Huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa: Dự án làng nghề “đắp chiếu”, hàng trăm hộ dân sống chung với ô nhiễm

Khu làng nghề quy mô, hứa hẹn trong tình trạng “đắp chiếu”. Ảnh: N.Hưng

Dân kêu trời vì ô nhiễm

Làng ươm tơ, dệt nhiễu Hồng Đô (xã Thiệu Đô) có 26 cơ sở, hộ gia đình và một công ty chuyên ươm tơ, dệt nhiễu. Song hầu hết các cơ sở đều không có hệ thống xử lý nước thải và cơ sở hạ tầng đồng bộ. Vì vậy, trong quá trình sản xuất các cơ sở trực tiếp xả thải ra môi trường nên người dân nơi đây đang phải chống chọi với tình trạng ô nhiễm môi trường.

Theo sự chỉ dẫn của người dân, chúng tôi có mặt tại một hồ rộng lớn của thôn 7 (nơi chứa nước thải của làng nghề). Trong cái nắng nóng đầu hè, mùi hôi thối bốc lên khiến chúng tôi không khỏi đau đầu. Người dân ngao ngán: “Nước đen kịt, đặc quánh bốc mùi hôi thối như thế này thì làm sao mà chịu được. Chúng tôi nhiều lần có ý kiến trong các lần hội họp thôn, xóm nhưng các cơ sở sản xuất không đầu tư hệ thống xử lý nước thải”.

Không chỉ có nước thải làng nghề mà toàn bộ nước thải trong sinh hoạt của người dân cũng đổ ra ao lớn. Ông Nguyễn Văn T (một người dân thôn 8) cho biết: “Ở đây quanh năm có muỗi, nhặng xuất hiện. Người dân đã sử dụng nhiều loại thuốc diệt côn trùng nhưng không ăn thua vì. Chúng tôi đã già cả, sống chung với ô nhiễm lâu rồi cũng đành quen nhưng lo cho con cháu, tuổi nhỏ thường xuyên mắc phải các bệnh về ngoài da, hô hấp”.

Bao đời nay, làng nghề ươm tơ, dệt nhiễu Hồng Đô được xem là nguồn thu nhập chính của người dân. Các cơ sở này hiện đang mang lại nguồn thu nhập, giải quyết việc làm đáng kể cho hàng trăm lao động. Đặc biệt, kể từ khi có chủ trương khôi phục làng nghề thì số hộ cũng như số diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả chuyển sang trồng dâu nuôi tằm càng tăng lên, làng nghề dần hồi sinh. Tuy nhiên, bất cập ở chỗ, đến nay vẫn chưa hề có một quy hoạch, giải pháp cụ thể nào về vấn đề môi trường làng nghề. Trong khi, hầu như tất cả các cơ sở sản xuất, công ty đều có diện tích rất nhỏ hẹp, chưa có công nghệ xử lý môi trường, không có hệ thống xử lý nước thải, khí thải… khiến hàng trăm hộ dân từng ngày vẫn phải sống chung với ô nhiễm.

Trước thực trạng trên, trong nhiều lần tiếp xúc cử tri, các hộ dân mong muốn xây dựng làng nghề với hoạt động, sản xuất quy mô, có đầy đủ cơ sở hạ tầng đồng bộ, hệ thống xử lý nước thải… Vì thế, tháng 8/2014, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt một cụm làng nghề ươm tơ, dệt nhiễu Hồng Đô tập trung trên diện tích trên 25.000m2. Dự kiến dự án sẽ hoàn thành vào năm 2015.

Dự án dang dở vì thiếu kinh phí?

Sau những tháng ngày chờ đợi thì dự án làng nghề cũng chỉ mới hoàn thành khoảng 50% khối lượng. Nguyên nhân được cho là thiếu kinh phí khiến dự án cụm làng nghề “đắp chiếu” nhiều tháng qua. Hệ thống tường bao, sân bãi cỏ cây mọc um tùm; nguyên vật liệu xây dựng tại khu dự án cụm làng nghề ươm tơ, dệt nhiễu Hồng Đô đang phơi sương, phơi gió dần hư hỏng…

Để khắc phục tình trạng trên, UBND huyện Thiệu Hóa đã gửi nhiều tờ trình xin chủ trương điều chỉnh dự án như: Tờ trình số 731/TTr-UBND ngày 12/92014, tờ trình số 03/TTr-UBND ngày 7/1/2015 và tờ trình số 255/TTr-UBND ngày 2/7/2015 về việc xin hỗ trợ vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cụm làng nghề ươm tơ, dệt nhiễu Hồng Đô. Ngày 11/9/2015, UBND tỉnh Thanh Hóa đã có văn bản số 9300/UBND-THKH đồng ý chủ trương tiếp tục hỗ trợ kinh phí cho công trình… Tuy nhiên, không hiểu vì lý do gì công trình vẫn trong tình trạng “đắp chiếu”?

Ông Lê Thế Ký - Chủ tịch UBND xã Thiệu Đô cho biết: “Vấn đề ô nhiễm tại làng nghề ươm tơ, dệt nhiễu Hồng Đô đã được người dân phản ánh nhiều. Cụm làng nghề mới tập trung trên diện tích trên 25.000m2 được phê duyệt, từ nguồn kinh phí của UBND tỉnh và địa phương. Số kinh phí giao cho xã chúng tôi sắp hoàn thành, phần còn lại là nguồn kinh phí của tỉnh và huyện. Dự án cụm làng nghề tập trung là do huyện làm chủ đầu tư. Chúng tôi đang cố gắng tháng 9/2017 sẽ đưa các cơ sở ra ngoài khu dân cư. Người dân không thể chịu được nữa rồi”.

Trong khi đó, ông Hoàng Viết Chọn - Chủ tịch UBND huyện Thiệu Hóa lại cho rằng: “Cụm làng nghề là do xã Thiệu Đô làm chủ đầu tư chứ không phải của huyện. Thực tế, UBND huyện chỉ đạo thôi. Số vốn của tỉnh đã cấp đủ. Số vốn của huyện chúng tôi đã giải ngân còn vài trăm triệu đồng nữa thôi, còn lại là số vốn của xã. Trước mắt, huyện đang đôn đốc xã đẩy nhanh tiến độ để chuyển các cơ sở ra khu mới. Trong khi chờ đợi tất cả cống rãnh phải đậy nắp để hạn chế mùi hôi thối phát tán”.

Với cách trả lời trái ngược nhau như trên của Chủ tịch UBND xã và Chủ tịch UBND huyện, có lẽ người dân sẽ còn phải chấp nhận sống chung với ô nhiễm dài dài?

Ngọc Hưng