Hơn 4 vạn vụ án, sai sót là khó tránh...

Ông Trần Quốc Vượng

- Tôi nghĩ dư luận đặt vấn đề là chính đáng, các cơ quan pháp luật phải nhìn nhận lại để làm cho đúng hơn. Tuy nhiên, số đó không nhiều. So với tổng số bị can đã bị khởi tố điều tra thì số bị đình chỉ chiếm tỷ lệ rất ít. Thực tế, khi có dấu hiệu vi phạm phải khởi tố, tuy nhiên kết quả điều tra cho thấy không có hành vi phạm tội hoặc hành vi ấy chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, thiếu căn cứ thì theo quy định của pháp luật phải đình chỉ. Đây là nguyên tắc của pháp luật nhằm bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân.

Còn để tình trạng trên xảy ra thì theo tôi cũng phải xem xét trách nhiệm, trong đó có trách nhiệm của cơ quan điều tra, của điều tra viên, kiểm sát viên. Khi thực thi nhiệm vụ, có nơi, có lúc cán bộ không nhận thức hết được, có thể là do trình độ chuyên môn hoặc do nhận thức pháp luật còn hạn chế.

Người dân không thể chấp nhận tình trạng bị bắt giam cả năm trời sau đó lại đình chỉ điều tra?

- Đúng, tôi nghĩ đòi hỏi của nhân dân là chính đáng. Nhân dân có quyền yêu cầu dứt khoát cơ quan bảo vệ pháp luật phải và chỉ được làm đúng. Tuy nhiên, trong hơn 4 vạn vụ án phải xử lý, tôi nghĩ dù toàn ngành đã rất nỗ lực, cố gắng nhưng chuyện sai sót khó tránh khỏi, không phải một sớm một chiều mà làm ngay được.

Thưa ông, những bản tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi đến các kỳ họp QH gần đây đều cho thấy nhân dân khá bức xúc với tình trạng xử lý các “vụ án trọng điểm” dây dưa kéo dài, “đầu voi, đuôi chuột”? Ý kiến của ông về tình trạng này?

- Ở một khía cạnh nào đó, dân đòi hỏi đúng. Sốt ruột với tình hình vi phạm và tội phạm là hoàn toàn chính đáng. Còn đứng về cơ quan pháp luật phải đảm bảo hai nguyên tắc: Không được bỏ lọt tội phạm nhưng không được làm oan người vô tội. Nếu khởi tố rồi, cứ đinh ninh người ta có tội, phải bắt buộc đưa ra truy tố, đưa ra xét xử thì không được, phải bằng chứng cứ, bằng tranh tụng tại phiên toà theo đúng yêu cầu của cải cách tư pháp. Mọi hành vi của cơ quan pháp luật phải thực hiện đúng Luật tố tụng.

Nhưng thưa ông không phải một vụ án, rất nhiều vụ “án điểm” bị kéo dài từ năm này qua năm khác, dư luận đặt ra vấn đề năng lực của cán bộ, cơ quan tiến hành tố tụng?

- Tất cả nhận định này cần phải có một cuộc họp chuyên đề để phân tích, mổ xẻ, đánh giá một cách cụ thể thì mới có thể trả lời một cách đầy đủ, khách quan được.

Theo thống kê, năm 2008, số vụ án tham nhũng giảm 30% và số bị can giảm 25%. Là thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, ông có đánh giá gì về những con số này?

- Để trả lời chính xác về vấn đề này hơi khó. Hiện có rất nhiều ý kiến khác nhau, có người cho rằng tình hình án thụ lý không phản ánh đúng thực tế tình hình tham nhũng hiện nay. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng phần lớn những vụ án đang thụ lý được phát hiện từ 2 - 3 năm trước. Nên, để đánh giá thế nào, tôi không thể nói ngay được. Cần phải có xem xét, đánh giá toàn diện chính xác, trước khi khẳng định.

Trong 2 năm 2005-2006, có tới 8 vụ “án điểm”, còn 2 năm trở lại đây không có vụ nào. Phải chăng bây giờ quan niệm về “án điểm” có sự thay đổi?

- Không có khó khăn gì. Luật sư tham gia ngay từ giai đoạn đầu. Không biết luật sư nào chứ VKS chúng tôi luôn bảo đảm đúng luật. Chưa thấy ai nói với tôi điều này. Ai làm sai, không cho luật sư tham gia mà trái luật thì người đó phải chịu trách nhiệm.

Xin cảm ơn ông!        

Sơn Lê (ghi)