Hà Nội
23°C / 22-25°C

Kéo dài tuổi thọ (5): Trị chứng mất ngủ

Thứ sáu, 09:48 01/07/2011 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - Hầu hết người già đều phải đối mặt với chứng mất ngủ, nữ mất ngủ nhiều hơn nam.

 
Khi qua tuổi 70, tỷ lệ nữ mất ngủ cao gần gấp 2 lần so với nam giới, để lại nhiều hệ lụy cho sức khỏe và tâm lý của người già…

Vì sao người già mất ngủ?

Mất ngủ được định nghĩa là khó đi vào giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ hoặc thức dậy quá sớm và không quay trở lại được giấc ngủ; hoặc ngủ dậy có cảm giác không ngon giấc, mệt mỏi.

Có 2 dạng mất ngủ hay gặp là mất ngủ cấp tính và mất ngủ mạn tính. Mất ngủ cấp tính là tình trạng mất ngủ kéo dài dưới 1 tháng, có thể do nhiều nguyên nhân gây ra như thay đổi múi giờ, thay đổi nghề nghiệp, mất người thân, môi trường quá ồn, uống nhiều cà phê... Còn mất ngủ mạn tính xuất hiện hơn 3 đêm/tuần, kéo dài trên 1 tháng. Nếu mất ngủ mạn tính kéo dài hơn 1 năm sẽ có nguy cơ gây trầm cảm nặng.
 

Sự ân cần, chăm sóc của con cái sẽ giúp người già vượt qua khó khăn vì bệnh tật. Ảnh: TL

Tình trạng mất ngủ tăng lên theo tuổi. Có thể kể đặc điểm mất ngủ theo một số nguyên nhân như sau: Mất ngủ do lo âu thường khó đi vào giấc ngủ. Mất ngủ có trầm cảm là ngủ không yên, hay thức giấc. Mất ngủ gần sáng sẽ gây ngủ gà gật ban ngày. Nếu mất ngủ do bệnh tim sẽ làm bệnh nhân khó thở khi nằm, thức dậy đột ngột giữa lúc đang ngủ do khó thở kích phát. Nếu mất ngủ do đau sẽ khó vào giấc ngủ và nhiều lần phải thức giấc trong đêm.

Nếu mất ngủ do "hội chứng ngừng thở khi ngủ" thì ban ngày có triệu chứng nhức đầu lúc mới dậy. Buổi sáng sẽ mệt mỏi quá mức, rối loạn khả năng tập trung, rối loạn trí. Ban đêm có triệu chứng ngáy như sấm vang, mồ hôi nhiều, kích động vật vã, nhiều lần thức giấc.

Thay đổi môi trường sống và làm việc đột ngột, những người hay lo lắng thái quá cũng hay bị mất ngủ. Nhưng mất ngủ không phải là bệnh, mà là một triệu chứng, hậu quả của nhiều yếu tố khác nhau. Bởi vậy, khi bị mất ngủ bệnh nhân cần đi khám đầy đủ để đảm bảo rằng mất ngủ không do bệnh lý tâm thần, hoặc các bệnh lý nội khoa khác để có các biện pháp điều trị đặc hiệu.

“Vệ sinh” giấc ngủ

Để có một giấc ngủ tốt, người có tuổi nên từ bỏ một số thói quen xấu như giờ đi ngủ thất thường, ăn ngủ không điều độ, thức khuya, dậy muộn, xem sách vở, truyền hình trên giường ngủ. Hay dùng quá nhiều các chất kích thích như rượu, cà phê, thuốc lá... hoặc uống thuốc ngủ không có chỉ định dẫn đến hiện tượng lạm dụng thuốc.

Người cao tuổi nên chú ý “vệ sinh” giấc ngủ bằng cách đi ngủ đúng giờ. Trước khi đi ngủ nên tránh mọi hoạt động mạnh, căng thẳng vào buổi tối. Nên ngủ dậy vào một giờ nhất định, nếu vì lý do nào đó cần phải ngủ thêm thì cũng không nên muộn quá 1 giờ so với mọi khi. Tránh ngủ ban ngày quá nhiều, buổi trưa chỉ nên khoảng 30 - 60 phút.

Bữa cơm chiều người cao tuổi chỉ nên ăn nhẹ, uống ít nước, hạn chế đồ ăn uống có các chất ngọt. Lỡ nửa đêm có thức giấc người cao tuổi cũng không nên ăn. Nên bố trí phòng ngủ sạch sẽ, thoáng mát, chú ý điều chỉnh nhiệt độ phù hợp, giảm đến mức tối đa tiếng ồn, ánh sáng trong phòng ngủ của người già.

Nếu có bất cứ triệu chứng nào về giấc ngủ, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa. Bệnh nhân sẽ được bác sĩ thăm khám, cho dùng thuốc phù hợp với thể trạng từng người. Không tự tiện mua thuốc hoặc nghe theo lời mách bảo của bạn bè để tự điều trị.

Món ăn dễ ngủ

Rau nhút non (quyết thái) nấu canh với lá vông nem, khoai sọ, củ súng, củ sen, tôm hoặc thịt lợn nạc băm, ăn vừa ngon vừa bổ dưỡng lại chữa mất ngủ.

Long nhãn cũng có thể trị chứng mất ngủ, thần kinh suy nhược, trí nhớ giảm. Cây lạc tiên dùng phần dây trên mặt đất (thân và lá) cũng giúp dưỡng tâm, an thần, chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ. Thân lạc tiên càng già càng tốt. Dùng thứ này dưới dạng thuốc sắc (thân và lá khô), liều dùng 20g-40g. Nước lạc tiên có mùi thơm đặc trưng, uống vào rất dễ ngủ.

Bá tử nhân (nhân trong hạt cây trắc bá) cũng hay được dùng trị chứng mất ngủ do tâm thận bất giao, lo sợ, hồi hộp với liều 4-24g/ngày. Nước ép quả cà chua pha thêm chút mật ong hoặc đường cát với độ ngọt tùy ý, uống vào đêm lúc đi ngủ sẽ ngon giấc.

Củ sen nấu canh ăn chữa được mất ngủ, suy nhược. Hạt sen nấu chè, hoặc tiềm (nhồi hạt sen vào bụng chim bồ câu, vịt, dạ dày lộn) ăn vừa ngon, vừa chữa mất ngủ và suy nhược thần kinh. Tâm sen (liên tâm) khô sắc nước uống (liều 4 - 10 g/ngày) giúp gây ngủ mạnh hơn hạt sen nhiều lần. Thứ nước này rất đắng, khi uống nên pha chút mật ong (hoặc đường) cho dễ uống.
 
BS Hoàng Xuân Đại
Nguyên bác sĩ Bệnh viện 103
Ths. BS Nguyễn Thanh Bình
(Khoa Thần kinh, Viện Lão khoa Việt Nam)
baoin
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Mẹo giúp mẹ bầu giảm bớt khó chịu do ốm nghén trong 3 tháng đầu thai kỳ

Mẹo giúp mẹ bầu giảm bớt khó chịu do ốm nghén trong 3 tháng đầu thai kỳ

Dân số và phát triển - 1 giờ trước

Trong quá trình mang thai, đa số mẹ bầu đều phải trải qua tình trạng ốm nghén ở nhiều mức độ nặng nhẹ khác nhau. Người mẹ cần biết cách vượt qua các khó chịu khi ốm nghén một cách nhẹ nhàng, nhất là giai đoạn 3 tháng đầu thai kỳ.

Cô gái 29 tuổi cứ nghĩ đến Tết là đau quặn bụng, bác sĩ cảnh báo 1 căn bệnh không hiếm gặp

Cô gái 29 tuổi cứ nghĩ đến Tết là đau quặn bụng, bác sĩ cảnh báo 1 căn bệnh không hiếm gặp

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Tết chưa đến nhưng dạ dày đã “biểu tình”. Với nhiều người, thay vì háo hức sum vầy, những ngày giáp Tết lại là chuỗi lo âu âm ỉ.

Mẹ bầu ăn Tết thế nào để mẹ vui, con khỏe?

Mẹ bầu ăn Tết thế nào để mẹ vui, con khỏe?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Để có kỳ nghỉ Tết an toàn, mẹ bầu cần chuẩn bị chu đáo từ trước Tết đến những ngày du xuân, đảm bảo sức khỏe cả mẹ và con.

Valentine nghe bác sĩ y học giới tính kể chuyện nghề: Nhiều ca dở khóc dở cười ''...tụi em bị vậy là… hỏng luôn rồi hả?''

Valentine nghe bác sĩ y học giới tính kể chuyện nghề: Nhiều ca dở khóc dở cười ''...tụi em bị vậy là… hỏng luôn rồi hả?''

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Valentine là dịp để các cặp đôi dành thời gian cho những buổi hẹn hò lãng mạn bên nhau. Tuy nhiên không phải thực tế lúc nào cũng là màu hồng...

6 cách giảm nhanh cơn đau khó chịu khi chu kỳ 'đèn đỏ' vào dịp Tết

6 cách giảm nhanh cơn đau khó chịu khi chu kỳ 'đèn đỏ' vào dịp Tết

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Nếu chẳng may chu kỳ 'đèn đỏ' rơi ngay vào dịp Tết, chị em vẫn có thể kiểm soát tình hình. Dưới đây là những cách đơn giản giúp giảm đau nhanh để phái đẹp đón Tết trọn vẹn.

Sinh con sát Tết cần lưu ý gì?

Sinh con sát Tết cần lưu ý gì?

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Sinh con sát Tết là niềm hạnh phúc lớn nhưng cũng đầy áp lực do thói quen sinh hoạt và ăn uống thay đổi. Làm thế nào để mẹ bầu 'vượt cạn' an toàn và tận hưởng kỳ hậu sản khỏe mạnh giữa những ngày xuân bận rộn?

Mẹ ung thư cổ tử cung khi mang thai quyết giữ con, em bé ra đời khỏe mạnh ngày giáp Tết

Mẹ ung thư cổ tử cung khi mang thai quyết giữ con, em bé ra đời khỏe mạnh ngày giáp Tết

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Phát hiện ung thư cổ tử cung ở tuần thai thứ 5, chị Minh vẫn quyết giữ con dù được khuyến nghị đình chỉ thai kỳ để điều trị triệt để.

6 cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp bà bầu giảm đau lưng

6 cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp bà bầu giảm đau lưng

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Đau lưng là tình trạng thường gặp nhất ở phụ nữ mang thai, đặc biệt là trong những tháng cuối thai kỳ. Để giúp mẹ bầu dễ chịu hơn, tham khảo 6 cách đơn giản nhưng rất hiệu quả.

Bé trai 14 tuổi bị cắt bỏ tinh hoàn vì một sai lầm nhiều cha mẹ Việt mắc phải

Bé trai 14 tuổi bị cắt bỏ tinh hoàn vì một sai lầm nhiều cha mẹ Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Chỉ vì chủ quan trước cơn đau vùng bìu, một bé trai 14 tuổi đã phải cắt bỏ tinh hoàn do xoắn tinh hoàn hoại tử.

Người phụ nữ 41 tuổi đi khám phát hiện ung thư buồng trứng từ dấu hiệu nhiều chị em Việt mắc phải

Người phụ nữ 41 tuổi đi khám phát hiện ung thư buồng trứng từ dấu hiệu nhiều chị em Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Chỉ với biểu hiện đầy hơi, chướng bụng kéo dài, bệnh nhân 41 tuổi được phát hiện ung thư buồng trứng nhờ thăm khám và xét nghiệm chuyên sâu.

Top