HIV/AIDS đang có xu hướng ”già hóa”

Sinh viên Hà Nội tham gia Lễ mít tinh hưởng ứng Tháng hành động quốc gia và Ngày thế giới phòng, chống AIDS 2012.  Ảnh: Dương Ngọc.

Lây nhiễm qua đường tình dục tăng mạnh

Trong năm 2012, Bộ Y tế nhận định đường lây truyền HIV tại Việt Nam đang có sự thay đổi. Tỷ lệ lây nhiễm qua đường tình dục đang ngày càng tăng cao so với trước đây chủ yếu lây qua đường máu. 76% bệnh nhân tại Đồng bằng sông Cửu Long, hơn 60% ở miền Trung lây nhiễm HIV qua đường tình dục.

Tính cả nước, tỷ lệ nhiễm HIV qua đường tình dục là 46,4%, cao hơn lây truyền qua đường máu (41,3%). Các chuyên gia cảnh báo: Nguy cơ lây truyền HIV qua con đường này sẽ rất khó khống chế. Hơn nữa, hình thái dịch HIV/AIDS đang có xu hướng "già hóa" trong số người nhiễm HIV được phát hiện, chuyển dịch từ nhóm tuổi 20-29 sang nhóm tuổi 30-40, đúng với hình thái lây truyền HIV qua đường tình dục có xu hướng tăng. Thậm chí có người trên 60 tuổi có nhu cầu tình dục và không bao giờ muốn sử dụng bất kỳ các biện pháp phòng tránh nào khi quan hệ với gái mại dâm. Đây chính là nguyên nhân khiến cho công tác phòng chống HIV/AIDS ngày càng khó khăn, tạo gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Theo ông Chu Quốc Ân, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh nhân nhiễm mới HIV theo đường tình dục tăng là do một bộ phận dân cư vẫn chưa thực sự có nhận thức đúng đắn về HIV/AIDS. Hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV trong một số nhóm người như tiêm chích ma túy, phụ nữ mại dâm vẫn còn ở mức cao, tình trạng quan hệ tình dục trước và ngoài hôn nhân vẫn xảy ra ở mức đáng lo ngại đặc biệt là khi xu hướng lây truyền HIV qua đường quan hệ tình dục ngày càng tăng...

Bộ Y tế cũng cảnh báo, nguy cơ làm lây truyền HIV qua đường tình dục sẽ là nguyên nhân chính làm lây truyền HIV ở Việt Nam trong những năm tiếp theo và khả năng khống chế sẽ khó khăn hơn nhiều lần so với khống chế lây truyền H. qua đường tiêm chích (trong nhóm nghiện chích ma túy) như những năm trước đây. Vì vậy, cần đẩy mạnh các biện pháp can thiệp dự phòng lây truyền HIV qua đường tình dục, đặc biệt nghiên cứu các giải pháp phù hợp hơn để dự phòng lây truyền từ nhóm nguy cơ cao sang nhóm nguy cơ thấp.

Tăng cường cung cấp dịch vụ dự phòng

Tại Hội nghị tổng kết phong trào toàn dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS ở cộng đồng dân cư giai đoạn 2008-2012 hôm 26/11 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết: Tính đến ngày 30/6 cả nước có hơn 200 nghìn người nhiễm HIV đang sinh sống và được quản lý, trong đó hơn 58 nghìn người ở giai đoạn AIDS. Đến nay đã có gần 62 nghìn người tử vong. Khó khăn lớn nhất trong việc dập dịch là do tâm lý kỳ thị và phân biệt đối xử còn tồn tại nặng nề nên việc vận động người nhiễm HIV/AIDS công khai danh tính và tham gia các hoạt động phòng chống căn bệnh này rất khó khăn. Thêm vào đó tại một số địa phương chưa thật sự vào cuộc để đẩy lùi ma túy, mại dâm.

Cũng tại Hội nghị trên, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc - Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma tuý, mại dâm  nhấn mạnh: "Sự đe dọa của dịch HIV không chừa bất cứ một địa phương nào, do đó toàn dân phải tham gia mới thành công. Các địa phương phải chủ động nguồn ngân sách để cùng với ngân sách Nhà nước và các tổ chức quốc tế hỗ trợ, điều trị người nhiễm HIV để đạt được mục tiêu giảm số người nhiễm dưới 0,3% dân số".

“Hiện Việt Nam đang có khoảng 20.000 người được điều trị bằng Methadone, hướng tới năm 2015, sẽ có 80.000 người được điều trị bằng phương pháp này. "Bây giờ không phải chỉ Bộ Y tế mà chủ tịch UBND các tỉnh, thành cũng có thể cấp phép cấp thuốc Methadone cho các địa phương. Không để bất cứ sự cố nào thông qua điều trị thuốc làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân", Phó thủ tướng chỉ đạo.

Theo ông Chu Quốc Ân: Sắp tới chúng ta sẽ tập trung vào việc truyền thông vận động thay đổi hành vi tự phòng tránh lây nhiễm HIV và tăng cường tiếp cận, cung cấp các dịch vụ dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS; tiếp tục chú trọng đến những người dễ bị tổn thương, người dân ở vùng sâu, vùng xa và đồng bào dân tộc ít người.

Đồng thời, mở rộng và nâng cao chất lượng các dịch vụ y tế dự phòng, chăm sóc, điều trị HIV; dịch vụ xã hội, tư vấn, chăm sóc sức khỏe - đặc biệt là dịch vụ cung cấp các phương tiện dự phòng lây nhiễm HIV (như bao cao su) cho mọi người dân có nhu cầu. Để ngăn chặn dịch HIV, việc cần thiết hiện nay là phải giảm đối tượng nghiện ma túy, mại dâm.

Tri Thường (Tổng hợp)