Liên hoan phim quốc tế Hà Nội 2014: Phim Việt đánh bật phim ngoại

Khán giả xếp hàng đăng ký vé xem phim tại Trung tâm Chiếu phim quốc gia. Ảnh: Thanh Hà

“Đập cánh giữa không trung” thắng lớn về lượng khán giả

Tại LHP quốc tế Hà Nội lần thứ 2 (năm 2012), điện ảnh Việt Nam được chú ý khi giới thiệu chùm phim gồm hàng chục tác phẩm chọn lọc từ năm 1986 đến năm 2000. Ở LHP năm nay, chùm phim Việt có sự đổi mới với chủ đề “Phim Việt Nam hôm nay”. Không kể 2 phim chính thức dự thi là “Những đứa con của làng”, “Đập cánh giữa không trung”, LHP còn chọn lọc 11 bộ phim đáp ứng được cả hai tiêu chí là chất lượng và được khán giả yêu thích. Dù là phim nghệ thuật hay thương mại, nó đều là những tác phẩm dành được sự quan tâm của công chúng trước đó, như: “Bước khẽ tới hạnh phúc”, “Mùa hè lạnh”, “Lạc lối”, “Lạc giới”, “Căn phòng của mẹ”, “Scandal- Hào quang trở lại”, “Thần tượng”, “Hiệp sĩ mù”, “Đoạt hồn”, “Quả tim máu”, “Âm mưu giày gót nhọn”. Ngoài ra còn nhiều bộ phim khác được trình chiếu trong các hạng mục: Phim ngắn dự thi (phim truyện ngắn, tài liệu, hoạt hình); Chương trình Điện ảnh thế giới (World Cinema).

Nhưng hút khách nhất vẫn là các phim ở hạng mục “Phim Việt Nam hôm nay”. Năm cụm rạp ở Hà Nội đều được huy động để trình chiếu 130 bộ phim tham dự với tổng số buổi chiếu kỷ lục là 190 buổi chỉ trong vòng 5 ngày diễn ra LHP. Trong đó, nhiều nhất là Trung tâm Chiếu phim Quốc gia với 64 buổi chiếu và thấp nhất là cụm rạp Tháng Tám và rạp Kim Đồng, mỗi rạp 20 buổi chiếu. Các vé xem phim đều là vé mời, tuy nhiên, để có được sự miễn phí này cũng không hề đơn giản.

Theo quy định, khán giả muốn xem phim nào phải đăng ký trước 1 ngày mới có vé. Điều này được coi là một sự bất tiện với khán giả khi phải đi lại để kiếm vé. Đó là chưa kể đến việc, để đăng ký cũng phải toát mồ hôi chờ đợi cảnh xếp hàng dài mới đến lượt mình. Đến lượt thì đã không còn vé để xem phim mà mình yêu thích. Vậy nên không ít khán giả vì đã trót đến rạp nên dù không “săn” được vé mời đành bỏ tiền túi ra để mua vé xem phim không nằm trong chương trình của LHP. Mất công thì thấy rõ, nhưng tinh thần và không khí của LHP đã khiến họ thêm hứng khởi với việc thưởng thức điện ảnh, “coi như là đang đi xem phim chứ không phải là dự LHP”, một khán giả tự trấn an.

Trong số các phim Việt được trình chiếu lần này, hút khách nhất là “Đập cánh giữa không trung” của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp. Hiệu ứng truyền thông cũng như hàng loạt những giải thưởng mà bộ phim giành được từ các LHP uy tín như Venice, Toronto, Busan, Kim Mã đã thu hút sự quan tâm và cả sự tò mò về các cảnh nóng trong phim. Nhiều khán giả không “săn” được vé, nhưng biết bộ phim chỉ tham dự LHP chứ chưa có kế hoạch ra rạp nên vẫn đến để mong được các rạp “linh động”. Chiều lòng khán giả, các rạp đều phải kê thêm ghế cho các khán giả cao tuổi. Còn khán giả trẻ thì chấp nhận đứng ở hai bên lối đi, miễn sao được xem phim là vui rồi.

Quá bất ngờ trước sự hâm mộ của khán giả, đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã dành ít phút để giao lưu, nhưng có vẻ nói hơi ngược rằng, “những khán giả có được vé xem phim hôm nay là người quá may mắn”. Sự may mắn này không chỉ với khán giả mà còn với cả đoàn làm phim, bởi cho dù là chiếu miễn phí, nhưng không phải bộ phim Việt Nam nào cũng có được khán giả mong chờ như thế này. Chẳng hạn như phim “Lạc lối” của đạo diễn Phạm Nhuệ Giang. Từng đoạt Giải Cánh diều bạc của Hội Điện ảnh Việt Nam năm 2013, Giải Bông sen bạc tại LHP Việt Nam năm 2013 và cũng chưa được phát hành ra rạp, nhưng lượng khán giả xem cũng vẫn chỉ ở mức cầm chừng. Ngay cả các phim có diễn viên là các ngôi sao như “Thần tượng” (diễn xuất của Hoàng Thùy Linh, Harry Lu), “Hiệp sĩ mù” (có Đàm Vĩnh Hưng tham gia)… cũng vẫn thua kém về lượng khán giả.

Bỏ sót nhiều tác phẩm giá trị vì chỉ thích phim Việt

Dù “cơn sốt” của “Đập cánh giữa không trung” là có thật, nhưng đây là phim nghệ thuật nên không ít khán giả xem phim xong tỏ ý hoài nghi về doanh thu của nó khi ra rạp. Điều này cũng không có gì lạ vì đa số các phim dòng này (kể cả của các nền điện ảnh tên tuổi) đều chung một số phận. Trong khuôn khổ của một LHP quốc tế, khán giả vẫn dành sự mặn mà với phim Việt chứ không phải là phim được chọn lọc từ các nước như Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản… Nguyên nhân chính là vì các bộ phim Việt đã được “cọ xát” và được quảng bá rộng rãi, trong khi đó, các phim nước ngoài tham dự LHP không có cơ hội và điều kiện để làm điều này. Chính vì vậy mà khán giả lựa chọn đều ở trong tình huống bất đắc dĩ, tức là không còn vé xem phim Việt thì đành xem tạm.

Nhiều bộ phim nước ngoài từng giành được giải cao ở các LHP quốc tế uy tín đã không nhận được sự chào đón của khán giả chỉ vì không biết rõ về phim ra sao. Chẳng hạn, bộ phim “Sivas” của đạo diễn Thổ Nhĩ Kỹ Kaan Mujdeci từng giành Giải đặc biệt của Hội đồng giám khảo LHP quốc tế Venice lần thứ 71. Trước khi công chiếu khai mạc LHP quốc tế Hà Nội lần thứ 3, ngày 11/11, “Sivas” tiếp tục giành 2 giải thưởng tại LHP Abu Dhabi. Giải Diễn viên xuất sắc cho diễn viên nhí Dogan Izci - hạng mục New Horizons và trong khi đạo diễn Mujdeci giành giải Best Script hạng mục The Child Protection Award – một giải bên lề LHP. Tuy nhiên, khi được chọn công chiếu trong lễ khai mạc LHP quốc tế Hà Nội tối 23/11, rất đông khán giả, nghệ sĩ đã không có “nhã hứng” xem phim.

Tương tự, phim “Cây vĩ cầm đỏ” của đạo diễn Francois Girard đồng thời là người viết kịch bản, từng giành giải Oscar Nhạc phim hay nhất và 13 giải Genie Award, 9 giải Justra Award cũng chỉ thu hút được lượng khán giả hạn chế. Hay như phim “Long vân khánh hội” của đạo diễn Lê Lâm (hiện đang là Giáo sư của Trường Điện ảnh Pháp IDHEC) được làm từ năm 1980, từng giành Huy chương Vàng LHP Lille 1981, đề cử chính thức Điện ảnh Pháp tại LHP Cannes 1981… nhưng bấy nhiêu đó cũng không đủ làm nên sức hút đặc biệt với khán giả tại LHP quốc tế Hà Nội lần này.

Thanh Hà