Hà Nội
23°C / 22-25°C

“Lão kỳ nhân” truyền thần ở Sài Gòn

Chủ nhật, 13:00 14/10/2012 | Xã hội

GiadinhNet - Ở TP HCM, khi bị mất bức ảnh người thân hoặc những tấm ảnh bị mốc, bong tróc, rách nát không nhìn rõ mặt, đa phần người dân đều đem đến họa sỹ Từ Hoa Lợi.

Chăm chút từng nét chì tại “xưởng vẽ” giữ ồn ào phố thị.
Ảnh: Tuấn Vương
Người dân quanh đường Điện Biên Phủ (quận 10) ai cũng biết tiếng ông và gọi ông là "lão kỳ nhân" vẽ truyền thần của Sài Gòn.
 
Kỷ niệm khó quên với Bác Hồ
 
Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".
Từ Quảng Ninh - vùng quê quanh năm có nắng và gió biển - năm 1955, anh thanh niên Từ Hoa Lợi lên Hà Nội thi vào trường Y. Song dường như trong huyết quản của chàng sinh viên trường y, tình yêu dành cho nghệ thuật cháy bỏng, nồng nàn quá đỗi, nên học được 1 năm, Từ Hoa Lợi thi tuyển vào trường Mỹ thuật dù mới chỉ biết vẽ qua sự ngẫu hứng và tìm hiểu sơ lược sách báo. Thế mà khi ra trường, Từ Hoa Lợi đã trở thành họa sỹ vẽ rất đẹp và được phân về làm ở Đoàn xiếc Trung ương.

Năm 1960, vào một buổi trưa, Bác Hồ đến thăm Đoàn xiếc mà không báo trước. Khi ấy, Từ Hoa Lợi đang say sưa vẽ pano, áp phích cho chương trình biểu diễn của đoàn. Bác đến gần rồi ân cần vỗ vai: "Cháu làm việc có vất vả lắm không?". Từ Hoa Lợi giật mình nhận ra vị lãnh tụ kính yêu. Người họa sỹ trẻ quá đỗi vui mừng, thưa với Bác: "Chúng cháu được lao động và làm việc đúng với nghề là hạnh phúc nhất rồi ạ". Khi ra về, Bác Hồ căn dặn: "Yêu lao động, yêu nghệ thuật để phục vụ nhân dân, dẫu công việc đó có là nhỏ nhưng làm được điều gì tốt, đem lại niềm vui cho mình, cho cơ quan, cho nhân dân thì cũng là vinh quang.". Và những lời dặn đó của Bác từ đó đã theo suốt cuộc đời Từ Hoa Lợi.

Ông kể: "Khi còn ở Hà Nội, những dịp lễ kỷ niệm lớn của đất nước, các đoàn thể thường đến đặt tôi vẽ chân dung Bác Hồ. Được vẽ về Bác, ngoài lòng thành kính, biết ơn, còn là đam mê sáng tạo nghệ thuật, tìm kiếm những bí ẩn trong một con người vĩ đại". Mà đã vẽ chân dung lãnh tụ, theo ông, không thể thiếu phong thái, tư chất, sự tinh anh và bản lĩnh của người cách mạng. Những lúc như thế, ông phải dồn hết tâm lực vào đầu ngọn chì để vẽ nên những "kiệt tác" truyền thần, làm sao hình ảnh của Bác thể hiện được tình yêu bao la đối với nhân dân.

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm 1991, sau một lần vào TPHCM thăm bạn, ông đã quyết định chọn mảnh đất phương Nam để "đóng đô" cho nghề vẽ của mình. Ngoảnh lại, đã hơn 20 năm sinh sống giữa Sài thành, ồn ào đô hội, ông vẫn âm thầm bên giá vẽ, tiếp tục "mài" những nét tài hoa của mình, mưu sinh và tận hiến cho đời.
 
Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường.
 
Miệt mài "kiếp nhả tơ"
 

Sau năm 1975, Từ Hoa Lợi xin ra khỏi Đoàn xiếc và cùng một người bạn lập cửa hiệu vẽ truyền thần trên phố Hàng Đào. Với một tình yêu Hà Nội, ông đã truyền qua những bức chân dung người Hà Nội xưa một phong nhã, hào hoa và đầy cá tính. Kể cả sau này khi máy ảnh thông dụng, nghề vẽ truyền thần vẫn đắt khách, bởi với tranh truyền thần, người Hà Nội mới tìm lại được quá khứ, mới lưu giữ được những nét thời gian.

Năm nay, ông đã 76 tuổi. Dù tuổi cao nhưng với ông, vẽ đã trở thành đam mê, là lẽ sống. Nghề vẽ truyền thần ngoài bàn tay tỷ mỷ và chăm chút từng đường cọ, nét chì thì đôi mắt người họa sỹ còn phải rất tinh tường để căn từng đường nét trên bức chân dung, phải nắm được cái thần của bức ảnh.

"Nhiều người đến đây đặt vẽ chân dung, tôi vừa chuyện trò, vừa vẽ để hiểu được tính nết, tâm thế và lòng người. Đấy không chỉ là kinh nghiệm và cảm xúc của người vẽ đối với khách hàng, mà còn là tình yêu đối với nghề. Những tranh truyền thần của tôi, mỗi bức một vẻ, đều toát lên thần thái, rất có hồn, sống động", ông nói. Ông kể, trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Có trường hợp một gia đình ở huyện Củ Chi nghe danh ông, họ đánh xe đón ông về để vẽ chân dung, tuy nhiên con cháu chỉ mang máng nhớ hình ảnh cố nội mình... Thế mà qua câu chuyện, qua sự tưởng tượng, cùng với kinh nghiệm, ông liền "phiêu" với những nét chì trên giấy và họa nên bức chân dung đúng như khách mong đợi. Ông kể: "Ông chủ nhà năm ấy hơn 80 tuổi, không hề nhớ rõ nét mặt người thân. Sau 4-5 tiếng, tôi vẽ xong bức chân dung, cả nhà đã ôm lấy tôi nước mắt nghẹn ngào. Đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời vẽ của tôi".

Chúng tôi hỏi: "Gần cả cuộc đời gắn với nghiệp vẽ truyền thần, ông có tìm kiếm truyền nhân?". Ông cho biết: "Trước đây tôi cũng từng đào tạo cho các con, nhưng học nghề được một thời gian thì họ không trụ được. Nghề này đòi hỏi phải tỷ mỷ, kiên nhẫn, chịu khó và phải tinh tế, vẽ bằng cả con tim, mà "tụi nó" thì trẻ, thích kiếm tiền nhanh, bay nhảy nên chỉ học được thời gian, đành sang nghề khác".

Cái "tiệm" của ông nhỏ nhoi, giá vẽ đơn sơ bày những bức chân dung, chì và màu...Sau lưng ông là những ồn ào, tấp nập của phố thị, ông cứ như một "lão ngoan đồng", quên hết những ồn ào, thị phi của cuộc sống bên ngoài.
 

Trước đây TPHCM có nhiều xưởng vẽ truyền thần. Nghề này kiếm chẳng được bao nhiêu, rồi thì máy ảnh kỹ thuật số thành đại trà, nên người thì chuyển sang kinh doanh ảnh, người bỏ nghề. Chỉ còn ông quyến luyến với nét văn hóa xưa mà ông chau chuốt, gìn giữ. Khách hàng của ông đến từ các tỉnh như Cần Thơ, Tiền Giang, Đồng Nai, Bình Dương... Qua những người thân quen, họ biết đến ông là người vẽ chân dung giống như thật, rất có thần thái.

Quốc Định
baocuoituan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Hà Nội: Tài xế gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh có nồng độ cồn mức cao

Hà Nội: Tài xế gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh có nồng độ cồn mức cao

Pháp luật - 4 giờ trước

GĐXH - Kết quả kiểm tra nồng độ cồn đối với lái xe N.V.S - người điều khiển xe ô tô con gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh (phường Yên Hòa, TP Hà Nội) cho kết quả là 0,264 mg/l khí thở.

Tây Ninh tiêu hủy hơn 70.000 phôi đăng ký xe

Tây Ninh tiêu hủy hơn 70.000 phôi đăng ký xe

Đời sống - 6 giờ trước

Ngày 6/3, Phòng Cảnh sát giao thông- Công an tỉnh Tây Ninh tổ chức tiêu hủy hơn 70.000 phôi giấy chứng nhận đăng ký xe cùng hơn 3.000 bộ biển số xe bị thu hồi. Việc tiêu hủy được thực hiện đúng quy trình, nhằm ngăn ngừa tái sử dụng, tăng cường quản lý phương tiện và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Đuối nước khi học trải nghiệm ở Thái Nguyên: Nhà trường chịu trách nhiệm ra sao?

Đuối nước khi học trải nghiệm ở Thái Nguyên: Nhà trường chịu trách nhiệm ra sao?

Thời sự - 7 giờ trước

GĐXH - Từ vụ học sinh lớp 8 Trường PTDTNT THCS Pác Nặm đuối nước khi tham gia hoạt động trải nghiệm, vấn đề đảm bảo an toàn cho học sinh trong các hoạt động ngoài nhà trường tiếp tục được đặt ra. Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Diệp Năng Bình đã làm rõ trách nhiệm của nhà trường, giáo viên phụ trách cũng như các quy định về bồi thường thiệt hại nếu xảy ra sự cố.

Hà Nội: Ô tô 'điên' gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh, nhiều người gặp nạn

Hà Nội: Ô tô 'điên' gây tai nạn liên hoàn trên phố Nguyễn Chánh, nhiều người gặp nạn

Đời sống - 7 giờ trước

GĐXH - Một vụ tai nạn giao thông liên hoàn đã xảy ra vào tối ngày 6/3/2026 trên phố Nguyễn Chánh (phường Cầu Giấy, Hà Nội) khi một chiếc ô tô chạy tốc độ cao tông liên tiếp vào hàng loạt phương tiện, khiến ít nhất một người bị thương nặng.

23 trường quân đội công bố kế hoạch tuyển sinh đại học, cao đẳng 2026

23 trường quân đội công bố kế hoạch tuyển sinh đại học, cao đẳng 2026

Giáo dục - 8 giờ trước

Bộ Quốc phòng công bố kế hoạch tuyển sinh đại học, cao đẳng quân sự hệ chính quy năm 2026 với hơn 5.420 chỉ tiêu tại 23 học viện, trường sĩ quan trong toàn quân.

Giải quyết mâu thuẫn bằng rựa: 1 thiếu niên tử vong, 7 thanh niên bị tạm giữ

Giải quyết mâu thuẫn bằng rựa: 1 thiếu niên tử vong, 7 thanh niên bị tạm giữ

Pháp luật - 9 giờ trước

Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã nhanh chóng truy xét, tạm giữ khẩn cấp 7 thanh niên liên quan vụ án giết người xảy ra rạng sáng 4/3 trên địa bàn tỉnh khiến một thiếu niên 17 tuổi tử vong.

Tăng cường bảo vệ Nhà máy Thủy điện Lai Châu trước thềm bầu cử nhiệm kỳ 2026 – 2031

Tăng cường bảo vệ Nhà máy Thủy điện Lai Châu trước thềm bầu cử nhiệm kỳ 2026 – 2031

Thời sự - 12 giờ trước

GĐXH - Trước thềm ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, lực lượng Công an tỉnh Lai Châu đã tổ chức tuần tra, kiểm soát toàn diện tại Nhà máy Thủy điện Lai Châu – công trình năng lượng trọng điểm quốc gia, nhằm kịp thời rà soát các nguy cơ mất an ninh, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mục tiêu quan trọng.

Từ nay hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải kê khai tất cả tài khoản nhận tiền bán hàng?

Từ nay hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải kê khai tất cả tài khoản nhận tiền bán hàng?

Đời sống - 12 giờ trước

GĐXH - Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, từ 5/3/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải kê khai tất cả tài khoản nhận tiền bán hàng.

Hà Nội: Hiện trạng đường Võ Chí Công sau khi tháo dỡ dải phân cách để thi công kênh Thụy Phương

Hà Nội: Hiện trạng đường Võ Chí Công sau khi tháo dỡ dải phân cách để thi công kênh Thụy Phương

Thời sự - 13 giờ trước

GĐXH - Để phục vụ thi công dự án cải tạo kênh Thụy Phương, khoảng hơn 2km dải phân cách cứng phân làn ô tô - xe máy trên đường Võ Chí Công (TP Hà Nội) đã tạm thời tháo dỡ và lập rào chắn tại nhiều vị trí.

Danh sách xe máy bị phạt nguội tại Lâm Đồng đầu năm 2026

Danh sách xe máy bị phạt nguội tại Lâm Đồng đầu năm 2026

Đời sống - 14 giờ trước

GĐXH - Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lâm Đồng, trong khoảng thời gian từ 16/12/2025 đến ngày 31/01/2026 có 526 biển số xe máy vi phạm trật tự, an toàn giao thông bị phạt nguội.

Top