Hà Nội
23°C / 22-25°C

“Lão kỳ nhân” truyền thần ở Sài Gòn

Chủ nhật, 13:00 14/10/2012 | Xã hội

GiadinhNet - Ở TP HCM, khi bị mất bức ảnh người thân hoặc những tấm ảnh bị mốc, bong tróc, rách nát không nhìn rõ mặt, đa phần người dân đều đem đến họa sỹ Từ Hoa Lợi.

Chăm chút từng nét chì tại “xưởng vẽ” giữ ồn ào phố thị.
Ảnh: Tuấn Vương
Người dân quanh đường Điện Biên Phủ (quận 10) ai cũng biết tiếng ông và gọi ông là "lão kỳ nhân" vẽ truyền thần của Sài Gòn.
 
Kỷ niệm khó quên với Bác Hồ
 
Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".
Từ Quảng Ninh - vùng quê quanh năm có nắng và gió biển - năm 1955, anh thanh niên Từ Hoa Lợi lên Hà Nội thi vào trường Y. Song dường như trong huyết quản của chàng sinh viên trường y, tình yêu dành cho nghệ thuật cháy bỏng, nồng nàn quá đỗi, nên học được 1 năm, Từ Hoa Lợi thi tuyển vào trường Mỹ thuật dù mới chỉ biết vẽ qua sự ngẫu hứng và tìm hiểu sơ lược sách báo. Thế mà khi ra trường, Từ Hoa Lợi đã trở thành họa sỹ vẽ rất đẹp và được phân về làm ở Đoàn xiếc Trung ương.

Năm 1960, vào một buổi trưa, Bác Hồ đến thăm Đoàn xiếc mà không báo trước. Khi ấy, Từ Hoa Lợi đang say sưa vẽ pano, áp phích cho chương trình biểu diễn của đoàn. Bác đến gần rồi ân cần vỗ vai: "Cháu làm việc có vất vả lắm không?". Từ Hoa Lợi giật mình nhận ra vị lãnh tụ kính yêu. Người họa sỹ trẻ quá đỗi vui mừng, thưa với Bác: "Chúng cháu được lao động và làm việc đúng với nghề là hạnh phúc nhất rồi ạ". Khi ra về, Bác Hồ căn dặn: "Yêu lao động, yêu nghệ thuật để phục vụ nhân dân, dẫu công việc đó có là nhỏ nhưng làm được điều gì tốt, đem lại niềm vui cho mình, cho cơ quan, cho nhân dân thì cũng là vinh quang.". Và những lời dặn đó của Bác từ đó đã theo suốt cuộc đời Từ Hoa Lợi.

Ông kể: "Khi còn ở Hà Nội, những dịp lễ kỷ niệm lớn của đất nước, các đoàn thể thường đến đặt tôi vẽ chân dung Bác Hồ. Được vẽ về Bác, ngoài lòng thành kính, biết ơn, còn là đam mê sáng tạo nghệ thuật, tìm kiếm những bí ẩn trong một con người vĩ đại". Mà đã vẽ chân dung lãnh tụ, theo ông, không thể thiếu phong thái, tư chất, sự tinh anh và bản lĩnh của người cách mạng. Những lúc như thế, ông phải dồn hết tâm lực vào đầu ngọn chì để vẽ nên những "kiệt tác" truyền thần, làm sao hình ảnh của Bác thể hiện được tình yêu bao la đối với nhân dân.

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm 1991, sau một lần vào TPHCM thăm bạn, ông đã quyết định chọn mảnh đất phương Nam để "đóng đô" cho nghề vẽ của mình. Ngoảnh lại, đã hơn 20 năm sinh sống giữa Sài thành, ồn ào đô hội, ông vẫn âm thầm bên giá vẽ, tiếp tục "mài" những nét tài hoa của mình, mưu sinh và tận hiến cho đời.
 
Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường.
 
Miệt mài "kiếp nhả tơ"
 

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm nay, ông đã 76 tuổi. Dù tuổi cao nhưng với ông, vẽ đã trở thành đam mê, là lẽ sống. Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường để căn từng đường nét trên bức chân dung, phải nắm được cái thần của bức ảnh.

"Nhiều người đến đây đặt vẽ chân dung, tôi vừa chuyện trò, vừa vẽ để hiểu được tính nết, tâm thế và lòng người. Đấy không chỉ là kinh nghiệm và cảm xúc của người vẽ đối với khách hàng, mà còn là tình yêu đối với nghề. Những tranh truyền thần của tôi, mỗi bức một vẻ, đều toát lên thần thái, rất có hồn, sống động", ông nói. Ông kể, trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Có trường hợp một gia đình ở huyện Củ Chi nghe danh ông, họ đánh xe đón ông về để vẽ chân dung, tuy nhiên con cháu chỉ mang máng nhớ hình ảnh cố nội mình... Thế mà qua câu chuyện, qua sự tưởng tượng, cùng với kinh nghiệm, ông liền "phiêu" với những nét chì trên giấy và họa nên bức chân dung đúng như khách mong đợi. Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".

Chúng tôi hỏi: "Gần cả cuộc đời gắn với nghiệp vẽ truyền thần, ông có tìm kiếm truyền nhân?". Ông cho biết: "Trước đây tôi cũng từng đào tạo cho các con, nhưng học nghề được một thời gian thì họ không trụ được. Nghề này đòi hỏi phải tỷ mỷ, kiên nhẫn, chịu khó và phải tinh tế, vẽ bằng cả con tim, mà "tụi nó" thì trẻ, thích kiếm tiền nhanh, bay nhảy nên chỉ học được thời gian, đành sang nghề khác".

Cái "tiệm" của ông nhỏ nhoi, giá vẽ đơn sơ bày những bức chân dung, chì và màu...Sau lưng ông là những ồn ào, tấp nập của phố thị, ông cứ như một "lão ngoan đồng", quên hết những ồn ào, thị phi của cuộc sống bên ngoài.
 

Trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Quốc Định
baocuoituan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Lịch chi trả lương hưu gộp tháng 2 và tháng 3/2026 mới nhất, người hưởng chế độ nhận ngày nào?

Lịch chi trả lương hưu gộp tháng 2 và tháng 3/2026 mới nhất, người hưởng chế độ nhận ngày nào?

Đời sống - 9 phút trước

GĐXH - Để tạo thuận lợi cho người dân đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) đã thông báo lịch chi trả lương hưu gộp tháng 2 và tháng 3.

Đột kích 'lô cốt' trong nhà dân, bắt 12 đối tượng đánh bạc chuyên nghiệp

Đột kích 'lô cốt' trong nhà dân, bắt 12 đối tượng đánh bạc chuyên nghiệp

Pháp luật - 2 giờ trước

GĐXH - Tầng hầm kiên cố với bốn lớp cửa thép, camera dày đặc, người canh gác 24/24… được dựng ngay trong nhà riêng để tổ chức đánh bạc. Tuy nhiên, mọi thủ đoạn tinh vi của nhóm đối tượng do Nguyễn Văn Anh cầm đầu vẫn bị lực lượng Công an Nghệ An bóc gỡ, triệt xóa.

Bính Ngọ 2026 gọi tên 4 con giáp đổi vận mạnh nhất

Bính Ngọ 2026 gọi tên 4 con giáp đổi vận mạnh nhất

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Năm Bính Ngọ 2026 được dự báo là giai đoạn “vàng” của 4 con giáp khi vận may đồng loạt bứt phá, sự nghiệp hanh thông, tài lộc khởi sắc rõ rệt sau thời gian dài nỗ lực không ngừng.

Bắt quả tang xe ô tô bán tải vận chuyển hơn 2 tấn pháo lậu

Bắt quả tang xe ô tô bán tải vận chuyển hơn 2 tấn pháo lậu

Pháp luật - 4 giờ trước

GĐXH - Công an tỉnh Quảng Ngãi đã bắt quả tang 2 đối tượng dùng ô tô bán tải vận chuyển pháo lậu với số lượng lớn, ước tính tổng trọng lượng hơn 2 tấn.

Hà Nội và miền Bắc nắng mạnh trong 2 ngày, sau có sự thay đổi hình thái thời tiết vào cuối tuần

Hà Nội và miền Bắc nắng mạnh trong 2 ngày, sau có sự thay đổi hình thái thời tiết vào cuối tuần

Thời sự - 4 giờ trước

GĐXH - Theo dự báo thời tiết, nắng ấm còn duy trì tại Hà Nội và Bắc Bộ thêm 2 ngày nữa. Đến cuối tuần trời chuyển mưa rét khi không khí lạnh tràn về.

Từ 2026, cha mẹ bắt buộc phải tránh điều này khi khai sinh cho trẻ

Từ 2026, cha mẹ bắt buộc phải tránh điều này khi khai sinh cho trẻ

Đời sống - 4 giờ trước

GĐXH - Khai sinh là quyền mà trẻ em sinh ra được hưởng không phân biệt được sinh ra trong hoàn cảnh điều kiện nào. Khi làm khai sinh cho trẻ, cha mẹ cần lưu ý điều gì?

Tin sáng 29/1: Không khí lạnh tăng cường trở lại ở Bắc Bộ; hiểm họa khôn lường từ ốc ngâm 'thuỷ tinh lỏng'

Tin sáng 29/1: Không khí lạnh tăng cường trở lại ở Bắc Bộ; hiểm họa khôn lường từ ốc ngâm 'thuỷ tinh lỏng'

Đời sống - 5 giờ trước

GĐXH - Đài Khí tượng thủy văn Bắc Bộ dự báo, do ảnh hưởng từ đợt không khí lạnh tăng cường nên từ ngày 1/2, miền Bắc trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm.

Hưng Yên: Nhận 200 triệu đồng chuyển khoản nhầm, nam thanh niên trình báo công an để trả lại

Hưng Yên: Nhận 200 triệu đồng chuyển khoản nhầm, nam thanh niên trình báo công an để trả lại

Xã hội - 13 giờ trước

GĐXH - Công an xã Long Hưng (Hưng Yên) vừa hỗ trợ một người dân hoàn trả 200 triệu đồng do người khác chuyển nhầm vào tài khoản.

Tuyển sinh Đại học 2026: Bộ GD-ĐT "siết" phương thức và số nguyện vọng xét tuyển

Tuyển sinh Đại học 2026: Bộ GD-ĐT "siết" phương thức và số nguyện vọng xét tuyển

Giáo dục - 14 giờ trước

Bộ Giáo dục Đào tạo vừa công bố dự thảo quy chế tuyển sinh đại học 2026 với rất nhiều điểm mới quan trọng, tác động trực tiếp đến thí sinh và các trường.

Hà Nội: Khoảnh khắc xe ô tô lùi 'mất kiểm soát' khiến 2 người thương vong trên phố Khâm Thiên

Hà Nội: Khoảnh khắc xe ô tô lùi 'mất kiểm soát' khiến 2 người thương vong trên phố Khâm Thiên

Đời sống - 15 giờ trước

GĐXH - Trưa 28/1, một vụ tai nạn giao thông thương tâm đã xảy ra trên phố Khâm Thiên (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, TP Hà Nội). Trong lúc lùi xe, tài xế ô tô điện 7 chỗ đã va chạm và cuốn 2 người phụ nữ vào gầm xe, khiến 1 người tử vong, người còn lại bị thương nặng

Top