Hà Nội: Nông dân bị thu hồi đất sẽ làm gì?

 

Tại buổi làm việc của Đoàn giám sát HĐND TP với UBND huyện Hoài Đức cuối tuần qua, báo cáo của huyện cho thấy, sắp tới, Hoài Đức sẽ có 10 xã bị thu hồi 100% diện tích đất sản xuất nông nghiệp, 9 xã thu hồi 70%. Như vậy cùng với diện tích đã bị thu hồi để xây dựng khu công nghiệp Bắc An Khánh và một số xưởng sản xuất, khu đô thị khác, diện tích đất canh tác còn lại rất ít.

 

Theo điều tra của Sở LĐ,TB&XH, một bộ phận gia đình nông dân khi bị thu hồi đất trên 30% đã trở thành hộ nghèo.   Trong đó, tập trung nhiều nhất ở các quận, huyện bị thu hồi nhiều đất như Hoàng Mai, Tây Hồ, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Long Biên. Tổng số các hộ dân bị thu hồi trên 30% đất nông nghiệp có tới 1.223 hộ nghèo, với 4.389 nhân khẩu.

Ông Lê Văn Hoạt, thành viên Đoàn giám sát băn khoăn: “Đất nông nghiệp bị thu hồi chiếm tỉ lệ cao để làm các dự án, nhưng chủ yếu là xây dựng khu đô thị. Xây đô thị thì làm gì có chỗ giải quyết việc làm cho dân? Đề nghị chính quyền phải bàn và đưa ra hướng giải quyết cụ thể hơn. Đặc biệt quan tâm đến tình trạng những người nghèo, sau khi bị thu hồi đất càng nghèo hơn”. Trưởng ban Văn hoá Xã hội, HĐND TP, bà Nguyễn Thị Thịnh cũng có chung nỗi lo này. Bà Thịnh chất vấn vì sao ở xã Vân Canh, tỉ lệ người lao động được giải quyết việc làm thấp? Tới đây, sau khi thu hồi đất ở các xã La Phù, Lại Yên thì dân sống bằng gì?

 

Phó Giám đốc Sở LĐ,TB&XH Đỗ Xuân Phương nêu thực trạng, có những doanh nghiệp (DN) vẫn nhận lao động địa phương, nhưng chỉ vài tháng sau họ nêu ra một loạt lý do để sa thải lao động. “Huyện phải có tiêu chí rõ thì mới bắt buộc được DN nhận lao động làm việc ổn định, lâu dài”, bà Phương nhấn mạnh.

 

Trước hàng loạt vướng mắc, bức xúc nêu trên, Bí thư Huyện uỷ Nguyễn Trọng Trúc cũng tỏ ra bối rối: “Có những cái các đồng chí hỏi chúng tôi không trả lời được, vì dân đã nhận tiền đền bù còn ruộng thì bỏ hoang chưa thực hiện dự án”. Ông Trúc cũng khẳng định, người lao động ở Hoài Đức vào làm việc trong các khu công nghiệp chiếm tỉ lệ không đáng kể. Khu công nghiệp Trường An, có nhiều người lao động là dân bản xứ cũng chỉ chiếm khoảng 20-25%. Theo thống kê của Công đoàn huyện thì có những DN chỉ có 2% lao động là  người địa phương, thậm chí có DN không có.

 

Tuy nhiên theo ông Trúc, những hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp ở xã La Phù không cần phải lo lắng, vì huyện có chính sách ưu tiên mở rộng làng nghề với 50 ha đất. Tương tự xã Lại Yên cũng không đáng lo, vì dân ở đây có nghề phụ là đi làm thợ xây, thợ nề...

 

Dự án chậm, đất bỏ hoang, nông dân không có việc làm (chụp ngày 24/10 tại khu An Khánh, Hoài Đức, Hà Nội). Ảnh: T.G

 

 

Để tạo công ăn, việc làm cho người dân những vùng bị thu hồi đất nông nghiệp, Đoàn giám sát của HĐND TP cũng có buổi làm việc với Sở LĐ,TB&XH về vấn đề này. Hiện nay, người nông dân bị thu hồi từ 30% diện tích đất nông nghiệp trở lên sẽ được hỗ trợ học nghề 30.000đ/m2 cùng một thẻ học nghề trị giá 6 triệu đồng/người.

 

Tiền đền bù đất được sử dụng như thế nào? 57,5% số người dân dùng tiền đền bù đất để xây nhà; 8,72% đi mua đồ dùng; chỉ có 1,27% đầu tư cho sản xuất phi nông nghiệp; chỉ có 2,55% đầu tư cho học nghề và 18,2% gửi tiết kiệm.   (Điều tra của trường Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội)

Trưởng ban Giải phóng mặt bằng TP, ông Nguyễn Đức Biền cho rằng, nên dán ảnh vào thẻ học nghề để tránh tình trạng sang nhượng thẻ, người nông dân không chuyển đổi nghề được. “Sở đang dự định bao giờ người nông dân bị thu hồi đất có nhu cầu thì mới cấp thẻ, nhưng tôi đề nghị cứ làm thẻ cho họ, cho họ có một cái thẻ học nghề bỏ túi đã. Thẻ này phải có giá trị ở tất cả các cơ sở đào tạo nghề của Nhà nước trên toàn quốc, chứ không chỉ ở riêng Hà Nội”, ông Biền kiến nghị.

 

Phó Giám đốc Sở LĐ,TB&XH Khuất Văn Thành cho biết, thống kê trên địa bàn Hà Tây cũ có xấp xỉ 4.000 DN vừa và nhỏ nhưng chỉ có 30% đang triển khai thực hiện dự án, còn lại mới đang xây tường bao... Không hy vọng DN tiếp thu được nhiều lao động. Theo ông Thành, vấn đề xã hội nảy sinh tới đây sẽ rất “kinh khủng” khi người dân tiêu hết tiền đền bù.