Hà Nội thu phí vào nội đô có tránh được ùn tắc?

Hà Nội sẽ nghiên cứu cho phù hợp mức thu phí phương tiện vào nội đô để kéo giảm ùn tắc giao thông. Ảnh: Nhật Tân

Dự kiến áp dụng công nghệ thu phí tự động

Chính phủ vừa đồng ý với đề xuất của UBND TP Hà Nội về lập đề án thu phí phương tiện vào nội đô nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường giai đoạn 2017-2020 tầm nhìn đến năm 2030.

Trao đổi với báo chí, ông Vũ Văn Viện - Giám đốc Sở GTVT Hà Nội cho biết, thành phố sẽ không thu phí đối với xe máy vào nội đô. Lý do là thành phố có kế hoạch hạn chế xe máy ở một số khu vực và đến năm 2030 sẽ dừng xe máy từ vành đai 3 trở vào. Dự kiến, Hà Nội thu phí đối với ô tô vào nội đô; phân loại ô tô để thu phí căn cứ vào mức độ khí thải gây ô nhiễm và phạm vi thu phí ở khu vực nào.

Theo Giám đốc Sở GTVT Hà Nội, việc thu phí cũng phải phân vùng, tổ chức giao thông, kết nối giao thông phục vụ thu phí đảm bảo sự đi lại cho nhân dân bình thường. Mục tiêu đề án thu phí phương tiện vào nội đô, ông Viện cho biết, không phải tăng thu ngân sách. Đây được cho là biện pháp để người dân lựa chọn tuyến đường đi hợp lý nhất, vừa đảm bảo nhu cầu đi lại và yêu cầu tổ chức giao thông của TP.

Về những lo ngại phí chồng phí khi Hà Nội có thêm phí ô tô vào nội đô, ông Viện giải thích mỗi loại phí có nhu cầu và mục tiêu khác nhau. Do vậy, trong quá trình xây dựng đề án đã phải làm rõ mục tiêu của việc thu phí là giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.

Đề cập đến công nghệ để nhận biết xe trong diện thu phí, đại diện các cơ quan chức năng trên đều đưa ra cách thức triển khai sẽ xây dựng phương án áp dụng công nghệ thu phí tự động mới nhất vì trong đô thị nếu không làm thế sẽ gây ùn tắc. Để triển khai, phương tiện đặc biệt là ôtô phải mở tài khoản ngân hàng và trang bị thiết bị thu phí tự động để các trạm thu phí tự nhận biết, trừ tiền; cơ quản lý kiểm soát, điều tiết khi đi vào các khu vực bị hạn chế.

Về lộ trình thu phí ô tô vào nội đô, ông Viện cho biết, sau khi hoàn thiện đề án, dự kiến sẽ trình HĐND thành phố năm 2019 thông qua và trình Chính phủ vào cuối năm 2019.

Khuyến khích vận tải công cộng

Theo một số chuyên gia giao thông, hiện nay, tình trạng ùn tắc giao thông tại Hà Nội chủ yếu vào giờ cao điểm nên việc thu phí chỉ nên diễn ra vào giờ này; còn vào các khung giờ thấp điểm (thậm chí ban đêm, sáng sớm), cần có chính sách phù hợp để đảm bảo cho người dân đi lại.

“Việc thu phí cũng cần cân nhắc xem những người ở trong nội đô có thu không, hay chỉ thu những người ngoại tỉnh về nội đô? Nếu Hà Nội thu phí phương tiện vào khu vực ùn tắc, nên thu cả xe máy. Vì hiện nay, xe máy vẫn là phương tiện gây ùn tắc mỗi ngày”, một chuyên gia ngành giao thông (đề nghị không nêu tên) bày tỏ ý kiến.

Đại diện các cơ quan nhà nước nhìn nhận, giải pháp căn cơ và đồng bộ đó là, Hà Nội phải di dời bệnh viện, trường học, chung cư cao tầng ra khỏi nội đô kết hợp với xây dựng các đô thị vệ tinh; đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, tính toán tổng thể lại vận tải hành khách công cộng, tăng cường phương tiện và chất lượng vận tải công cộng để thu hút người tham gia giao thông.

Còn theo TS Nguyễn Xuân Thuỷ (nguyên Giám đốc Nhà xuất bản GTVT), việc Chính phủ đồng ý cho Hà Nội lập đề án thu phí phương tiện vào nội đô là chưa hợp lý, gây khó khăn cho người dân. TS Nguyễn Xuân Thuỷ cho rằng, vấn đề của Hà Nội hiện nay là ùn tắc giao thông. Để giải quyết tình trạng này, phải xét trên cả điều kiện cần và đủ. Điều kiện cần ở đây là ùn tắc giao thông, song điều kiện đủ thì chưa có. Điều kiện đủ là các phương tiện giao thông công cộng phải đáp ứng được 50% nhu cầu đi lại của người dân. Mỗi ngày, Hà Nội có đến 12 triệu lượt đi lại nhưng giao thông công cộng mới đáp ứng được 10%, buộc người dân vẫn phải di chuyển bằng xe cá nhân như ôtô, xe máy. Bởi theo chuyên gia này, xe buýt BRT hiện đại nhưng chưa thu hút được người dân vì còn nhiều khiếm khuyết. Các tuyến metro làm chậm, tàu điện trên cao đội vốn, làm cả chục năm vẫn chưa xong. Trong khi đó, các tuyến xe buýt thiết kế thiếu khoa học, thời gian chờ đợi quá lâu...

Về phía người dân, ông Nguyễn Thế Ân (ở khu đô thị Mỹ Đình II, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) chia sẻ: “Theo tôi, muốn giải quyết căn cơ của việc ùn tắc giao thông của TP Hà Nội, các nhà quản lý đô thị phải quy hoạch hoàn chỉnh đồng bộ hệ thống giao thông nội đô và các vành đai. Kết hợp phát triển bền vững, lâu dài hệ thống phương tiện giao thông công cộng để đáp ứng nhu cầu của người dân thì nạn ùn tắc sẽ được cải thiện cơ bản”.

Nhật Tân