Huyện Tĩnh Gia, Thanh Hoá: Người dân lao đao vì nước sinh hoạt bị nhiễm mặn

Ông Vũ Khắc Cả bên dụng cụ chứa nước sinh hoạt của gia đình bị nhiễm mặn. Ảnh: Ngọc Hưng

Khổ vì nước sinh hoạt nhiễm mặn

Theo thống kê của UBND xã Hải Châu, toàn xã có hơn 50% số dân trong tổng số 11.000 người dân đang hàng ngày sử dụng nguồn nước ngầm bị nhiễm mặn, nhiễm phèn, 32/905ha đất canh tác bị bỏ hoang do nhiễm mặn. Trong đó có 5/10 thôn là các thôn: Yên Châu, Nam Châu, Liên Thành, Liên Hải, Thanh Đông có vị trí địa lý giáp với biển, hoặc sát bên cánh đồng muối, khu vực nuôi tôm có nước bị nhiễm mặn, nhiễm phèn nghiêm trọng nhất.

Ông Vũ Khắc Cả (53 tuổi, ở thôn Yên Châu) cho biết: “Nguồn nước ngầm bị nhiễm mặn, nhiễm phèn, hàng ngày để có nước sinh hoạt, gia đình phải đi xin từ những hộ gia đình cách đó hàng kilomet. Nguồn nước từ giếng khoan của gia đình hiện tại không thể sử dụng cho ăn uống được nữa mà chỉ dùng để thau dọn chuồng trại, bỏ vôi bột vào lắng cho gia súc, gia cầm uống”.

Nhiều hộ dân cho biết, tình trạng nước nhiễm mặn và có màu vàng xuất hiện cách đây hơn 10 năm. Ban đầu nước chỉ hơi có vị mặn nhưng dần dần, nước trở nên mặn chát, ngả màu vàng đậm, mùi hôi khó chịu. Nước mặn khiến cho nhiều dụng cụ kim loại bị rỉ sét, ngả màu. Cây cối khi tưới loại nước giếng khoan này thì bị rụng lá và chết khô.

Ông Phạm Công Nhiên (68 tuổi, ở thôn Yên Châu) cho biết: “Gia đình tôi phải đầu tư xây bể lắng nước mưa hết 5 triệu đồng để sử dụng cho việc sinh hoạt hàng ngày, nhưng cũng chẳng thấm vào đâu vì nhà có 6 khẩu nên lượng nước sử dụng rất lớn. Mà có phải lúc nào cũng có mưa đâu để dự trữ nước nên tôi lại đầu tư thêm 3 triệu đồng khoan giếng sâu tới 70m. Nhưng nước này cũng chẳng thể sử dụng được vì vẫn bị nhiễm mặn. Tôi đành mua thêm máy lọc nước về lọc lấy nước dùng cho ăn, uống để phần nào giảm công sức chạy đi xin nước từ những hộ khác”.

Không chỉ các thôn gần biển của xã Hải Châu có nước ngầm bị nhiễm mặn mà hiện tượng này đang có dấu hiệu lây lan theo mạch nước tới những khu dân cư không bị ô nhiễm một cách nhanh chóng. Cách thôn Liên Thành vài trăm mét là thôn Liên Hải cũng có số lượng giếng khoan bị nhiễm mặn đến 80-90%.

Anh Nguyễn Thành Trung (ở thôn Liên Thành) chỉ về chiếc xe máy của gia đình mới mua được 3 năm nhưng nhiều thiết bị, phụ tùng trên xe đã rỉ sét và cho biết: “Xe tôi mua mới được 3 năm thôi nhưng mà rỉ hết rồi. Hồi trước, khi nước chưa bị nhiễm mặn thì tuần nào tôi cũng sử dụng để rửa xe. Còn hiện nay, cứ cách mươi ngày nửa tháng tôi mới dùng nước máy bơm của gia đình để rửa xe một lần, nhưng xe vẫn rỉ sét rất nhanh.

Các anh nhìn xem, mấy cái chậu thau và đồ dùng bằng kim loại trong nhà cũng bị rỉ vàng cả rồi. Nếu tình trạng nước giếng khoan cứ bị nhiễm mặn ngày một trầm trọng hơn thì chúng tôi cũng chẳng biết phải xử lý như thế nào nữa?”.

Kiến nghị rồi chờ đợi!

Theo người dân, trước đây nước sinh hoạt chủ yếu của hàng trăm hộ dân ở đây và các xã lân cận là giếng khơi, giếng khoan nhưng chất lượng nuớc rất đảm bảo. Thế nhưng từ khi phong trào nuôi tôm, cá nước mặn ồ ạt nhưng không có hệ thống xử lý nước thải mà xả trực tiếp ra môi trường, kết hợp với nghề sản xuất muối lâu năm của địa phương đã khiến cho nguồn nước ngầm bị nhiễm mặn và hiện đang ở tình trạng đáng báo động.

Ông Phạm Công Nhiên lo lắng: “Do xã Hải Châu giáp với biển và có nghề làm muối từ lâu đời kết hợp với hàng trăm hecta nuôi tôm của người dân ở phía ngoài đê xả trực tiếp nước ra kênh, mương nên tình trạng nước ngầm bị nhiễm mặn ngày càng trở nên trầm trọng hơn. Dù nước bị nhiễm mặn nhưng hàng ngày chúng tôi vẫn phải sử dụng để tắm rửa, giặt quần áo. Thế nhưng tắm rửa, giặt đồ xong là da khô rát, quần áo mặc rất khó chịu, ngứa ngáy. Giờ cứ nghĩ đến cảnh con cháu chúng tôi mãi không có nước sạch dùng rồi lại mắc hết bệnh này tới bệnh khác mà lo lắng quá. Chúng tôi chỉ mong các cấp chính quyền quan tâm xây dựng đường ống cấp nước sạch để người dân sử dụng cho yên tâm”.

Được biết, hàng nghìn hộ dân đã nhiều lần kiến nghị lên UBND xã Hải Châu để xây dựng hệ thống đường ống nước sạch cung cấp tới các hộ. Vậy nhưng, đến nay nhu cầu về nước sạch của họ vẫn chưa được đáp ứng.

Trao đổi về vấn đề này, ông Đặng Duy Tân - Chủ tịch UBND xã Hải Châu cho biết: “Hiện trạng hàng nghìn người dân tại địa phương đang hằng ngày sử dụng nguồn nước bị nhiễm mặn, nhiễm phèn đã có từ hơn 10 năm trước. Nguyên nhân chủ yếu là sự xâm thực của biển vào đất liền, kết hợp với nghề làm muối và nuôi tôm công nghiệp khiến tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngầm dùng cho sinh hoạt của người dân đã ở mức cảnh báo.

Trong những lần tiếp xúc cử tri của xã Hải Châu với huyện tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá và các đoàn từ Trung ương, lần nào chúng tôi cũng kiến nghị và có văn bản gửi lên cấp trên về việc này và mong cơ quan có thẩm quyền giúp đỡ. Thế nhưng cũng kể từ đó đến nay, dù có hai đoàn là Sở TN&MT và Sở NN&PTNT tỉnh về địa phương khảo sát nhưng cũng chưa thấy động tĩnh gì.

Hiện tại, nguồn kinh phí của địa phương không có khả năng để xây dựng hệ thống đường ống nước sạch đến khắp các hộ dân nên nguy cơ thiếu nước sạch sinh hoạt và khả năng phát sinh dịch bệnh có liên quan là rất cao”.u

Ngọc Hưng - Viết Huy

Bà Châu, anh Thìn kể lại sự việc với PV Báo Gia đình & Xã hội