Hà Nội
23°C / 22-25°C

“Lão kỳ nhân” truyền thần ở Sài Gòn

Chủ nhật, 13:00 14/10/2012 | Xã hội

GiadinhNet - Ở TP HCM, khi bị mất bức ảnh người thân hoặc những tấm ảnh bị mốc, bong tróc, rách nát không nhìn rõ mặt, đa phần người dân đều đem đến họa sỹ Từ Hoa Lợi.

Chăm chút từng nét chì tại “xưởng vẽ” giữ ồn ào phố thị.
Ảnh: Tuấn Vương
Người dân quanh đường Điện Biên Phủ (quận 10) ai cũng biết tiếng ông và gọi ông là "lão kỳ nhân" vẽ truyền thần của Sài Gòn.
 
Kỷ niệm khó quên với Bác Hồ
 
Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".
Từ Quảng Ninh - vùng quê quanh năm có nắng và gió biển - năm 1955, anh thanh niên Từ Hoa Lợi lên Hà Nội thi vào trường Y. Song dường như trong huyết quản của chàng sinh viên trường y, tình yêu dành cho nghệ thuật cháy bỏng, nồng nàn quá đỗi, nên học được 1 năm, Từ Hoa Lợi thi tuyển vào trường Mỹ thuật dù mới chỉ biết vẽ qua sự ngẫu hứng và tìm hiểu sơ lược sách báo. Thế mà khi ra trường, Từ Hoa Lợi đã trở thành họa sỹ vẽ rất đẹp và được phân về làm ở Đoàn xiếc Trung ương.

Năm 1960, vào một buổi trưa, Bác Hồ đến thăm Đoàn xiếc mà không báo trước. Khi ấy, Từ Hoa Lợi đang say sưa vẽ pano, áp phích cho chương trình biểu diễn của đoàn. Bác đến gần rồi ân cần vỗ vai: "Cháu làm việc có vất vả lắm không?". Từ Hoa Lợi giật mình nhận ra vị lãnh tụ kính yêu. Người họa sỹ trẻ quá đỗi vui mừng, thưa với Bác: "Chúng cháu được lao động và làm việc đúng với nghề là hạnh phúc nhất rồi ạ". Khi ra về, Bác Hồ căn dặn: "Yêu lao động, yêu nghệ thuật để phục vụ nhân dân, dẫu công việc đó có là nhỏ nhưng làm được điều gì tốt, đem lại niềm vui cho mình, cho cơ quan, cho nhân dân thì cũng là vinh quang.". Và những lời dặn đó của Bác từ đó đã theo suốt cuộc đời Từ Hoa Lợi.

Ông kể: "Khi còn ở Hà Nội, những dịp lễ kỷ niệm lớn của đất nước, các đoàn thể thường đến đặt tôi vẽ chân dung Bác Hồ. Được vẽ về Bác, ngoài lòng thành kính, biết ơn, còn là đam mê sáng tạo nghệ thuật, tìm kiếm những bí ẩn trong một con người vĩ đại". Mà đã vẽ chân dung lãnh tụ, theo ông, không thể thiếu phong thái, tư chất, sự tinh anh và bản lĩnh của người cách mạng. Những lúc như thế, ông phải dồn hết tâm lực vào đầu ngọn chì để vẽ nên những "kiệt tác" truyền thần, làm sao hình ảnh của Bác thể hiện được tình yêu bao la đối với nhân dân.

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm 1991, sau một lần vào TPHCM thăm bạn, ông đã quyết định chọn mảnh đất phương Nam để "đóng đô" cho nghề vẽ của mình. Ngoảnh lại, đã hơn 20 năm sinh sống giữa Sài thành, ồn ào đô hội, ông vẫn âm thầm bên giá vẽ, tiếp tục "mài" những nét tài hoa của mình, mưu sinh và tận hiến cho đời.
 
Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường.
 
Miệt mài "kiếp nhả tơ"
 

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm nay, ông đã 76 tuổi. Dù tuổi cao nhưng với ông, vẽ đã trở thành đam mê, là lẽ sống. Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường để căn từng đường nét trên bức chân dung, phải nắm được cái thần của bức ảnh.

"Nhiều người đến đây đặt vẽ chân dung, tôi vừa chuyện trò, vừa vẽ để hiểu được tính nết, tâm thế và lòng người. Đấy không chỉ là kinh nghiệm và cảm xúc của người vẽ đối với khách hàng, mà còn là tình yêu đối với nghề. Những tranh truyền thần của tôi, mỗi bức một vẻ, đều toát lên thần thái, rất có hồn, sống động", ông nói. Ông kể, trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Có trường hợp một gia đình ở huyện Củ Chi nghe danh ông, họ đánh xe đón ông về để vẽ chân dung, tuy nhiên con cháu chỉ mang máng nhớ hình ảnh cố nội mình... Thế mà qua câu chuyện, qua sự tưởng tượng, cùng với kinh nghiệm, ông liền "phiêu" với những nét chì trên giấy và họa nên bức chân dung đúng như khách mong đợi. Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".

Chúng tôi hỏi: "Gần cả cuộc đời gắn với nghiệp vẽ truyền thần, ông có tìm kiếm truyền nhân?". Ông cho biết: "Trước đây tôi cũng từng đào tạo cho các con, nhưng học nghề được một thời gian thì họ không trụ được. Nghề này đòi hỏi phải tỷ mỷ, kiên nhẫn, chịu khó và phải tinh tế, vẽ bằng cả con tim, mà "tụi nó" thì trẻ, thích kiếm tiền nhanh, bay nhảy nên chỉ học được thời gian, đành sang nghề khác".

Cái "tiệm" của ông nhỏ nhoi, giá vẽ đơn sơ bày những bức chân dung, chì và màu...Sau lưng ông là những ồn ào, tấp nập của phố thị, ông cứ như một "lão ngoan đồng", quên hết những ồn ào, thị phi của cuộc sống bên ngoài.
 

Trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Quốc Định
baocuoituan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Thương tâm: Nữ sinh lớp 9 gặp nạn tử vong sau va chạm giao thông trong đêm

Thương tâm: Nữ sinh lớp 9 gặp nạn tử vong sau va chạm giao thông trong đêm

Xã hội - 2 giờ trước

GĐXH - Khi phương tiện do nam thanh niên điều khiển đi đến khu vực vòng xuyến (xã Nghĩa An cũ, nay là xã Vĩnh Lại) bất ngờ xảy ra va chạm với container. Vụ tai nạn khiến nữ sinh lớp 9 không qua khỏi, còn nam thanh niên thoát nạn...

Chiếm đoạt hơn 96 tỷ đồng, nguyên Trưởng phòng giao dịch bị phạt tù chung thân

Chiếm đoạt hơn 96 tỷ đồng, nguyên Trưởng phòng giao dịch bị phạt tù chung thân

Pháp luật - 3 giờ trước

GĐXH - Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, Tài đã làm giả 20 sổ đỏ, 5 sổ tiết kiệm và tự xác nhận vào các hợp đồng thế chấp bất động sản. Sau đó, bị cáo tự phê duyệt giải ngân và chiếm đoạt tổng số tiền hơn 96 tỷ đồng của ngân hàng

Hà Nội: Ổ nhóm người nước ngoài giả danh cảnh sát Nhật Bản lừa đảo 11 tỷ đồng

Hà Nội: Ổ nhóm người nước ngoài giả danh cảnh sát Nhật Bản lừa đảo 11 tỷ đồng

Pháp luật - 4 giờ trước

GĐXH - Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP. Hà Nội vừa triệt phá thành công một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, bắt giữ 7 đối tượng người nước ngoài chuyên giả danh lực lượng chức năng Nhật Bản để chiếm đoạt tiền điện tử.

Đã xác định danh tính nhóm đối tượng hành hung tài xế xe tải

Đã xác định danh tính nhóm đối tượng hành hung tài xế xe tải

Pháp luật - 4 giờ trước

GĐXH - Danh tính 3 đối tượng bị cơ quan Công an ra quyết định bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, gồm: Nguyễn Thành Công, Nguyễn Ngọc Mười và Trần Duy Thăng về hành vi gây rối trật tự công cộng.

Điều tra 3 vụ điện giật thương tâm ở Đồng Nai

Điều tra 3 vụ điện giật thương tâm ở Đồng Nai

Thời sự - 5 giờ trước

3 vụ điện giật thương tâm xảy ra ở Đồng Nai thời gian gần đây khiến 3 người chết

Trấn áp mạnh 'quái xế tuổi teen', giữ bình yên đường phố về đêm

Trấn áp mạnh 'quái xế tuổi teen', giữ bình yên đường phố về đêm

Pháp luật - 7 giờ trước

GĐXH - Thời gian gần đây, Công an TP Huế triệu tập và xử lý nhiều nhóm thanh thiếu niên tụ tập về đêm, mang theo hung khí, điều khiển xe mô tô lạng lách, đánh võng, quay clip gây mất an ninh trật tự.

Hà Nội: Toàn cảnh công trình khẩn cấp hồ điều hòa chống ngập 800 tỷ đồng phía Tây Thủ đô

Hà Nội: Toàn cảnh công trình khẩn cấp hồ điều hòa chống ngập 800 tỷ đồng phía Tây Thủ đô

Đời sống - 9 giờ trước

GĐXH - Sau hơn một tháng tập trung thi công, dự án hồ điều hòa Phú Đô (phường Từ Liêm, TP Hà Nội) đã đạt hơn 90% khối lượng giải phóng mặt bằng. Hiện tại, công trường đang duy trì nhịp độ làm việc liên tục để triển khai các hạng mục ép cừ và đào lòng hồ...

Xử phạt người đàn ông đăng tải 8 bài viết bôi nhọ, xúc phạm danh dự cô gái trẻ

Xử phạt người đàn ông đăng tải 8 bài viết bôi nhọ, xúc phạm danh dự cô gái trẻ

Pháp luật - 9 giờ trước

GĐXH - Đăng tải 8 bài viết bôi nhọ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác, người đàn ông ở Thái Nguyên bị xử phạt 7,5 triệu đồng.

Thí sinh cần biết rõ chính sách ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2026

Thí sinh cần biết rõ chính sách ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2026

Giáo dục - 9 giờ trước

GĐXH - Dưới đây là các chính sách ưu tiên trong tuyền sinh đại học 2026 theo Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT.

4 khung giờ sinh Âm lịch dễ mở lối phú quý nhất: Hậu vận khiến người khác ghen tị

4 khung giờ sinh Âm lịch dễ mở lối phú quý nhất: Hậu vận khiến người khác ghen tị

Đời sống - 10 giờ trước

GĐXH - Có những giờ sinh Âm lịch được cho là mang theo nguồn năng lượng mạnh mẽ, giúp con người sở hữu trí tuệ sắc bén và mở ra cánh cửa giàu có bằng chính thực lực của mình.

Top