Không nên cổ phần hoá các Trung tâm Dịch vụ việc làm công

Những biện pháp đồng bộ để giải quyết việc làm cho các đối tượng đặc thù

Hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm trực thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tư vấn, giới thiệu việc làm cho người lao động; cung ứng và tuyển lao động theo yêu cầu của người sử dụng lao động; thu thập, phân tích thông tin và dự báo về thị trường lao động; thực hiện các chương trình, dự án về việc làm; đào tạo kỹ năng, dạy nghề; tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đề nghị hưởng Bảo hiểm thất nghiệp. Để thực hiện chức năng của mình, các Trung tâm đã triển khai nhiều biện pháp như tổ chức các phiên giao dịch việc làm, ngày hội việc làm, buổi nói chuyện định hướng nghề nghiệp, các khoá đào tạo nghề/kỹ năng mềm; ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tuyên truyền, phổ biến thông tin tuyển dụng của doanh nghiệp và những chính sách lao động – việc làm cũng như giải quyết thủ tục Bảo hiểm thất nghiệp để tăng cường kết nối cung – cầu lao động, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động…

Tuy nhiên, trên thực tế, chất lượng cung cấp dịch vụ của các Trung tâm Dịch vụ việc làm công không đồng đều với nhau. Bên cạnh những Trung tâm chủ động đa dạng hoá các giải pháp kết nối việc làm, tích cực liên kết với các doanh nghiệp và các ban, ngành, đoàn thể để xây dựng mạng lưới hoạt động hiệu quả và hệ thống cơ sở dữ liệu về việc làm phong phú nhằm cung cấp cho người lao động, vẫn còn một số Trung tâm chủ yếu chỉ duy trì các phương thức tư vấn, giới thiệu việc làm truyền thống, chưa biết cách khai thác những ưu điểm của các nền tảng số để mở rộng phạm vi tiếp cận với người lao động. Trong bối cảnh có vô vàn trung tâm tư vấn, giới thiệu việc làm; các đơn vị cung ứng nhân sự cùng rất nhiều website, cộng đồng kết nối việc làm như hiện nay, những hạn chế của một số Trung tâm Dịch vụ việc làm công là rào cản tương đối lớn đối với việc trở thành một địa chỉ tin cậy của người lao động.

Các Trung tâm Dịch vụ việc làm công đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động kết nối việc làm. Ảnh: TL

Chính vì vậy, có ý kiến cho rằng, nên cổ phần hoá các Trung tâm Dịch vụ việc làm thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố để cải thiện chất lượng cung cấp dịch vụ, đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của người lao động.

Mặc dù vậy, đề xuất trên đây có khá nhiều điểm chưa hợp lý, trong đó, bất cập lớn nhất dường như lại thuộc về người lao động – đối tượng phục vụ chính mà các trung tâm dịch vụ việc làm hướng đến. Bên cạnh sự uy tín, chính xác của hệ thống thông tin, một ưu điểm quan trọng của các Trung tâm Dịch vụ việc làm công là các dịch vụ miễn phí dành cho người lao động. Ngoài kinh phí hoạt động được cấp từ ngân sách địa phương, quỹ Bảo hiểm thất nghiệp và các chương trình, dự án như Chương trình Mục tiêu quốc gia về việc làm và dạy nghề, theo Thông tư số 72/2016/TT-BTC, các Trung tâm Dịch vụ việc làm thuộc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố được phép thu phí dịch vụ việc làm của người sử dụng lao động với mức không quá 20.000 đồng đối với việc tư vấn, không quá 20% lương tháng đầu ghi trong hợp đồng lao động đối với việc giới thiệu việc làm và không quá 30% lương tháng đầu ghi trong trong hợp đồng lao động đối với việc cung ứng và tuyển lao động theo nhu cầu của người sử dụng lao động. Là đơn vị sự nghiệp công lập, thực hiện nhiệm vụ với mục tiêu không vì lợi nhuận, Trung tâm Dịch vụ việc làm công không thu bất kỳ khoản phí nào đối với các dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm, cung cấp thông tin thị trường cho 100% người lao động.

Chính vì vậy, khi cổ phần hoá các Trung tâm Dịch vụ việc làm công – đồng nghĩa với việc biến các đơn vị công lập này thành những doanh nghiệp tự chủ với tư duy làm kinh tế một cách rạch ròi theo kiểu lời ăn lỗ chịu, người lao động đương nhiên phải trả phí như những khách hàng đích thực khi sử dụng bất kỳ một dịch vụ nào. Tuy nhiên, liệu người lao động và người sử dụng lao động có tìm đến các Trung tâm này (khi đã được cổ phần hoá) hay không là một câu hỏi chưa có lời giải chắc chắn, khi họ có rất nhiều kênh trung gian khác để tìm việc làm hoặc tìm nhân sự, như sự giới thiệu từ bạn bè, người quen, hoặc qua các ứng dụng, website kết nối cung – cầu lao động và các đơn vị cung ứng nhân sự vốn rất phổ biến trong thời điểm hiện nay, nếu họ chấp nhận trả phí môi giới.

Do đó, vấn đề thiết yếu không phải là thay đổi chủ sở hữu của hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm thuộc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố, mà là nâng cao sức cạnh tranh của chính các đơn vị công lập này nhằm trở thành lựa chọn hàng đầu và đáng tin cậy nhất cho doanh nghiệp và người lao động khi họ có nhu cầu tìm việc và tuyển dụng nhân lực.

Ngoài việc đầu tư, hiện đại hoá cơ sở vật chất và cải thiện trình độ của chính đội ngũ cán bộ - người cung cấp dịch vụ ở các Trung tâm, công tác tư vấn, giới thiệu việc làm ở những đơn vị này cần được thực hiện hiệu quả hơn với việc sàng lọc, đánh giá hợp lý năng lực của người lao động thông qua hoạt động tư vấn chuyên sâu, các bài kiểm tra được xây dựng hợp lý và thích đáng; bồi dưỡng, nâng cao chất lượng ứng viên trước khi cung cấp cho người sử dụng lao động; đồng hành một cách sát sao với doanh nghiệp cũng như các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc đào tạo nghề và kỹ năng mềm cho người lao động. Song song với những hình thức kết nối việc làm truyền thống, các Trung tâm cần đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình lưu trữ và xử lý hồ sơ; xây dựng các trang chủ ấn tượng để thông điệp được truyền tải một cách hiệu quả, gia tăng lượng truy cập; kết nối thường xuyên và giải đáp kịp thời những thắc mắc của các cá nhân đang có nhu cầu tìm việc hay học nghề trên website, facebook, zalo…

Huyền Chi