Hàng hóa Tết: Ngại hàng chợ, nhiều người chuyển qua đồ “handmade”

Mặc dù giá cả các mặt hàng thiết yếu khá bình ổn nhưng sức mua vẫn còn èo uột. Ảnh: T.Trang

Hàng hóa ế ẩm, sức mua dè dặt

Dạo quanh một số chợ trên địa bàn TP Hà Nội như Cổ Nhuế, Nghĩa Tân, Đồng Xuân… chúng tôi thấy lượng hàng hóa phục vụ Tết đã khá đa dạng và phong phú. Ngoài các sản phẩm bánh, mứt, kẹo truyền thống với các thương hiệu quen thuộc, còn nhiều sản phẩm ngoại nhập từ Thái Lan, Hàn Quốc, Malaysia… có mẫu mã bắt mắt và giá cả hợp lý. Tuy nhiên, lượng khách vẫn khá vắng vẻ.

Khảo sát thực tế thị trường cho thấy, các mặt hàng thiết yếu phục vụ Tết như: thực phẩm khô, bánh, mứt, kẹo, đồ uống... có giá khá ổn định, không khác so với các năm trước là mấy. Hiện tại, các loại măng khô có giá giao động từ 220.000 – 270.000 đồng/kg, các loại nấm có giá từ 320.000 – 460.000 đồng/kg, miến dong có giá từ 45.000 – 50.000 đồng/kg, giá mộc nhĩ giao động từ 110.000 – 150.000 đồng/kg, tùy loại...

Các loại hạt cũng có mức giá khá ổn định: Hạt dẻ cười có giá 280.000 đồng/kg, hạt hạnh nhân có giá 230.000 đồng/kg, hạt điều rang muối có giá 220.000 đồng/kg, hạt bí loại 1 giá 150.000 đồng/kg, hạt dưa giá 130.000 đồng/kg... Riêng các loại mứt truyền thống như: mứt hạt sen, mứt dừa, mứt cà rốt, mứt hồng khô, mứt gừng... lại có xu hướng giảm giá khoảng 5% so với năm ngoái.

Trước sức tiêu thụ chậm, nhiều chủ hàng tỏ ra lo lắng. Một người bán hàng trên chợ Cổ Nhuế than thở: “Tầm này mọi năm là đã có người mua hàng Tết rồi, nhưng năm nay ế quá. Khách chỉ đến hỏi rồi lại đi, số người mua không nhiều. Cứ tình hình này, không biết buôn bán kiểu gì, ngồi quanh quẩn từ sáng đến tối chỉ để đọc báo”.

Chia sẻ với chúng tôi, chủ một cửa hàng trên chợ Đồng Xuân cho biết: “Dù giá cả các mặt hàng năm nay không chênh lệch nhiều nhưng người mua vẫn khá dè dặt. Hiện tại, người ta chủ yếu đi xem hàng và khảo giá, số người mua rất ít. Có lẽ do kinh tế khó khăn, lương thưởng chưa có nên người dân thắt chặt chi tiêu, chưa mua hàng sớm. Vì vậy, tôi chưa dám nhập thêm hàng Tết”.

Trái ngược với ý kiến của các tiểu thương, khách hàng Nguyễn Thùy Anh (Mai Dịch, Cầu Giấy) nhận định: “Vài năm nay, đúng là tình hình kinh tế không mấy khởi sắc nhưng không đến nỗi phải sắm Tết muộn. Tôi thấy nhiều người đã mua thực phẩm khô về trữ hàng ăn Tết từ rất sớm. Nhưng thay vì mua ngoài chợ như mọi năm, giờ đây người tiêu dùng thích đặt hàng quê hoặc mua thực phẩm trong các siêu thị nhiều hơn”.

Chán đồ mua, thích tự làm

Thực tế, bên cạnh chuyện thắt chặt chi tiêu thì việc người dân chán đồ chợ cũng là một trong những lý do khiến hàng hóa thiết yếu phục vụ Tết ế ẩm. Thay vào đó, các bà nội trợ lại chuyển hướng sang các loại thực phẩm “handmade” (tự tay làm – PV) vừa để phục vụ nhu cầu của gia đình, vừa để làm quà biếu, tặng.

Đáp ứng nhu cầu của các bà nội trợ, các khóa học nấu ăn, làm bánh liên tục được mở ra. Đây đa phần là những khóa học ngắn hạn, từ 5 – 7 buổi với mức giá khá phong phú. Các khóa học dành thời gian cho học viên được trải nghiệm toàn bộ công đoạn làm bánh, mứt hay nấu các món ăn truyền thống thường có mức giá khá cao, từ 7 – 10 triệu đồng/khóa. Đối với các khóa học đã chuẩn bị sẵn đầy đủ nguyên liệu và học viên chỉ tham gia một số công đoạn thì giá cả thường rẻ hơn, khoảng 2 – 3 triệu đồng/khóa.

Các khóa học nấu ăn ngày Tết chủ yếu xoay quanh cách làm các món ăn truyền thống. Ngoài ra, một số trung tâm còn mở thêm khóa học dài hơi, đánh vào thị hiếu thích làm món Tây của khách hàng, ví dụ: cách làm bánh pizza, bánh hạnh nhân, bánh quy yến mạch...

Lý giải cho điều này, chị Vũ Thị Hoa (khu đô thị Linh Đàm, Hoàng Mai) cho biết: “Tết năm ngoái, mình còn bận con nhỏ nên không có thời gian bày vẽ, đành phải mua sẵn. Năm nay thư thả hơn, mình quyết định tham gia khóa học nấu ăn để tự chế biến một số loại bánh, mứt, kẹo cho ngày Tết. Dù hơi mất công một chút nhưng bù lại, mình thấy an tâm hơn rất nhiều. Đặc biệt là mình có thể chủ động được hương vị của chúng”. Có lẽ, đây mới là lý do thực sự khiến người tiêu dùng thờ ơ với các mặt hàng được chế biến sẵn trên thị trường.

Cùng suy nghĩ với chị Hoa, bà Mai Thu Hà (ở Đê La Thành, Đống Đa) cũng cho hay: “Tết năm ngoái, tôi chủ yếu mua hàng chợ. Nhưng năm nay, tôi mua ở chợ rất hạn chế vì thực phẩm khô thì đặt ở quê còn những đồ ăn sẵn như bánh, mứt, kẹo thì con dâu đã rục rịch làm”. Bà Hà tiếp tục chia sẻ: “Ở chợ, khó phân biệt được hàng thật, giả. Nhiều khi hàng Tàu còn đội lốt hàng Việt, hàng Thái... để đánh lừa người tiêu dùng. Thành thử, tôi cũng ngại dùng hàng chợ”.

Có thể thấy, trên thị trường, hàng hóa Tết có sự đa dạng về chủng loại, mẫu mã, nhưng vẫn còn tình trạng hàng không có nhãn mác, xuất xứ rõ ràng được bày bán trà trộn cùng với sản phẩm có thương hiệu, nhãn mác. Những sản phẩm này được người bán hợp thức hóa bằng cách giới thiệu là sản phẩm do các cơ sở sản xuất thủ công tự làm. Chính điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến sức mua của người tiêu dùng.

Thu Trang/Báo Gia đình & Xã hội