Không cúi đầu cũng không được!

Dư luận cho rằng, ở nhiều sự việc, khi cơ quan công quyền mắc lỗi, thì việc người ta hay làm là bao biện cho cái lỗi ấy, chứ hiếm khi thấy những người đứng đầu thẳng thắn xin lỗi người dân một cách chân thành, cầu thị.

Chuyện về chiếc xe ô tô tư nhân tiền tỉ treo biển xanh của một vị Phó Chủ tịch tỉnh mới đây là ví dụ. Theo quy định, xe tư đương nhiên không được dùng biển xanh, vậy mà thực tế nó vẫn diễn ra. Người ta đưa ra rất nhiều lý do, nào là do tỉnh còn khó khăn, nên thay vì dùng xe công, vị Phó Chủ tịch trên đã dùng xe tư, nhường xe công cho... anh em khác sử dụng. Nhưng là Phó Chủ tịch, nếu để biển trắng đi làm cũng thấy kỳ kỳ, do đó xin đeo biển xanh cho tiện. Việc treo biển này đã được nhiều ban bệ địa phương đồng tình, ủng hộ.

Ô, như thế thì còn gì luật lệ, quy định, như thế có khác nào đứng trên luật pháp, như thế khác nào tỉnh tự đẻ ra “luật vùng”? "Sai lè” ra rồi, nhưng người ta có chịu nhận đâu, trông chờ gì một cái cúi đầu?

Cũng có người bảo, chuyện này nhỏ mà, có đáng gì đâu để ồn ào đến thế. Vâng, chuyện biển xanh, biển trắng không phải quá to, thế nhưng, một cơ quan hành chính nhà nước, thừa hành pháp luật mà lại tự cho mình vượt ra ngoài khuôn khổ luật pháp, thì chuyện này cũng chẳng bé tí nào. Bởi đã có một ngoại lệ thì sẽ còn nhiều ngoại lệ khác. Khi đó, luật pháp để làm gì nữa?

Tất nhiên, cán bộ biết cúi đầu nhận lỗi như ông thị trưởng ở Nhật cũng không đem lại chuyển biến gì tức thời, làm thỏa mãn dân chúng ngay được (đó là chưa kể đến những cái cúi đầu, những lời xin lỗi đôi khi chỉ là sự khéo léo có mục đích), nhưng dù sao có cũng hơn không. Bởi lẽ, khi xin lỗi thì đồng nghĩa với việc thừa nhận mình đã sai và phải sửa cái sai đó. Cũng có nghĩa là trong tương lai, những cái sai tương tự sẽ khó xảy ra hơn. Còn trường hợp trước cái sai, nhưng người ta cứ bao biện thành việc bình thường, sai do hoàn cảnh, thậm chí chuyển sai thành đúng, đảo lộn giá trị, thì cái sai ấy chắc chắn sẽ được lặp lại, ở đâu đó, không việc này thì việc khác, không cấp này thì cấp khác.

Một điều cũng phải nói rằng, nhiều người cảm kích trước hành động của ông thị trưởng người Nhật, thậm chí nói ông này đã rất... "dũng cảm" khi công khai cúi đầu xin lỗi người dân, những quan chức hay mắc lỗi nên học tập ông này. Nghĩ như vậy thì đơn giản quá. Quyền lực bản thân nó đã mang tính tha hóa rất cao. Nếu chỉ trông chờ sự tự giác của con người thì điều này dường như chỉ có trên trang sách. Có thể nói, bên cạnh văn hóa thì cái quan trọng nhất, đáng nói nhất, để cái sai được ngăn chặn kịp thời, để ai đó phải cúi đầu xin lỗi, đó chính là sự giám sát của các cơ quan nhà nước, của người dân và uy lực xử lý của các chế tài đối với đội ngũ công bộc của dân. Giám sát chặt chẽ, chế tài nghiêm khắc thì cái sai ít xảy ra, và khi sai, có không muốn cúi đầu cũng không được!

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội