Hệ lụy khi “lỡ” mang bầu

Nhiều vị thành niên thiếu hiểu biết đã phải trả giá rất đắt từ việc có thai ngoài ý muốn. Ảnh minh họa.

“Con dại, cái mang”

Cả hai cô bé K. và Tr. đã bước qua tuổi trăng rằm với một sự kiện mà chính gia đình và bản thân các em đều không mong muốn.

K. đã phải nghỉ học vào những ngày cuối cùng của lớp 9 để sinh con. Gia đình em đã khó khăn lại càng khó khăn hơn khi phải nuôi thêm một đứa trẻ hay đau ốm triền miên. Mẹ mất sớm, ba sức khỏe kém không làm ra tiền, mọi chi phí sinh hoạt, nuôi con của K. đều nhờ vào người chị đã lấy chồng và bà ngoại. Nhìn đứa em nhỏ dại lóng ngóng bên cạnh đứa bé, người chị chỉ biết thở dài, cố gắng lo cho em và cháu được chừng nào hay chừng đó. Còn cô bé Tr., vốn đã nghỉ học từ năm lớp 8, cha mẹ quanh năm đầu tắt mặt tối không có thời gian để ý, đã sớm biết yêu và hi vọng sẽ được chàng trai cưới khi mang thai. Cũng giống như K., cô bé Tr. hồn nhiên kệ con đói, con ho, sổ mũi. Việc gì em cũng gọi mẹ, buồn ngủ là đi ngủ, con cái đã có mẹ lo.   

Chuyện các em gái tuổi vị thành niên tò mò ăn “trái cấm” rồi lỡ mang thai không phải hiếm xảy ra và cũng không phải bây giờ mới có. Nó xảy ra ở cả nông thôn và thành thị, ở những em vốn chăm ngoan học giỏi và cả những em học hành sa sút, thiếu sự quan tâm của cha mẹ. Từ một học sinh học giỏi suốt 11 năm liền, H. (học sinh một trường THPT ở Thường Tín, Hà Nội) đã phải nghỉ học giữa chừng năm lớp 11 để sinh con và chuẩn bị lấy chồng. Nếu nói việc tảo hôn thường diễn ra ở những nơi có tập tục còn lạc hậu như một số dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, họ chủ động cho con cái kết hôn thì ở những trường hợp như H., cha mẹ đành cho con lấy chồng ở tuổi vị thành niên vì “sự đã rồi”.

Hết mình vì tình yêu, lỡ mang thai đến khi biết thì thai đã quá to, các em gái trở thành các bà mẹ bất đắc dĩ. Nhiều em được gia đình hai bên vội vã cho lấy nhau để “chạy” điều tiếng nhưng cũng khiến cuộc sống của các em trở thành địa ngục. Câu chuyện mẹ vợ “tố” con rể giao cấu với trẻ vị thành niên khiến người dân ấp Phú Thạnh (xã An Phú Thuận, huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp) vẫn còn bàn ra, tán vào. Còn cô bé N. (Châu Thành, Tiền Giang) đã trải qua 4 lần tìm đến cái chết vì giấc mơ hạnh phúc gia đình không như cô mong muốn. Cô thường xuyên nhận những trận đòn vô cớ và vô số lời nhục mạ, nặng nhẹ của chồng; sự ghẻ lạnh, coi thường của những người bên gia đình chồng.

Trả giá đắt cho tương lai

Các em gái mang thai ở tuổi vị thành niên có nguy cơ đẻ non cao tới 93% so với phụ nữ đã trưởng thành. Theo báo cáo của Bộ Y tế, có trên 5% phụ nữ sinh con trước tuổi 18, 15% sinh con dưới 19 tuổi. Số trẻ dưới 15 tuổi mắc các bệnh lây qua đường tình dục chiếm tỷ lệ 1,16% (bệnh lậu) và 1,5% các bệnh hoa liễu khác.

Trẻ vị thành niên thiếu hiểu biết đã phải trả những cái giá rất đắt từ việc có thai ngoài ý muốn. Không chỉ bỏ dở học hành, tương lai phía trước khó khăn, mờ mịt mà nhiều em đã phải trả giá bằng cả tính mạng. Cô bé H. ở Hải Hậu, Nam Định đã bị bạn trai sát hại khi đang mang thai ở tháng thứ 4. Nguyên nhân của vụ án đau buồn này là do cô đề nghị bạn trai tính chuyện cưới hỏi, quá sợ hãi và không muốn nhận trách nhiệm, người yêu H. đã ra tay giết bạn gái mình.

Nhiều em gái, khi mang thai ở tuổi còn nhỏ đã phải đối mặt với những nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hoặc tử vong liên quan đến thai sản. Một số rủi ro thường xảy ra khi sinh con ở tuổi vị thành niên bao gồm nguy cơ sinh non, sinh nhẹ cân, thai lưu và chết sơ sinh cao hơn. Trẻ sinh ra bởi các bà mẹ tuổi vị thành niên có nguy cơ tử vong cao hơn so với các bà mẹ trên 20 tuổi. Do không đủ chất để phát triển cơ thể, mặt khác do cơ thể chưa phát triển đầy đủ khi có thai, vị thành niên thường bị suy dinh dưỡng, thiếu máu. Do cơ thể bé nhỏ, khung chậu hẹp khi đẻ dễ bị can thiệp như mổ hoặc làm các thủ thuật để lấy thai ra, ảnh hưởng đến sức khoẻ của mẹ cũng như con. Tỷ lệ nhiễm độc thai nghén, tiền sản giật, sản giật cũng cao ở tuổi vị thành niên. Bên cạnh đó, vì chưa có kiến thức về sinh sản, lo lắng dễ dẫn đến rối loạn tâm thần chức năng ở các em.

Theo đánh giá của các chuyên gia, những đứa con của các bà mẹ vị thành niên thường có  cân nặng khi sinh thấp, thường gặp những vấn đề về sức khỏe và phát triển. Bệnh tật có thể khiến các em quá ốm  yếu để chăm sóc con cái mình. Hầu hết các em không có khả năng hoàn thành việc học tập, khó tiếp cận với  những cơ hội tìm kiếm việc làm hoặc có thu nhập thấp. Con cái của các em thường phát triển chậm hơn, hay ốm đau hơn và ít được tiếp cận việc học hành hơn con của những người phụ nữ trưởng thành.