Hợp đồng kỳ nghỉ, 'bẫy 2': Câu nói nào là 'nhát dao chí mạng' đối với người già?
GĐXH - Sự tổn thương mà câu nói ấy gây ra cho một người mẹ ở tuổi 86 là thứ không thể cân đo bằng bất kỳ con số nào.
Tuổi già cô quạnh của nguyên giảng viên cao cấp
Trong tập 3 của phim tài liệu VTV Đặc biệt: Bẫy 3 - Khi cha mẹ gục ngã phát sóng tối 14/6, câu chuyện của bà Tín (86 tuổi, Hà Nội), nguyên giảng viên cao cấp, đã cho thấy một chiêu thức tinh vi mà những người môi giới chuyển nhượng hợp đồng kỳ nghỉ sử dụng để tiếp cận người cao tuổi: trở thành người thân trước khi trở thành người bán hàng.
Nhân vật xuất hiện trong bộ phim khiến nhiều người chú ý là Huyền, nhân viên bán hợp đồng của một công ty chuyển nhượng kỳ nghỉ. Thông qua sự giới thiệu của đồng nghiệp, Huyền đã nhiều lần tìm đến nhà bà Tín để thuyết phục bà chuyển nhượng các hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ đã mua trước đó.
Trong căn hộ rộng rãi giữa trung tâm thành phố, bà vẫn cẩn thận lưu giữ những chồng hồ sơ dày cộp gồm hàng loạt hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ được ký suốt nhiều năm. Ở tuổi ngoài 80, bà không phải nhà đầu tư chuyên nghiệp, cũng chưa từng nghĩ đến việc tìm kiếm lợi nhuận từ những sản phẩm tài chính phức tạp. Điều bà mong muốn chỉ đơn giản là có thêm cơ hội được đi đây đó cùng gia đình khi tuổi già vẫn còn đủ sức khỏe.
Ảnh: VTV
Bà Tín và chiếc xe nhiều năm đã không dùng (Ảnh: VTV)
Giữa căn hộ rộng lớn, giữa những hợp đồng trị giá hàng tỷ đồng và những dự định tuổi già chưa kịp thực hiện, sự cô đơn mới là điều hiện hữu nhất trong cuộc sống của bà Tín. Và cũng chính khoảng trống ấy đã trở thành điểm khởi đầu cho câu chuyện đau lòng được hé lộ sau đó trong bộ phim tài liệu.
Đánh trúng khoảng trống tuổi già
Và rồi Huyền xuất hiện. Theo lời kể trong bộ phim, để mua lại các hợp đồng kỳ nghỉ bà Tín đang có, Huyền đã đến nhà bà 5 lần - đủ nhiều để nhớ từng góc trong căn nhà, hiểu hoàn cảnh gia đình và trở nên thân thiết với vợ chồng bà. Tin rằng việc làm của mình không sai, Huyền đồng ý ghi hình.
Mang theo những món quà nhỏ như túi đồ siêu thị hay giỏ trứng quê, Huyền thường xuyên hỏi han sức khỏe của bà Tín và chồng. Những câu chuyện tưởng như rất đời thường như "bà đỡ đau chân hơn chưa", "ông còn phải đi viện nữa không", "Tết năm nay con cháu về đông không" dần tạo nên cảm giác gần gũi.
Huyền đã nhiều lần đến nhà thăm bà Tín, thân thiết như con cháu trong gia đình (Ảnh: VTV)
Không dừng lại ở những cuộc trò chuyện, Huyền còn cùng bà vào bếp chuẩn bị hoa quả, sắp xếp chén đĩa, dọn dẹp nhà cửa. Thậm chí, cô còn hỗ trợ thay quần áo cho chồng bà Tín đang nằm liệt giường và dìu bà từng bước đi lại trong nhà.
Bà Tín thừa nhận bản thân rất quý mến Huyền.
Biết con cái bà Tín không thường xuyên có mặt ở nhà, Huyền càng dễ dàng tạo dựng niềm tin. "Tưởng nó đi thuê trọ có khi bà lại bảo đến ở đây", bà Tín kể lại.
Sau khi tạo được lòng tin, Huyền nhận tiền của bà Tín để thực hiện việc chuyển nhượng các hợp đồng kỳ nghỉ. Theo nội dung phim tài liệu, hơn 50 triệu đồng đã được Huyền nhận từ nhà bà Tín với cam kết hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng. Tuy nhiên sau 3 tháng, việc chuyển nhượng vẫn không có kết quả.
Khi Huyền quay lại nhà, bà Tín liên tục hỏi về thời hạn hoàn trả số tiền đã giao trước đó. "Mai trả, có dứt khoát không?", bà hỏi. Huyền được cho là đã cam kết sẽ quay lại vào 12 giờ trưa hôm sau để trả đủ 52,5 triệu đồng. Cuộc trao đổi thậm chí được camera nhà bà Tín ghi lại.
Tuy nhiên, sau thời điểm đã hẹn, số tiền vẫn chưa được hoàn trả.
Khi màn kịch kết thúc
Theo lời bà Tín, sau khi niềm tin không còn, cách cư xử của Huyền cũng thay đổi hoàn toàn. Bà đã đưa ra những tin nhắn được cho là do Huyền gửi sau đó.
"Cháu thương bà vì bà già cô đơn, con cái bỏ mặc không quan tâm. Còn bà thì cháu nói thẳng luôn, bà sống sao để con nó bỏ mặc, bị lừa đảo nó lừa lấy hết tiền vàng...", bà Tín đọc lại nội dung tin nhắn. Những lời lẽ này trái ngược hoàn toàn với hình ảnh một cô gái từng mang quà đến thăm hỏi, vào bếp nấu cơm, chăm sóc người già và dành nhiều tháng để xây dựng sự thân tình.
Ảnh: VTV
Câu chuyện của Huyền và bà Tín trở thành một trong những ví dụ điển hình mà Bẫy 3 - Khi cha mẹ gục ngã phản ánh: người cao tuổi không chỉ đối mặt với nguy cơ mất tiền vì những lời hứa hẹn thiếu cơ sở pháp lý, mà còn có thể trở thành nạn nhân khi sự cô đơn và nhu cầu được quan tâm bị lợi dụng như một công cụ để tạo dựng lòng tin.
"Cháu thương bà vì bà già cô đơn, con cái bỏ mặc không quan tâm. Còn bà thì cháu nói thẳng luôn, bà sống sao để con nó bỏ mặc, bị lừa đảo nó lừa lấy hết tiền vàng..."
Có lẽ trong suốt tập phim, đây là câu nói khiến người xem đau lòng nhất. Bởi số tiền mất đi có thể đo đếm được. Nhưng sự tổn thương mà câu nói ấy gây ra cho một người mẹ ở tuổi 86 lại là thứ không thể cân đo bằng bất kỳ con số nào.
Nỗi đau lớn nhất của người già không phải mất tiền
Khi nhắc đến các vụ lừa đảo nhắm vào người cao tuổi, nhiều người thường nghĩ nỗi đau lớn nhất là tài sản bị mất. Nhưng với phần lớn cha mẹ già, tiền bạc chưa chắc đã là điều khiến họ day dứt nhất.
Điều khiến họ đau hơn là cảm giác bị coi thường, bị phủ nhận cả một cuộc đời đã sống. Một người mẹ có thể chấp nhận việc mình cả tin. Một người cha có thể chấp nhận việc mình bị lừa. Nhưng rất khó để họ chấp nhận việc bị kết luận rằng chính họ là nguyên nhân khiến con cái xa cách.
Câu nói "bà sống sao để con nó bỏ mặc" thực chất không chỉ là một lời xúc phạm. Đó là sự phủ định vai trò làm cha mẹ của một con người. Nó giống như nói với một người mẹ đã dành cả tuổi trẻ nuôi con khôn lớn rằng những hy sinh ấy cuối cùng đều vô nghĩa.
Đối với người trẻ, đó có thể chỉ là một câu nói trong lúc tức giận. Nhưng với người già, nhất là những người đã đi gần hết cuộc đời, đó là một vết thương rất sâu.
Không có người cha, người mẹ nào không tự trách mình
Điều đáng buồn là câu nói ấy đánh đúng vào nỗi đau âm thầm mà nhiều người cao tuổi đang mang theo. Rất nhiều cha mẹ già sống một mình luôn có cảm giác mình đang làm phiền con cháu. Họ hiếm khi gọi điện trước vì sợ con bận. Họ giấu bệnh vì sợ con lo. Họ giấu khó khăn vì sợ trở thành gánh nặng. Thậm chí khi gặp chuyện không hay, nhiều người vẫn tự trách bản thân trước khi nghĩ đến việc trách người khác.
Họ thường tự hỏi: "Mình có làm phiền các con quá không?"; "Có phải mình già rồi nên các con không còn cần nữa?" "Có phải mình đã làm gì sai?".
Chính vì vậy, khi ai đó nói thẳng vào mặt họ rằng "con cái bỏ mặc vì bà sống không ra sao", câu nói ấy lập tức chạm đúng vào nỗi sợ sâu kín nhất.
Nó khiến người già không chỉ đau vì bị xúc phạm mà còn đau vì bắt đầu nghi ngờ chính mình.
Điều người già cần nhất là được yêu thương, không phải được phán xét
Có một chi tiết khiến nhiều khán giả suy nghĩ sau khi xem bộ phim.
Trong suốt thời gian tạo dựng lòng tin, người nhân viên ấy từng gọi bà Tín bằng những lời rất thân thiết, hỏi bà đã uống thuốc chưa, chân còn đau không, ăn uống thế nào.
Nhưng khi mọi thứ đổ vỡ, điều để lại cuối cùng lại là một câu nói xoáy vào nỗi đau lớn nhất của tuổi già. Đó là cảm giác bị bỏ rơi.
Có lẽ không ai hiểu cha mẹ bằng chính những người con. Và cũng không ai có thể chữa lành nỗi cô đơn của cha mẹ tốt hơn con cái.
Người già không cần những điều quá lớn lao. Họ không cần những chuyến du lịch xa hoa, không cần những món quà đắt tiền. Điều họ cần nhiều khi chỉ là được cảm nhận rằng mình vẫn được yêu thương, vẫn được nhớ đến và vẫn có vị trí trong cuộc sống của các con.
Bởi với người cao tuổi, điều đáng sợ nhất không phải là tuổi già mà là cảm giác mình đang dần trở thành người thừa trong chính gia đình của mình. Và đôi khi, một câu nói vô tâm có thể làm họ đau hơn cả việc mất đi số tiền dành dụm suốt cả cuộc đời.
