả năng phơi nhiễm đối với người nông dân khi họ tiếp xúc trực tiếp với nước nhiễm khuẩn là rất lớn.

TS Phùng Khắc Cam, trưởng nhóm thuộc Phòng nghiên cứu các nhiễm khuẩn đường ruột, khoa Vi sinh - Viện VSDTTƯ cho biết, các loại ấu trùng gây bệnh thường vào màng ngoài của rau, cố định ở đó rồi tạo thành ấu trùng nang nên khi rửa rất khó tách ấu trùng ra. Chúng chỉ bị tiêu diệt khi được nấu chín. Trong khi đó, rất nhiều người Việt Nam có thói quen ăn rau sống và các loại rau thơm.

“Đơn bào đường ruột Cyptosporidium có khả năng lây từ người sang người, còn Giardia có thể lây từ động vật sang người. Nếu quá trình sử dụng nước thải và phân tươi trong nuôi trồng không được cải thiện; thói quen ăn rau sống và ít rửa tay  vẫn tồn tại thì việc lây nhiễm trong cộng đồng bệnh đường ruột và các loại bệnh nguy hiểm khác là rất lớn ” - TS Cam nói.

Nước muối loãng cũng không diệt được trứng giun

Theo TS Đặng Thị Cẩm Thạch, Trưởng phòng Ký sinh trùng, Viện Sốt rét - ký sinh trùng và côn trùng Trung ương cho biết, việc ngâm rau vào nước muối loãng không hề tiêu diệt được trứng giun như nhiều người vẫn tưởng. Thuốc tím cũng kém hiệu quả nếu không rửa rau thật kỹ.

Theo TS Thạch, phải dùng nước muối thật mặn như nước biển thì may ra mới diệt được trứng giun, nhưng loại nước này sẽ làm rau bị nát. Việc ngâm rau trong thuốc tím pha loãng cũng tiêu diệt được trứng giun, nhưng trước đó cũng phải rửa rau qua 8-9 lần nước.

TS Cẩm Thạch cũng cho biết, việc rửa rau bình thường không thể loại bỏ trứng giun và ấu trùng sán bởi chúng có kích thước rất nhỏ, nằm lọt trong các khe kẽ và gân lá nên rất khó bị rửa trôi, ngay cả dưới vòi nước đang xả.

Khi nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã thử dùng móng tay cạy mà chúng vẫn bám chặt lên bề mặt rau, trừ khi làm bật cả lớp vỏ ngoài cùng của rau.

Các loại trứng giun và ấu trùng sán sẽ chỉ bị chết khi rau được đun chín.

Vân Khánh - Bảo Yên