Lao và HIV đang cạnh tranh để trở thành nguyên nhân gây chết người hàng đầu thế giới

Thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy, hiện nay trên thế giới có khoảng 2 tỉ người nhiễm lao, chiếm khoảng ¼ dân số thế giới. Bệnh lao đã lấy đi sinh mạng hơn 5.000 trẻ em, phụ nữ và nam giới mỗi ngày và không loại trừ bất kỳ một quốc gia nào.

Chình vì bệnh lao là mối nguy hiểm của nhân loại nên ngày 24/3 hàng năm được Tổ chức Y tế thế giới chọn là “Ngày thế giới phòng chống lao”, nhằm nâng cao nhận thức về dịch lao trên toàn cầu cũng như kêu gọi các quốc gia nỗ lực loại trừ bệnh lao, giúp người bệnh mắc lao được tiếp cận, chẩn đoán, điều trị và chăm sóc y tế.

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh lao đã trở thành bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bên cạnh HIV. Ảnh: BBC.

Eric Goosby, phái đặc viên của Liên hiệp Quốc cho biết, dù nguy hiểm như nhau, bệnh lao lại không được quan tâm và đầu tư chữa như HIV/AIDS.

Đồng quan điểm, tiến sĩ Mario Raviglione, Giám đốc Chương trình chống lao của WHO cũng cho rằng cần có một mức kinh phí điều trị tương xứng thực sự cho căn bệnh này vì nó nguy hiểm như HIV/AIDS. Ông cũng cho biết thêm: "Lao và HIV đang cạnh tranh để trở thành nguyên nhân gây chết người hàng đầu thế giới". Đa số ca nhiễm lao mới tập trung ở Trung Quốc, Ấn Độ, Nigeria và Pakistan.

Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới đồng tình với các chỉ số thống kê của WHO và cảnh báo thế giới đang lao đao trong việc đối phó với các thể lao kháng thuốc. Cứ 100 ca nhiễm lao mới thì có 3 trường hợp không thể điều trị bằng thuốc kháng sinh. Bác sĩ Grania Brigden từ tổ chức này cho rằng đây là "một hồi chuông cảnh tỉnh" và "nếu không có hành động cụ thể, hàng loạt người bị lao kháng đa thuốc sẽ không có cơ hội được chẩn đoán và chữa bệnh".

Theo báo cáo của Bệnh viện Phổi Trung ương, Việt Nam là nước đứng thứ 14/30 nước có số bệnh nhân lao cao nhất thế giới khi có tới 16.000 người chết vì lao mỗi năm. Việt Nam là nước đứng thứ 11/30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng đa thuốc cao nhất trên toàn cầu. Mỗi năm, nước ta có khoảng 130 người mắc lao mới, trong đó có hơn 5000 bệnh nhân lao đa kháng thuốc và 6% trong số đó là lao siêu kháng thuốc.

Theo PGS.TS Nguyễn Viết Nhung, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, ở Việt Nam, đến nay mỗi ngày vẫn có 46 người chết do lao. Gánh nặng bệnh lao ở Việt Nam đứng thứ 12 trong 20 nước có số người bệnh lao cao nhất trên toàn cầu, đồng thời đứng thứ 14 trong số 27 nước có gánh nặng bệnh lao đa kháng thuốc cao nhất thế giới.

Lao và HIV đang cạnh tranh để trở thành nguyên nhân gây chết người hàng đầu thế giới. Ảnh: SPL.

Ngày 17/3/2015, Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng chống lao đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 với mục tiêu giảm 30% số mắc và 40% số tử vong trong 5 năm từ 2015 - 2020.

Hiện nay, Việt Nam đang là nước đi đầu thế giới trong công tác phòng chống lao vì những chiến lược mới và phù hợp. Thế giới có 54% số ca mắc lao đa kháng thuốc được chữa khỏi nhưng tỷ lệ này ở Việt Nam đã đạt hơn 70%.

Hiện số người mắc bệnh Lao đang giảm hàng năm khoảng 5 - 6%, số tử vong vì bệnh giảm nhanh hơn. Trong hai năm 2015 - 2016, cả nước đã giảm 3.000 người chết vì lao. Nguyên nhân là bệnh nhân được phát hiện sớm, chủ động và nhiều hơn.

Bên cạnh đó, Việt Nam có kết quả điều trị bệnh Lao rất tốt, phát hiện sớm tất cả các thể Lao, cung cấp dịch vụ điều trị Lao cho tất cả người bệnh sau chẩn đoán, điều trị Lao tiềm ẩn. Hàng năm cả nước đã phát hiện và điều trị cho trên 100.000 người mắc Lao với tỷ lệ chữa khỏi cao trên 90% trường hợp mắc mới.

Ngoài những kết quả đã đạt được, theo báo cáo của Chương trình chống lao quốc gia, những năm qua công tác phát hiện nguồn lây vẫn gặp nhiều khó khăn do nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, hiểu biết của người dân về bệnh lao và cách phòng chống còn hạn chế, xã hội còn kỳ thị bệnh nhân lao dẫn đến người bị bệnh thường giấu bệnh. Tổ chống lao tuyến huyện, thị xã, thành phố trình độ chuyên môn không đồng đều nên công tác phòng, chống lao còn hạn chế. Ngoài ra, những bệnh nhân tự ý bỏ điều trị có xu hướng gia tăng. Đặc biệt, tình trạng lao kháng thuốc tăng mạnh chủ yếu do người bệnh điều trị không đúng theo chỉ định của các bác sĩ.

Để chương trình chống lao quốc gia đạt hiệu quả cao và đẩy lùi bệnh lao cần có sự chung tay của các cá nhân, tổ chức và toàn xã hội trong việc phát hiện và điều trị bệnh lao.

Lily (th)