Sông Nhuệ “hấp hối”
"Tôi về công tác tại trạm từ năm 1998, nhưng đây là lần đầu tiên tôi thấy có hiện tượng sông Nhuệ chảy ngược ra sông Hồng. Cách đây hơn chục hôm, nước từ sông Nhuệ chảy ra đen ngòm, sùi bọt trắng xóa, mùi hôi thối bốc lên tận trạm của chúng tôi”. Ông Nguyễn Tài Quý, Trạm trưởng trạm quản lý đường sông Chèm cho biết.
Cũng theo ông Quý, nước sông Hồng cạn đã làm ảnh hưởng rất lớn đến giao thông đường thủy, đoạn sông trên 30km do trạm quản lý thì hiện tượng tàu thuyền mắc cạn không nhiều, nhưng đoạn cầu Long Biên và đoạn giáp địa phận Nam Định, việc đi lại của tàu thuyền rất khó khăn.
|
|
|
Nước sông Nhuệ đang chảy ngược ra sông Hồng (ảnh chụp sáng 13/12). |
Tho ông Hoàng Văn Thịnh, (nhà ngay sát bờ sông Nhuệ, đoạn cống Liên Mạc), gia đình ông ở đây đã hơn 10 năm, nhưng chưa bao giờ thấy nước sông Nhuệ đen và thối như vậy, cũng chưa bao giờ thấy nước sông Nhuệ chảy ngược như hiện nay. “Cách đây vài năm, nhà tôi thường mua cá của người dân bắt được ở sông Nhuệ. Tuy nhiên, lâu nay thì không hề có con cá nào sống được ở đoạn sông này nữa. Tôi cũng không dám lấy nước ở dưới sông lên để tưới rau, vì sợ rằng nước này ô nhiễm gây ngộ độc” ông Thịnh chia sẻ.
Theo ông Bùi Cách Tuyến, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Môi trường, sông Nhuệ bắt nguồn từ cống Liên Mạc tiếp nhận nước từ sông Hồng chảy đến Phủ Lý nhập lưu vào sông Đáy. Sông Nhuệ cũng là nơi tiếp nhận nước từ sông Tô Lịch, sông Lừ, sông Sét đổ vào. Những con sông này hiện cũng là nơi tiếp nhận phần lớn nguồn nước thải sinh hoạt của người dân thành phố. Đoạn sông đi qua Hà Nội đã bị ô nhiễm nghiêm trọng do tiếp nhận nước thải từ hoạt động công nghiệp, làng nghề, y tế, sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt hai bên bờ sông.
|
|
|
Dòng nước đen chảy qua cống Liên Mạc ra sông Hồng. |
“Cứu” sông Nhuệ bằng nước sông Hồng
Trước thực trạng đáng báo động của môi trường lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy, từ ngày 4/12/2009, Uỷ ban bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy đã được thành lập theo quyết định 1404/QĐ-TTg của Chính phủ.
Một trong các giải pháp được đề ra trong năm 2010 của Uỷ ban sông Nhuệ - sông Đáy là việc thực hiện bổ sung nước từ sông Hồng vào sông Nhuệ để đảm bảo đủ nhu cầu sử dụng nước cho lưu vực hài hoà với mục đích bảo vệ môi trường, đặc biệt trong các tháng mùa khô.
Ông Bùi Cách Tuyến cho biết, dự án nạo vét sông Nhuệ cục bộ từng đoạn cũng sẽ tiếp tục được hoàn thiện. Tiếp đó, Ủy ban nhân dân 5 tỉnh, thành phố cũng sẽ chỉ đạo triển khai đồng loạt cắm mốc hành lang bảo vệ sông Nhuệ - Đáy để quản lý đất đai, đê điều, trật tự xây dựng, chống lấn chiếm hành lang sông trên toàn lưu vực. Trong đó, Hà Nội, Hà Nam và Nam Định sẽ đầu tư xây dựng các nhà máy, trạm xử lý nước thải và triển khai thực hiện phương án xử lý nguồn nước thải ô nhiễm của làng nghề.
|
|
|
Việc nạo vét cửa sông cũng không cải thiện được chất lượng nước tại cửa sông. |
Ông Nguyễn Thế Thảo, Chủ tịch ủy ban sông Nhuệ - sông Đáy cho rằng, lưu vực sông Nhuệ - Đáy có các phân lưu thoát nước rất phức tạp, có tính chất liên vùng, liên tỉnh và liên quan đến trách nhiệm của nhiều bộ, ngành, đơn vị. Vì vậy, việc triển khai thực hiền Đề án tổng thể bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - Đáy sẽ rất khó khăn và cần có thời gian và lộ trình cụ thể.
|
Theo kết quả phân tích, chất lượng nước sông Nhuệ đang bị ô nhiễm nặng, vượt tiêu chuẩn cho phép hàng chục lần. Mẫu nước sông Nhuệ lấy tại cầu Hà Đông cho thấy, hàm lượng oxy hoà tan có trong nước thấp hơn quy chuẩn rất nhiều lần, trong khi đó, hàm lượng COD vượt quy chuẩn B1 (quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng nước mặt dành cho tưới tiêu) tới 7 lần, BOD5 vượt tiêu chuẩn 10 lần, NH4 vượt quy chuẩn 35,6 lần.
Nghiêm trọng hơn, mẫu nước lấy tại Cự Đà cho thấy, hàm lượng COD vượt quy chuẩn tới 51,6 lần, trong khi đó BOD vượt 35,4 lần và NH4 vượt quy chuẩn 77,4 lần. Tương tự, tại các vị trí như Đồng Quan, Cống Thần… đa số các chỉ số đo được cũng vượt quy chuẩn tới vài chục lần. Kết quả khảo sát cũng cho thấy, Hà Nội chiếm tới 48,8% tổng lượng nước thải gây ô nhiễm cho lưu vực sông Nhuệ - Đáy. Lần lượt các tỉnh khác là Nam Định 17,8%, Hà Nam 15%, Ninh Bình 14% và Hoà Bình chiếm 4,4%. |
Lê Minh