Hàng loạt sai phạm dưới chân cầu Thanh Trì (3): Ai đang để cho sai phạm tồn tại?

Ngôi nhà 5 tầng kiêm cả nhà thờ của Công ty Thành Long ngay sát chân đê. Ảnh: P.B

Nhà mọc tràn lan trên “đất cấm”

Có lẽ ở Hà Nội, không có nơi nào mà nhiều công ty “ma” hoạt động rầm rộ như khu vực dưới chân cầu Thanh Trì (thuộc phường Thanh Trì và phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai). Lợi dụng sự quản lý lỏng lẻo, dễ dãi của các cấp chính quyền, nhiều cá nhân, doanh nghiệp đã ký thuê đất với giá rẻ như bèo, sau đó liên doanh, liên kết với các công ty khác để kiếm lời. Theo kết luận 1316 của Sở TN&MT Hà Nội, có nhiều doanh nghiệp ký thuê đất để trồng cây, làm trang trại với giá 10.000 đồng/m2/năm, hoặc 80 triệu đồng/ha/năm nhưng sau đó lại xây dựng nhà xưởng, làm bãi tập xe ô tô, làm trạm trộn bê tông, bãi đỗ xe, các cầu cảng không phép…

Ông Trịnh Văn Minh, người đã đưa chúng tôi đi thực tế ở khu vực này suốt một tháng ròng bức xúc: “Theo tôi được biết, sau khi Sở TN&MT TP Hà Nội ra kết luận, yêu cầu các doanh nghiệp, cá nhân nơi đây không được xây dựng, san lấp làm biến dạng mặt bằng thì ở phường Lĩnh Nam, hàng loạt ngôi nhà 3, 4 tầng mọc lên như nấm. Thậm chí, ngôi nhà của ông chủ Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Thành Long còn xây lên tận 5 tầng, trên tầng thượng còn có một tum được dùng để làm nhà thờ”.

Và để tìm hiểu thực hư câu chuyện mà ông Minh nói, chúng tôi đã đến số nhà 30, ngõ 1, phố Thuý Lĩnh, phường Lĩnh Nam thì thấy đó là điều hoàn toàn chính xác. Ngôi nhà số 30 này được ông Vũ Văn Thảo sử dụng để ở và làm trụ sở của Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Thành Long. Ngôi nhà cao 5 tầng bề thế, phía trên sân thượng được xây dựng một tầng tum kiểu dáng nhà thờ. Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Hùng Lân, Hạt trưởng quản lý đê số 3 xác nhận, ngôi nhà của ông Thảo (cũng là trụ sở làm việc của Công ty Thành Long) xin cải tạo trong giai đoạn 2013-2014 trên hiện trạng nhà cũ từ 3 tầng lên 5 tầng và thêm tum (thực ra là nhà thờ). Theo ông Lân, việc xây dựng nhà trong hành lang đê điều, chỉ giới thoát lũ có diện tích trên 200m2 thuộc thẩm quyền của Sở NN&PTNT và ngôi nhà của ông Thảo được xây dựng trên diện tích 500m2.

Kết luận 1316 của Sở TN&MT cũng nói rõ, trong khu đất rộng hàng chục nghìn mét vuông mà ông Thảo đã thuê lại của các hộ dân sử dụng đất nông nghiệp được cấp theo Nghị định 64, đến nay ông Thảo đã liên doanh, liết kết hoặc cho các doanh nghiệp khác thuê lại. Đến nay, có nhiều doanh nghiệp không hề nằm trong danh sách được UBND TP Hà Nội xem xét cho thuê đất theo Kết luận 1316 của Sở TN&MT nhưng vẫn tồn tại và hoạt động bình thường. Kết luận 1316 cũng chỉ rõ, số lượng công trình của ông Thảo phải cưỡng chế là rất lớn nhưng không hiểu sao, đến nay không hề có bất kỳ công trình nào bị cưỡng chế. Cũng thuộc phường Lĩnh Nam, ngay khu đất tập thể của Binh đoàn 12 cũng có rất nhiều căn nhà 4, 5 tầng đang mọc lên tràn lan.

Bên kiên quyết, bên thờ ơ

Hàng loạt ngôi nhà đang được xây mới trong Binh đoàn 12.

Sau khi Báo GĐ&XH phản ánh việc nhiều công ty gas hoạt động gây ảnh hưởng đến sự an toàn của cầu Thanh Trì, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo UBND quận Hoàng Mai báo cáo sự việc. Sau khi vào cuộc kiểm tra, UBND quận Hoàng Mai đã có báo cáo số 52 cho biết, Công ty TNHH Vinh Quang đã vi phạm hành lang bảo vệ cầu theo Nghị định 11/2010/NĐ-CP (tối thiểu 150m). Đồng thời văn bản này cũng đề nghị UBND TP Hà Nội chỉ đạo Sở Công Thương Hà Nội thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng và Sở KH&ĐT Hà Nội thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Công ty Vinh Quang. Tuy nhiên, đến nay công ty này vẫn hoạt động bình thường mà chưa hề bị xử lý. Điều đáng nói ở đây là sau khi Báo GĐ&XH phản ánh, UBND quận Hoàng Mai cũng chỉ đi kiểm tra những công ty nào có tên trong… bài báo, còn hàng loạt công ty khác đang vi phạm nghiêm trọng hành lang bảo vệ an toàn cầu thì dường như UBND quận không biết…

Thậm chí, mới đây, ngày 14/4/2016, trong Quyết định số 1748/QĐ-UBND do PCT TP Hà Nội Nguyễn Quốc Hùng ký cho phép Công ty CP Hạ tầng và Xây dựng Phương Nam được thuê đất đã vi phạm hành lang bảo vệ cầu theo Nghị định 11/2010/NĐ-CP. Bởi theo quan sát của chúng tôi, Công ty Phương Nam hoạt động sửa chữa máy móc, bến bãi chỉ cách chân cầu Thanh Trì khoảng 30-40m (Nghị định 11/2010 quy định phải cách tối thiểu là 150m). Hoặc như Công ty CP Đầu tư Sông Đà – Việt Đức hiện nay cũng đang được các cơ quan chức năng xem xét tiếp tục cho thuê đất lại là nơi xuất phát của xe tải trọng lớn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến đê điều. Ông Trịnh Văn Minh cho biết, có thời điểm bãi tập kết của công ty này lên tới hàng trăm chiếc xe loại tải trọng hàng chục tấn chạy suốt ngày đêm từ trong bãi sản xuất bê tông lên đê Nguyễn Khoái để vào trung tâm thành phố. “Xe chạy rầm rộ như thế thì đê nào chịu tải cho nổi”, ông Minh đặt câu hỏi.

Theo ông Nguyễn Văn Thuận, Chi cục phó Chi cục ĐĐ&PCLB Hà Nội thì đơn vị này đã kiến nghị lên Thanh tra giao thông, Cảnh sát giao thông xử lý, đồng thời cho cắm biển hạn chế trọng tải nhưng đến nay mọi thứ vẫn chỉ như “muối bỏ bể”. Ngoài ra, đây cũng là doanh nghiệp chưa được cấp phép cho thuê đất nhưng lại vi phạm về tập kết vật liệu xây dựng cao quá 3m trong hành lang thoát lũ và đang hoạt động ngay trong mùa lũ 15/5-30/10. Theo lời ông Nguyễn Văn Thuận, qua đợt thanh kiểm tra của Sở TN&MT phối hợp với các sở, ban, ngành thì hầu hết các doanh nghiệp đều hoạt động sai với quy định, mặc dù đến mùa lũ nhưng nếu nước chưa lên thì họ chưa chịu… nghỉ(?). Ông Thuận cũng cho biết, khi có các quy định pháp luật thì việc xử phạt này chủ yếu là cơ quan chức năng địa phương như UBND phường hoặc quận.

Theo ông Lân, từ đầu năm nay, Hạt quản lý đê số 3 có đi kiểm tra theo văn bản của Sở NN&PTNT nhằm rà soát những đơn vị có đủ điều kiện thì đề nghị UBND quận và thành phố cấp phép tạm cho thuê. Ngoài ra, “trong mùa lũ thì chúng tôi cũng có các văn bản yêu cầu các công ty được sử dụng đất đúng pháp luật tập kết cát, than, vật liệu xây dựng dưới 3m. Còn đối với công ty chưa hoàn thiện hồ sơ theo quy định thì kiên quyết đình chỉ hoạt động. Thế nhưng thẩm quyền đình chỉ lại thuộc về các đơn vị khác chứ chúng tôi không được phép”- Ông Lân nói.

Qua điều tra của PV Báo GĐ&XH có thể thấy, việc sai phạm và bất chấp pháp luật của các doanh nghiệp đang ngày càng nhức nhối. Nhưng không hiểu sao những sai phạm này vẫn không bị xử lý.

P.Bình – Q.Chiến