"Ham muốn" ở trẻ vị thành niên

Giã từ tuổi thiếu nhi vô tư để bước vào tuổi vị thành niên (VTN) là lúc cơ thể của các em bắt đầu có những xung năng sinh lý do ảnh hưởng của các hormone sinh dục (gọi là tín hiệu từ bên trong) và những tác động từ bên ngoài (phim ảnh, âm nhạc, sách báo, giáo dục gia đình... – gọi là tín hiệu từ bên ngoài). Hai tín hiệu đó đã tạo nên bản năng tính dục cho trẻ. Vì vậy các em trai, gái tuổi VTN đều có thể có những biểu hiện của sự “bừng tỉnh” giới tính rất đặc trưng.   

Tự kích dục

Nhiều bậc phụ huynh lo ngại khi phát hiện con em mình có hành vi tự kích dục. Sách báo xưa và nay cũng còn có ý kiến trái ngược nhau về hành vi này. Vậy nên nhìn nhận hành vi này như thế nào là đúng nhất?

Tự kích dục tức là tìm khoái cảm trên chính cơ thể mình. Hành vi này thật ra đã có từ rất sớm, khi các bé tự đụng chạm “cái ấy” của mình một cách vô tư. Đến tuổi VTN, do ảnh hưởng của những tín hiệu nói trên, nhiều em đã có hành vi tự kích dục. Cho tới nay, tất cả những sách giáo khoa về giáo dục tính dục có uy tín đều không hề chỉ trích hành vi này mà trái lại, còn coi đó là biểu hiện của sự hình thành xu hướng tính dục khác giới.

Hành vi này có tác dụng tạo lối thoát cho những xung năng tình dục, đem lại cảm giác đỉnh điểm khi tự làm xuất tinh (với nam giới). Cảm giác thoả mãn ấy đã tạm đóng lại mọi cơ chế kích thích tình dục, làm dịu và đưa cơ thể trở lại trạng thái yên tĩnh, cân bằng. Hầu hết các chuyên gia về sức khoẻ tâm thần đều nhất trí rằng tự kích dục là bình thường, không có hại, thậm chí còn cần thiết để có sự cân bằng, ít nhất là trong tuổi dậy thì.

Tuy vậy, trong một số trường hợp, việc tự kích dục bị coi là có hại hoặc bị chê trách. Đó là khi trẻ VTN quá lạm dụng nó, gây nên ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ thể chất và tinh thần, làm sao nhãng công việc học tập hoặc rơi vào trạng thái dằn vặt về hành vi của mình sau đó.

Cần nhắc lại là tự kích dục là bình thường và không có hại khi nó được thực hiện để giảm bớt những thôi thúc sinh lý của tuổi dậy thì, chứ không phải là phương tiện để tìm kiếm khoái cảm một cách thường xuyên.

Cái hại của sự thực hành thường xuyên (hằng ngày hoặc nhiều lần trong ngày), trong điều kiện giấu giếm, sợ bị người khác phát hiện nên thường phải tạo khoái cảm thật nhanh, đó là tạo nguy cơ hình thành phản xạ xuất tinh sớm. Khi lập gia đình, phản xạ xuất tinh sớm sẽ trở thành một bi kịch cho đời sống tình dục của vợ chồng.

Cũng không phải tất cả mọi người đều lựa chọn hành vi tự kích dục như là một sự giải toả, Vì vậy, cần giúp các em biết sống có chừng mực, biết nhận ra sự có hại của hành vi quá mức, hiểu biết về sinh lý tuổi dậy thì và biết giải phóng những xung năng tính dục của mình vào những hoạt động văn hoá, thể thao.

Cha mẹ không nên quá lo lắng hoặc phẫn nộ khi phát hiện hành vi này ở con cái (cả con trai và con gái), một thái độ đúng đắn là giải thích cho chúng hiểu và biết tránh những mặt có hại của hành vi, với con gái cần nhấn mạnh đến sự giữ vệ sinh (vì có thể gây viêm âm hộ, âm đạo).

“Tự nhiên thức dậy”

Đó là hiện tượng thường xảy ra ở trẻ nam VTN khi bàng quang căng, đồng thời cũng xảy ra khi mơ thấy chuyện tình ái và bừng tỉnh khi có cảm giác sắp xuất tinh. Hiện tượng cương cứng tự nhiên về sáng còn liên quan đến sự dao động của nồng độ testosterone (hormone sinh dục nam) trong ngày, đạt mức cao nhất vào lúc 4 - 6 giờ sáng. Hiện tượng này là bình thường ở tuổi thanh thiếu niên. Ở người trưởng thành và đã có hoạt động tình dục, cương cứng tự nhiên trong lúc ngủ còn là dấu hiệu để chẩn đoán nguyên nhân tâm lý của chứng rối loạn cương cứng.

Xuất tinh tự nhiên trong lúc ngủ, còn gọi là xuất tinh ban đêm hay mộng tinh, thường xảy ra ở tuổi VTN cũng là do những biến đổi về nồng độ hormone ở tuổi dậy thì -  sự giải toả những thôi thúc ham muốn tình dục. “Tự nhiên thức dậy” vào ban đêm rồi dẫn đến xuất tinh liên quan đến những giấc mơ tình ái ở những năm đầu của tuổi dậy thì, hiện tượng này không có hại cho sức khoẻ. Hầu hết nam thanh niên đều có những giấc mơ như thế nhưng sẽ giảm dần theo tuổi.  

Nói chung, cơ thể nam nữ đều có phản ứng trước các tín hiệu bên trong và bên ngoài tương tự như nhau. Ở nữ, phản ứng của cơ thể trước sự kích thích cũng gây ra biến đổi ở cơ quan sinh dục. Nữ cũng có những huyễn tưởng tình dục trong lúc ngủ và cũng có những đáp ứng trên cơ thể như nam. Huyễn tưởng tình dục là bình thường và vô hại, có thể coi là một khả năng kích thích tự nhiên.     

Tóm lại, những biểu hiện của ham muốn tình dục ở tuổi vị thành niên là bình thường  nhưng các em cần được giáo dục để hiểu rằng, con người không phải là nô lệ của bản năng tính dục mà trái lại luôn biết sử dụng ý thức (vỏ não) và hiểu biết như phương tiện để làm chủ bản thân, để kiềm chế, dập tắt tâm trạng ham muốn tình dục quá mức bằng cách sống tích cực, tập trung nhiều hơn vào những hoạt động khác có lợi cho tương lai như say mê học tập, hoạt động thể thao, vui chơi, tham gia các công tác xã hội.

BS Đào Xuân Dũng