Thứ Sáu, 15/11/2019 10:25 (GTM +7)
Hà Nội
23°C / 22-25°C

“Lão kỳ nhân” truyền thần ở Sài Gòn

Chủ nhật, 1:00 PM 14/10/2012 | Xã hội

GiadinhNet - Ở TP HCM, khi bị mất bức ảnh người thân hoặc những tấm ảnh bị mốc, bong tróc, rách nát không nhìn rõ mặt, đa phần người dân đều đem đến họa sỹ Từ Hoa Lợi.

Chăm chút từng nét chì tại “xưởng vẽ” giữ ồn ào phố thị.
Ảnh: Tuấn Vương

Người dân quanh đường Điện Biên Phủ (quận 10) ai cũng biết tiếng ông và gọi ông là "lão kỳ nhân" vẽ truyền thần của Sài Gòn.
 
Kỷ niệm khó quên với Bác Hồ
 
Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".
Từ Quảng Ninh - vùng quê quanh năm có nắng và gió biển - năm 1955, anh thanh niên Từ Hoa Lợi lên Hà Nội thi vào trường Y. Song dường như trong huyết quản của chàng sinh viên trường y, tình yêu dành cho nghệ thuật cháy bỏng, nồng nàn quá đỗi, nên học được 1 năm, Từ Hoa Lợi thi tuyển vào trường Mỹ thuật dù mới chỉ biết vẽ qua sự ngẫu hứng và tìm hiểu sơ lược sách báo. Thế mà khi ra trường, Từ Hoa Lợi đã trở thành họa sỹ vẽ rất đẹp và được phân về làm ở Đoàn xiếc Trung ương.

Năm 1960, vào một buổi trưa, Bác Hồ đến thăm Đoàn xiếc mà không báo trước. Khi ấy, Từ Hoa Lợi đang say sưa vẽ pano, áp phích cho chương trình biểu diễn của đoàn. Bác đến gần rồi ân cần vỗ vai: "Cháu làm việc có vất vả lắm không?". Từ Hoa Lợi giật mình nhận ra vị lãnh tụ kính yêu. Người họa sỹ trẻ quá đỗi vui mừng, thưa với Bác: "Chúng cháu được lao động và làm việc đúng với nghề là hạnh phúc nhất rồi ạ". Khi ra về, Bác Hồ căn dặn: "Yêu lao động, yêu nghệ thuật để phục vụ nhân dân, dẫu công việc đó có là nhỏ nhưng làm được điều gì tốt, đem lại niềm vui cho mình, cho cơ quan, cho nhân dân thì cũng là vinh quang.". Và những lời dặn đó của Bác từ đó đã theo suốt cuộc đời Từ Hoa Lợi.

Ông kể: "Khi còn ở Hà Nội, những dịp lễ kỷ niệm lớn của đất nước, các đoàn thể thường đến đặt tôi vẽ chân dung Bác Hồ. Được vẽ về Bác, ngoài lòng thành kính, biết ơn, còn là đam mê sáng tạo nghệ thuật, tìm kiếm những bí ẩn trong một con người vĩ đại". Mà đã vẽ chân dung lãnh tụ, theo ông, không thể thiếu phong thái, tư chất, sự tinh anh và bản lĩnh của người cách mạng. Những lúc như thế, ông phải dồn hết tâm lực vào đầu ngọn chì để vẽ nên những "kiệt tác" truyền thần, làm sao hình ảnh của Bác thể hiện được tình yêu bao la đối với nhân dân.

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm 1991, sau một lần vào TPHCM thăm bạn, ông đã quyết định chọn mảnh đất phương Nam để "đóng đô" cho nghề vẽ của mình. Ngoảnh lại, đã hơn 20 năm sinh sống giữa Sài thành, ồn ào đô hội, ông vẫn âm thầm bên giá vẽ, tiếp tục "mài" những nét tài hoa của mình, mưu sinh và tận hiến cho đời.
 
Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường.
 
Miệt mài "kiếp nhả tơ"
 

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm nay, ông đã 76 tuổi. Dù tuổi cao nhưng với ông, vẽ đã trở thành đam mê, là lẽ sống. Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường để căn từng đường nét trên bức chân dung, phải nắm được cái thần của bức ảnh.

"Nhiều người đến đây đặt vẽ chân dung, tôi vừa chuyện trò, vừa vẽ để hiểu được tính nết, tâm thế và lòng người. Đấy không chỉ là kinh nghiệm và cảm xúc của người vẽ đối với khách hàng, mà còn là tình yêu đối với nghề. Những tranh truyền thần của tôi, mỗi bức một vẻ, đều toát lên thần thái, rất có hồn, sống động", ông nói. Ông kể, trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Có trường hợp một gia đình ở huyện Củ Chi nghe danh ông, họ đánh xe đón ông về để vẽ chân dung, tuy nhiên con cháu chỉ mang máng nhớ hình ảnh cố nội mình... Thế mà qua câu chuyện, qua sự tưởng tượng, cùng với kinh nghiệm, ông liền "phiêu" với những nét chì trên giấy và họa nên bức chân dung đúng như khách mong đợi. Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".

Chúng tôi hỏi: "Gần cả cuộc đời gắn với nghiệp vẽ truyền thần, ông có tìm kiếm truyền nhân?". Ông cho biết: "Trước đây tôi cũng từng đào tạo cho các con, nhưng học nghề được một thời gian thì họ không trụ được. Nghề này đòi hỏi phải tỷ mỷ, kiên nhẫn, chịu khó và phải tinh tế, vẽ bằng cả con tim, mà "tụi nó" thì trẻ, thích kiếm tiền nhanh, bay nhảy nên chỉ học được thời gian, đành sang nghề khác".

Cái "tiệm" của ông nhỏ nhoi, giá vẽ đơn sơ bày những bức chân dung, chì và màu...Sau lưng ông là những ồn ào, tấp nập của phố thị, ông cứ như một "lão ngoan đồng", quên hết những ồn ào, thị phi của cuộc sống bên ngoài.
 

Trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Quốc Định
baocuoituan
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Bé trai 4 tuổi bị đuối nước trong bể cá của quán cà phê

Bé trai 4 tuổi bị đuối nước trong bể cá của quán cà phê

Thời sự - 8 giờ trước

Một đoạn clip kéo dài hơn 2 phút trên mạng xã hội ghi lại cảnh một cháu bé ngã xuống bể cá cảnh tại quán cà phê. Khi phát hiện sự việc, cháu đã bị đuối nước thương tâm.

Thanh niên trèo lên lan can cầu Chương Dương định nhảy xuống sông

Thanh niên trèo lên lan can cầu Chương Dương định nhảy xuống sông

Xã hội - 8 giờ trước

Một nam thanh niên đã trèo ra lên lan can cầu Chương Dương (Long Biên, Hà Nội) để tự tử. Rất nhanh chóng lực lượng CSGT đã có mặt khống chế người này.

Lũ cuốn 4 công nhân vào hầm thủy điện, một người mắc kẹt

Lũ cuốn 4 công nhân vào hầm thủy điện, một người mắc kẹt

Xã hội - 9 giờ trước

Bốn công nhân đang làm việc trên công trình thủy điện (xã Si Pa Phìn, tỉnh Điện Biên) bất ngờ bị lũ cuốn vào hầm; 3 người đã được tìm thấy, một người mắc kẹt.

Xe máy đâm thẳng vào chậu cây cảnh bên đường, tài xế bay lên ôm trọn gốc cây, cảnh tượng khiến dân tình hoảng hồn

Xe máy đâm thẳng vào chậu cây cảnh bên đường, tài xế bay lên ôm trọn gốc cây, cảnh tượng khiến dân tình hoảng hồn

Thời sự - 9 giờ trước

Không hiểu vì lý do gì, chiếc xe máy lao thẳng vào chậu cây bên đường với tốc độ 'bàn thờ', tài xế bay lên ôm trọn gốc cây.

HLV Park Hang-seo chia tay bóng đá Việt Nam?

HLV Park Hang-seo chia tay bóng đá Việt Nam?

Xã hội - 10 giờ trước

Trong bóng đá, cuộc tình nào cũng có hồi kết và HLV Park Hang-seo với bóng đá Việt Nam cũng không ngoại lệ. Ông Park liệu có tiếp tục tại vị sau khi hợp đồng với Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) kết thúc vào cuối năm nay?

Tài xế thoát chết ngoạn mục khi xe đầu kéo lao xuống vực rồi bốc cháy

Tài xế thoát chết ngoạn mục khi xe đầu kéo lao xuống vực rồi bốc cháy

Xã hội - 10 giờ trước

GiadinhNet - Đang lưu thông trên QL 12A thì xe đầu kéo bất ngờ mất lái lao xuống vực rồi bốc cháy dữ dội, tài xế may mắn thoát chết.

Xôn xao bức thư của nam hàng xóm xin ngủ cùng 30 phút, trả 2 triệu

Xôn xao bức thư của nam hàng xóm xin ngủ cùng 30 phút, trả 2 triệu

Xã hội - 12 giờ trước

Người đàn ông được cho là hàng xóm của cô gái ở quận Hoàng Mai đã viết một bức thư xin được ngủ cùng và gửi người này 2 triệu đồng. Hiện cơ quan chức năng sở tại đã nắm được thông tin và đang xác minh làm rõ.

Thanh Hoá: Bị nhân tình xa lánh, người phụ nữ để lại lá thư tuyệt mệnh rồi đổ xăng lên người tự thiêu

Thanh Hoá: Bị nhân tình xa lánh, người phụ nữ để lại lá thư tuyệt mệnh rồi đổ xăng lên người tự thiêu

Xã hội - 12 giờ trước

GiadinhNet – Sau khi bị nhân tình xa lánh do lo sợ mối quan hệ ngoài luồng bị phát hiện, người phụ nữ để lại lá thư tuyệt mệnh trách móc nhân tình rồi dùng xăng tự thiêu.

Cháu bé 9 tuổi bị bà và cha đánh đập dã man

Cháu bé 9 tuổi bị bà và cha đánh đập dã man

Xã hội - 13 giờ trước

Người dì của cháu bé 9 tuổi cho rằng chính cha đẻ và bà nội đã đánh đập, tra tấn cháu như thời trung cổ nên đề nghị cơ quan chức năng làm rõ.

CSGT kịp thời ngăn nam thanh niên nhảy cầu Phú Mỹ tự tử

CSGT kịp thời ngăn nam thanh niên nhảy cầu Phú Mỹ tự tử

Xã hội - 14 giờ trước

Thấy nam thanh niên leo ra lan can cầu Phú Mỹ (TPHCM) có ý định nhảy xuống sông tự tử, cảnh sát giao thông (CSGT) nhanh chóng tiếp cận động viên, ngăn cản kịp thời.

Top