Huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa): Hàng nghìn ngư dân “đánh đu” theo con nước

Tàu nằm bờ do cảng bị cát bồi lấp, việc ra vào phụ thuộc vào thủy triều nên gặp rất nhiều khó khăn. Ảnh: Ngọc Hưng

Hàng trăm phương tiện phải nằm bờ

Là một trong những địa phương của tỉnh Thanh Hóa có số lượng tàu thuyền khai thác hải sản nhiều nhất, huyện Tỉnh Gia với khoảng 900 chiếc, trong đó hơn 100 chiếc có công suất từ 90 CV trở lên. Hầu hết neo đậu tại cửa biển Lạch Bạng thuộc hai xã Hải Bình và Hải Thanh (huyện Tĩnh Gia). Mỗi khi tàu thuyền xuất bến đi đánh bắt hoặc cập cảng bán hải sản đều phải qua cửa biển này.

Theo thống kê của chính quyền địa phương, tại xã Hải Bình có hơn 300 tàu, thuyền thu mua và đánh bắt thuỷ hải sản với gần 1.300 lao động đánh bắt và chế biến hải sản. Còn xã Hải Thanh cũng có gần 450 tàu, thuyền đánh bắt cá lớn nhỏ với gần 2.700 lao động. Trung bình mỗi ngày có khoảng 100 - 200 tàu cá ra vào. Những ngày mưa bão, tàu thuyền của ngư dân địa phương và các tỉnh bạn vào neo đậu lên đến hàng nghìn chiếc. Tuy nhiên, khu vực cửa luồng vào cảng đang bị cát bồi lấp, phía kè đá hai bên lạch đang bị sạt lở nghiêm trọng, gây khó khăn cho tàu thuyền ra vào, nhất là khi thuỷ triều xuống.

Theo ghi nhận của PV, tháng 3 thường là mùa vụ đánh bắt cá lớn trong năm nhưng hiện nay tại cảng biển này đang có hàng trăm con tàu cá lớn nhỏ phải nằm bờ chờ con nước lên mới ra khơi được vì không thể ra vào cảng Lạch Bạng do bị bồi lấp. Kéo theo đó là hàng nghìn lao động không có việc làm, gây tổn thất rất lớn về kinh tế.

Đi dọc theo phía bờ cảng Hải Bình, chúng tôi chứng kiến hàng trăm tàu thuyền lớn nhỏ vẫn nằm phơi mình tại bờ. Vài năm trở lại đây, ngư dân hai xã Hải Thanh và Hải Bình và nhiều chủ phương tiện các địa phương khác đang phải đối mặt tình trạng cửa biển Lạch Bạng bị bồi lấp khiến các phương tiện ra vào rất khó khăn. Bên cạnh đó cũng có hàng chục tàu đã bị mục nát, hư hỏng nghiêm trọng do va phải đá ngầm hoặc bị mắc cạn gây hư hỏng nặng thiệt hại hàng tỉ đồng.

Do bị cát bồi lấp, nhiều năm qua, việc ra vào cửa Lạch Bạng ngày càng trở nên khó khăn đối với các phương tiện, nhất là những ngày biển động, gió mùa. Đã có không ít tàu thuyền bị mắc cạn tại đây, gây thiệt hại kinh tế hàng tỷ đồng. Dọc theo hai bên bờ cảng, chúng tôi không khó để thấy những chiếc tàu đang bị mắc cạn hay bị hư hỏng nghiêm trọng, một số chiếc đã mục nát hoàn toàn chỉ còn trơ khung. Một số chủ tàu buồn bã nhìn con tàu của mình được đầu tư hàng trăm tới hàng tỉ đồng nằm bờ hàng năm trời mà xót xa, tiếc nuối. Bao nhiêu gia sản, công sức đầu tư đành mất trắng, kéo theo đó là hàng chục nhân khẩu rơi vào thất nghiệp, nợ nần.

Anh Nguyễn Tâm, ngư dân ở xã Hải Bình cho biết: “Mấy năm trở lại đây cửa biển Lạch Bạng bị bồi lấp nghiêm trọng, mực nước quá cạn khiến tàu thuyền ra vào cảng rất khó khăn. Mỗi lần ra khơi về, ngư dân phải dùng một thuyền nhỏ đậu ở ngoài để đưa hải sản vào bờ. Khi ra khơi phải chờ thủy triều lên cao mới đưa tàu ra được, nhiều tàu công suất lớn rất khó ra vào phải neo đậu ở ngoài hoặc đi trú tạm cảng cá khác lúc trời có bão”.

Cũng theo anh Tâm: “Những khi có bão, hay tàu bị mắc cạn thì phải thuê tàu lớn cứu hộ ở miền trong ra kéo với chi phí rất lớn, bây giờ chúng tôi không biết làm thế nào, ra khơi không được mà chi phí neo đậu, tiền lãi vay mượn ngân hàng đóng tàu không trả được, khó khăn càng thêm khó khăn. Hiện tại, để điều khiển được tàu ra biển hoặc vào cảng thì phải chờ con nước, người thuyền trưởng phải thông thạo địa hình, nhớ được chỗ nào có bãi đá ngầm, chỗ nào có đụn cát chìm mà tránh”.

Gian nan tìm nguồn vốn đầu tư nạo vét

Sự việc cảng cá Lạch Bạng bị bồi lấp đang khiến hàng nghìn ngư dân và lao động đang làm trong ngành dịch vụ hậu cần nghề cá, chế biến thuỷ hải sản tại cảng này không có việc làm vì thiếu tàu thuyền đưa hàng hóa ra vào cảng. Nhiều cơ sở chế biến thủy hải sản cũng phải đóng cửa hoặc sản xuất cầm chừng vì không có nguyên liệu. Nhiều đơn vị đã linh động mua nguyên liệu ở nơi khác về sản xuất nhằm ổn định việc làm cho công nhân nhưng cũng phải mất hàng tỷ đồng chi phí vận chuyển cao.

Bà Nhung, đại diện Công ty Chế biến hải sản Long Hải cho biết: “Sau hơn 40 năm hoạt động, đặc biệt từ năm 2015 cho đến nay, luồng lạch tại cảng Lạch Bạng đã bị biến đổi, cát, đá bồi lấp nghiêm trọng. Nhiều đoạn luồng lạch chỉ còn rộng 20- 35m và độ sâu còn khoảng chưa đầy 3m, cá biệt hôm nước xuống ròng người dân có thể lội ra giữa dòng lạch. Công ty chúng tôi đã có nhiều tờ trình gửi các cơ quan chức năng của huyện Tỉnh Gia, lãnh đạo tỉnh Thanh Hoá và đề xuất nhiều giải pháp, trong đó có giải pháp nạo vét khẩn cấp của biển Lạch Bạng để tàu thuyền ra vào thuận lợi hơn”.

Trước tình trạng trên, ngư dân hai xã Hải Thanh và Hải Bình đã có đơn thư, kiến nghị gửi lãnh đạo huyện Tỉnh Gia, UBND tỉnh Thanh Hóa. Đồng thời, ngư dân tha thiết đề nghị tỉnh Thanh Hóa và các cấp, ngành xem xét, giúp đỡ, sớm có phương án, giải pháp để khơi thông luồng lạch, tạo điều kiện cho bà con yên tâm đầu tư, phát triển sản xuất, khai thác hải sản.

Ngọc Hưng - Hoàng Huy