Hơn 50% trẻ em Việt Nam thiếu vi chất

Dinh dưỡng hợp lí đóng vai trò rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ (ảnh minh họa).

TS Lê Thị Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, nhiều trẻ đến khám da xanh, còi cọc vì thiếu vitamin D mà bố mẹ không biết. Khi thiếu vitamin D sẽ ảnh hưởng về lâu dài đến sự phát triển hệ xương, khiến trẻ dễ bị suy dinh dưỡng thấp còi. Trong khi đó, thực tế nguồn vitamin này đến từ khẩu phần ăn chỉ chiếm khoảng 20%, 80% còn lại lấy từ ánh nắng mặt trời.

Theo TS Bạch Mai, thiếu các vi chất dinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao của trẻ mà còn dẫn đến tử vong, suy giảm trí tuệ… Chẳng hạn, thiếu vitamin A có thể làm mù vĩnh viễn đôi mắt trẻ. Hiện nay, dù tình trạng thiếu vi chất này thể lâm sàng đã được loại trừ nhưng tỷ lệ thiếu thể tiền lâm sàng vẫn còn ảnh hưởng tới 29% trẻ dưới 5 tuổi. Thiếu vitamin A có thể làm tăng tỷ lệ tử vong trẻ nhỏ lên 23%. Hằng năm cả nước vẫn có khoảng 1.500 trẻ tử vong do những nguyên nhân có liên quan đến thiếu vi chất này.

“Tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị thiếu máu do thiếu sắt ở nước ta khá cao, khoảng 34%. Thiếu máu làm tăng tỷ lệ chết sơ sinh lên 20%, làm giảm chỉ số thông minh ở trẻ nhỏ và làm giảm 2,5% năng suất lao động khi trẻ đến tuổi trưởng thành. Bổ sung vi chất sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện, giảm bệnh tật, nguy cơ tử vong. Bổ sung kẽm đầy đủ sẽ giảm 20% số lần mắc tiêu chảy, 15% số lần mắc viêm phổi và 6% tỷ lệ tử vong ở trẻ”, TS Bạch Mai nói.

Một phần ba số trẻ có dinh dưỡng không hợp lý

Khảo sát Tình trạng dinh dưỡng Khu vực Đông Nam Á được tiến hành với quy mô lớn trên 16.744 trẻ em từ 6 tháng tuổi đến 12 tuổi tại 4 quốc gia Thái Lan, Indonesia, Malaysia và Việt Nam từ năm 2010 đến 2012 cho thấy hơn 50% trẻ em Việt Nam hiện nay đang bị thiếu các vitamin A, B1, C, D và sắt - thiếu lượng vi chất cần thiết cao hơn hẳn so với trẻ em các nước Malaysia, Indonesia và Thái Lan.

Theo kết quả khảo sát, suy dinh dưỡng và thiếu các vi chất dinh dưỡng của trẻ em đang là vấn đề mang ý nghĩa sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Khảo sát cũng cho thấy hơn 50% trẻ em thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu như vitamin A, B1, C, D và sắt trong chế độ ăn hàng ngày. Trong khi suy dinh dưỡng và thiếu vi chất tiếp tục là những vấn đề đáng quan tâm hàng đầu, thì tỉ lệ trẻ béo phì và dư cân cũng đang gia tăng - đặc biệt là ở đô thị. Cứ 3- 4 trẻ thì 1 trẻ có tình trạng dinh dưỡng không hợp lý: Hoặc thiếu dưỡng chất hoặc thừa dinh dưỡng.

Những rối loạn về dinh dưỡng và sức khỏe của lứa tuổi học đường Việt Nam đã được xác định, bao gồm: Suy dinh dưỡng, thiếu vi chất dinh dưỡng, mất an toàn vệ sinh thực phẩm, nhiễm giun, thừa cân béo phì… đang góp phần không nhỏ gây suy giảm khả năng nhận thức, năng lực và thành tích học tập. Mặc dù các chuyên gia đã thừa nhận vai trò nền tảng của dinh dưỡng trong sự phát triển thể chất, sức khỏe và khả năng học tập của trẻ, qua đó có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giáo dục toàn diện, nhưng các hoạt động cải thiện dinh dưỡng trường học chưa được đầu tư quan tâm nhiều.

Theo BS Đỗ Thị Ngọc Diệp - Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM, các nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng ở trẻ em là: Do sự thiếu hụt kiến thức dinh dưỡng của cha mẹ và những người chăm sóc trẻ; Trẻ ít vận động ngoài trời vào giờ nắng tốt từ đó dẫn đến sự  thiếu hụt vitamin D cần thiết cho sự phát triển của trẻ;  Thói quen ép trẻ ăn tròn bữa, ép trẻ tiếp nhận lượng thức ăn quá nhiều… có thể gây tác dụng ngược, khiến bé phản kháng và càng không thích ăn những loại thức ăn bổ dưỡng mà cơ thể đang thiếu. Ngoài ra, áp lực ăn uống cũng có thể gây ra những tác động tiêu cực cho trẻ và ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa và hấp thu các dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển toàn diện của trẻ.