Khảo sát 4 tỉnh đầu tiên thí điểm Đề án kiểm soát kê đơn, bán thuốc kê đơn

Ngày 20/4, Đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường làm trưởng đoàn đã có cuộc làm việc với tỉnh Nam Định về việc triển khai Đề án tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017-2020 và của dự án kết nối mạng toàn quốc các cơ sở cung ứng thuốc.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường

TS Trương Quốc Cường, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, một trong những nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy phát triển ngành dược được nêu rõ trong Nghị quyết số 20/NQ-TW là:

“Tập trung quản lý hệ thống bán buôn, bán lẻ, các nhà thuốc trong và ngoài bệnh viện. Thực hiện đồng bộ các giải pháp để truy xuất nguồn gốc thuốc, chấn chỉnh tình trạng bán thuốc không theo đơn. Ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện kết nối mạng, đảm bảo kiểm soát xuất xứ, giá cả thuốc được mua vào, bán ra ở mỗi nhà thuốc trên toàn quốc”.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường kiểm soát việc bán thuốc không theo đơn, ngày 07/9/2017, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký ban hành Quyết định số 4041/QĐ-BYT phê duyệt Đề án “Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017-2020”.

Đề án có mục tiêu nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý; nâng cao trách nhiệm của cán bộ y tế, đặc biệt là người kê đơn thuốc và bán lẻ thuốc trong việc thực hiện quy định của pháp luật về kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn, trọng tâm là kháng sinh, qua đó góp phần giảm tình trạng kháng kháng sinh, lạm dụng thuốc, sử dụng thuốc không hợp lý.

Giai đoạn 2017-2018, Bộ Y tế phối hợp Sở Y tế triển khai Đề án tại Nam Định, Vĩnh Phúc, Đà Nẵng, Cần Thơ.

Giai đoạn 2017-2018, Bộ Y tế phối hợp Sở Y tế triển khai Đề án tại Nam Định, Vĩnh Phúc, Đà Nẵng, Cần Thơ. Giai đoạn 2 (2018-2020): Mở rộng Đề án tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn trên toàn quốc.

Theo Thứ trưởng Trương Quốc Cường, đầu năm 2018, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 02 quy định về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc và Thông tư 03 quy định về thực hành tốt phân phối thuốc, nguyên liệu làm thuốc.

Trong hai Thông tư này, có đưa ra quy định về việc tất cả các cơ sở bán buôn thuốc phải có máy tính kết nối internet và thực hiện quản lý hoạt động phân phối thuốc bằng phần mềm vi tính.

Thời gian qua, Bộ Y tế đã làm việc với Tập đoàn Viettel để hoàn thiện hệ thống phần mềm theo nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết Trung ương 20, bổ sung cơ sở dữ liệu nhằm đạt được các mục tiêu trong quản lý ngành.

Hiện tại, phía Viettel đã triển khai thí điểm tại 02 tỉnh Phú Thọ (tại Phú Thọ thí điểm tại 12 nhà thuốc) và Hưng Yên (triển khai trên toàn tỉnh, tập huấn cho 2 huyện Khoái Châu và Văn Giang).

“Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn là nhiệm vụ rất cấp bách, nếu chậm là nhân dân và ngành Y tế sẽ chịu hậu quả nặng nề của sử dụng kháng sinh không hợp lý” – Thứ trưởng Trương Quốc Cường nói.

Nam Định là tỉnh đầu tiên Bộ Y tế tiến hành rà soát, kiểm tra việc thực hiện thí điểm Đề án. Giám đốc Sở Y tế tỉnh Nam Định Bùi Thị Minh Thu cho biết, tỉnh này có 8 cơ sở sản xuất thuốc, 7 nhà máy sản xuất, 1 cơ sở chế biến dược liệu của 5 doanh nghiệp đạt thực hành tốt sản xuất thuốc.

Về mạng lưới phân phối thuốc, Nam Định có 789 cơ sở, 122 nhà thuốc, 610 quầy thuốc, có 19 cơ sở bán lẻ thuốc thành phẩm dược liệu. Tại các trạm y tế, có 229 xã đạt Chuẩn Quốc gia về Trạm y tế.

Cuối tháng 12/2017, UBND tỉnh Nam Định đã ban hành kế hoạch triển khai Đề án Tăng cường kiểm soát kê đơn thuốc và bán thuốc kê đơn giai đoạn 2017-2020.

Sau 4 tháng triển khai Kế hoạch, bà Thu cho biết, điều khó khăn nhất là nhân lực và kinh phí. Trong đó, việc tập huấn được Nam Định tận dụng cán bộ các đơn vị, sau khi triển khai can thiệp, tập huấn, đào tạo, đến bước kiểm tra thì nhân lực kiểm tra thiếu. Với mạng lưới cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc của tỉnh nhiều, nhưng số lượng người kiểm tra còn ít.

“Thanh tra y tế có 3 người, nghiệp vụ dược có 3 người, kết hợp các phòng ban chức năng chuyên môn của Sở, tập huấn thêm cho cán bộ các đơn vị nhưng vẫn không đủ” – bà Thu nói.

Về kinh phí, hiện Nam Định đang tận dụng từ các nguồn, chưa có nguồn nào cho hoạt động này mà lồng ghép các hoạt động của ngành.

Chia sẻ với những khó khăn của tỉnh Nam Định, Thứ trưởng Trương Quốc Cường cho biết, trước mắt, Nam Định cần tăng cường công tác phổ biến kế hoạch. Song song với đó cần có truyền thông để người dân trong tỉnh hiểu và thay đổi thói quen mua thuốc, sử dụng thuốc.

“Cần tránh trường hợp người dân đến quầy thuốc này nhưng không có đơn nên quầy không bán, dân sang quầy khác để mua. Lúc này, quầy thuốc khác đó cũng phải được truyền thông để nhất định không bán nếu dân không có đơn thuốc. Làm thế để người dân hiểu đây là quy định mới mà tất cả người dân phải tuân thủ. Thậm chí, việc truyền thông cũng phải tính đến những trở ngại, nguy cơ khi thực hiện Kế hoạch Đề án này” – TS Trương Quốc Cường chia sẻ.

Là tỉnh đầu tiên thực hiện một Đề án mới, theo Thứ trưởng Trương Quốc Cường, việc thực hiện cần vừa làm vừa điều chỉnh, rút kinh nghiệm. Thứ trưởng đề nghị Sở Y tế rà soát, bổ sung tham mưu cho UBND tỉnh để ban hành Kế hoạch triển khai đề án thí điểm này, đặc biệt cần quan tâm đến kinh phí trong quá trình triển khai.

Thứ trưởng cũng đề nghị Tập đoàn viễn thông quân đội Viettel hỗ trợ tối đa trong quá trình triển khai thực hiện Đề án; Viettel Nam Định phối hợp cùng các nhà thuốc tại tỉnh Nam Định hỗ trợ xem xét xây dựng lại phần triển khai nhà thuốc theo đơn để từ đó có những gì thuận lợi phát huy và khắc phục những khó khăn, cũng như hỗ trợ các đơn vị hướng dẫn trong quá trình triển khai phần mềm.

T.Nguyên