Hà Nội
23°C / 22-25°C

“Lão kỳ nhân” truyền thần ở Sài Gòn

Chủ nhật, 13:00 14/10/2012 | Xã hội

GiadinhNet - Ở TP HCM, khi bị mất bức ảnh người thân hoặc những tấm ảnh bị mốc, bong tróc, rách nát không nhìn rõ mặt, đa phần người dân đều đem đến họa sỹ Từ Hoa Lợi.

Chăm chút từng nét chì tại “xưởng vẽ” giữ ồn ào phố thị.
Ảnh: Tuấn Vương
Người dân quanh đường Điện Biên Phủ (quận 10) ai cũng biết tiếng ông và gọi ông là "lão kỳ nhân" vẽ truyền thần của Sài Gòn.
 
Kỷ niệm khó quên với Bác Hồ
 
Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".
Từ Quảng Ninh - vùng quê quanh năm có nắng và gió biển - năm 1955, anh thanh niên Từ Hoa Lợi lên Hà Nội thi vào trường Y. Song dường như trong huyết quản của chàng sinh viên trường y, tình yêu dành cho nghệ thuật cháy bỏng, nồng nàn quá đỗi, nên học được 1 năm, Từ Hoa Lợi thi tuyển vào trường Mỹ thuật dù mới chỉ biết vẽ qua sự ngẫu hứng và tìm hiểu sơ lược sách báo. Thế mà khi ra trường, Từ Hoa Lợi đã trở thành họa sỹ vẽ rất đẹp và được phân về làm ở Đoàn xiếc Trung ương.

Năm 1960, vào một buổi trưa, Bác Hồ đến thăm Đoàn xiếc mà không báo trước. Khi ấy, Từ Hoa Lợi đang say sưa vẽ pano, áp phích cho chương trình biểu diễn của đoàn. Bác đến gần rồi ân cần vỗ vai: "Cháu làm việc có vất vả lắm không?". Từ Hoa Lợi giật mình nhận ra vị lãnh tụ kính yêu. Người họa sỹ trẻ quá đỗi vui mừng, thưa với Bác: "Chúng cháu được lao động và làm việc đúng với nghề là hạnh phúc nhất rồi ạ". Khi ra về, Bác Hồ căn dặn: "Yêu lao động, yêu nghệ thuật để phục vụ nhân dân, dẫu công việc đó có là nhỏ nhưng làm được điều gì tốt, đem lại niềm vui cho mình, cho cơ quan, cho nhân dân thì cũng là vinh quang.". Và những lời dặn đó của Bác từ đó đã theo suốt cuộc đời Từ Hoa Lợi.

Ông kể: "Khi còn ở Hà Nội, những dịp lễ kỷ niệm lớn của đất nước, các đoàn thể thường đến đặt tôi vẽ chân dung Bác Hồ. Được vẽ về Bác, ngoài lòng thành kính, biết ơn, còn là đam mê sáng tạo nghệ thuật, tìm kiếm những bí ẩn trong một con người vĩ đại". Mà đã vẽ chân dung lãnh tụ, theo ông, không thể thiếu phong thái, tư chất, sự tinh anh và bản lĩnh của người cách mạng. Những lúc như thế, ông phải dồn hết tâm lực vào đầu ngọn chì để vẽ nên những "kiệt tác" truyền thần, làm sao hình ảnh của Bác thể hiện được tình yêu bao la đối với nhân dân.

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm 1991, sau một lần vào TPHCM thăm bạn, ông đã quyết định chọn mảnh đất phương Nam để "đóng đô" cho nghề vẽ của mình. Ngoảnh lại, đã hơn 20 năm sinh sống giữa Sài thành, ồn ào đô hội, ông vẫn âm thầm bên giá vẽ, tiếp tục "mài" những nét tài hoa của mình, mưu sinh và tận hiến cho đời.
 
Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường.
 
Miệt mài "kiếp nhả tơ"
 

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm nay, ông đã 76 tuổi. Dù tuổi cao nhưng với ông, vẽ đã trở thành đam mê, là lẽ sống. Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường để căn từng đường nét trên bức chân dung, phải nắm được cái thần của bức ảnh.

"Nhiều người đến đây đặt vẽ chân dung, tôi vừa chuyện trò, vừa vẽ để hiểu được tính nết, tâm thế và lòng người. Đấy không chỉ là kinh nghiệm và cảm xúc của người vẽ đối với khách hàng, mà còn là tình yêu đối với nghề. Những tranh truyền thần của tôi, mỗi bức một vẻ, đều toát lên thần thái, rất có hồn, sống động", ông nói. Ông kể, trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Có trường hợp một gia đình ở huyện Củ Chi nghe danh ông, họ đánh xe đón ông về để vẽ chân dung, tuy nhiên con cháu chỉ mang máng nhớ hình ảnh cố nội mình... Thế mà qua câu chuyện, qua sự tưởng tượng, cùng với kinh nghiệm, ông liền "phiêu" với những nét chì trên giấy và họa nên bức chân dung đúng như khách mong đợi. Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".

Chúng tôi hỏi: "Gần cả cuộc đời gắn với nghiệp vẽ truyền thần, ông có tìm kiếm truyền nhân?". Ông cho biết: "Trước đây tôi cũng từng đào tạo cho các con, nhưng học nghề được một thời gian thì họ không trụ được. Nghề này đòi hỏi phải tỷ mỷ, kiên nhẫn, chịu khó và phải tinh tế, vẽ bằng cả con tim, mà "tụi nó" thì trẻ, thích kiếm tiền nhanh, bay nhảy nên chỉ học được thời gian, đành sang nghề khác".

Cái "tiệm" của ông nhỏ nhoi, giá vẽ đơn sơ bày những bức chân dung, chì và màu...Sau lưng ông là những ồn ào, tấp nập của phố thị, ông cứ như một "lão ngoan đồng", quên hết những ồn ào, thị phi của cuộc sống bên ngoài.
 

Trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Quốc Định
baocuoituan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Hà Nội: 22 trường hợp vượt đèn đỏ và hàng chục trường hợp vi phạm bị Camera AI ghi hình ngày 15/1

Hà Nội: 22 trường hợp vượt đèn đỏ và hàng chục trường hợp vi phạm bị Camera AI ghi hình ngày 15/1

Pháp luật - 5 giờ trước

GĐXH - Trong 24 giờ qua (từ trưa 14/1 đến trưa 15/1/2026), hệ thống Camera AI ghi nhận lưu lượng phương tiện đổ về cao tốc Nội Bài - Lào Cai tăng kỷ lục. Trong khi đó tại nội đô, các lỗi vi phạm cơ bản như không đội mũ bảo hiểm, đi ngược chiều có chiều hướng gia tăng.

Chia sẻ bài viết xuyên tạc trên Facebook, một người dân ở Thái Nguyên bị công an mời làm việc

Chia sẻ bài viết xuyên tạc trên Facebook, một người dân ở Thái Nguyên bị công an mời làm việc

Pháp luật - 5 giờ trước

GĐXH - Công an xã Nam Cường, tỉnh Thái Nguyên vừa phát hiện, vô hiệu hóa đối tượng chia sẻ bài viết, video có nội dung sai sự thật, bôi nhọ uy tín của Đảng, Nhà nước.

Khỉ đuôi lợn quý hiếm đi lạc vào vườn nhà dân

Khỉ đuôi lợn quý hiếm đi lạc vào vườn nhà dân

Xã hội - 5 giờ trước

GĐXH - Sau khi bắt được một cá thể khỉ quý hiếm trong vườn nhà, người đàn ông ở Hà Tĩnh giao nộp cho cơ quan chức năng để thả về tự nhiên.

Hà Nội: Bị 'Công an online' dọa bắt, nam sinh viên 19 tuổi lấy trộm vàng của bố mẹ mang đi bán

Hà Nội: Bị 'Công an online' dọa bắt, nam sinh viên 19 tuổi lấy trộm vàng của bố mẹ mang đi bán

Pháp luật - 7 giờ trước

GĐXH - Công an phường Yên Hòa (TP Hà Nội) vừa phối hợp với người dân kịp thời ngăn chặn một vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua điện thoại. Nạn nhân là một nam sinh viên đại học, do quá hoảng sợ trước lời đe dọa của các đối tượng giả danh Công an, đã lấy trộm tiền và vàng của gia đình mang đi bán.

Lai Châu thực nghiệm điều tra vụ án giết người, sử dụng vũ khí trái phép

Lai Châu thực nghiệm điều tra vụ án giết người, sử dụng vũ khí trái phép

Pháp luật - 7 giờ trước

GĐXH - Công an tỉnh Lai Châu vừa bảo vệ an toàn việc thực nghiệm điều tra vụ án giết người, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và gây rối trật tự công cộng xảy ra tại phường Đoàn Kết, khiến một người tử vong.

Lạng Sơn: Xử phạt cá nhân đăng video phản cảm trên Facebook để 'câu view'

Lạng Sơn: Xử phạt cá nhân đăng video phản cảm trên Facebook để 'câu view'

Pháp luật - 8 giờ trước

GĐXH - Do đăng tải video clip phản cảm để “câu view”, “câu like” trên Facebook, một cá nhân tại Lạng Sơn đã bị lực lượng công an xử phạt theo quy định của pháp luật.

Ninh Bình: Hai anh em ruột bị bắt giữ vì hàng loạt vụ trộm cắp phụ tùng ô tô

Ninh Bình: Hai anh em ruột bị bắt giữ vì hàng loạt vụ trộm cắp phụ tùng ô tô

Pháp luật - 10 giờ trước

GĐXH - Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Ninh Bình vừa phát hiện, bắt giữ hai đối tượng truy nã “Trộm cắp liên tỉnh”.

Giám đốc Công ty TNHH Thành Quý ở Thái Nguyên bị xử phạt vì múc đất rừng sản xuất trái phép

Giám đốc Công ty TNHH Thành Quý ở Thái Nguyên bị xử phạt vì múc đất rừng sản xuất trái phép

Đời sống - 10 giờ trước

GĐXH - Việc múc đất rừng sản xuất trái phép đối diện khu tái định cư Bản Áng (xã Thanh Thịnh, tỉnh Thái Nguyên) đã bị xử phạt hành chính, song hiện trạng sườn đồi bị hạ thấp và bụi bặm trong thi công đang gây lo ngại về môi trường, sức khỏe người dân.

Lời khai của nghi phạm sát hại 2 phụ nữ, cướp tài sản ở Hưng Yên

Lời khai của nghi phạm sát hại 2 phụ nữ, cướp tài sản ở Hưng Yên

Pháp luật - 10 giờ trước

GĐXH - Tại cơ quan điều tra, Kiều Ngọc Anh bước đầu khai nhận do đang gặp khó khăn về kinh tế, cần tiền tiêu xài cá nhân nên đã nảy sinh ý định cướp tài sản.

Năm Bính Ngọ 2026: Những con giáp dễ gặp biến động lớn về tiền bạc

Năm Bính Ngọ 2026: Những con giáp dễ gặp biến động lớn về tiền bạc

Đời sống - 10 giờ trước

GĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, không phải con giáp nào cũng gặp thuận lợi, bởi nhiều tuổi được cảnh báo nên "chậm lại" để tránh vận xui và những va chạm không đáng có.

Top