Lo ngại chuyện kháng sinh nhờn thuốc

Việc lạm dụng thuốc kháng sinh sẽ dẫn đến tình trạng kháng thuốc, khiến chi phí điều trị tăng lên, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.  Tranh minh họa: TL

Mua kháng sinh dễ hơn mua rau

Mỗi lần con ốm, chị Trần Thị Minh (ở Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội) lại ra hiệu thuốc gần nhà, kể bệnh và mua kháng sinh cho con dùng. Từ thuốc ho, thuốc đau bụng, đau đầu chị đều mua không đơn. Ban đầu nhân viên nhà thuốc còn hỏi đơn kê của bác sỹ, nhưng khi nghe chị Minh nói chưa đi khám, lập tức chị được cô bán thuốc tư vấn luôn dùng loại nào cho mau khỏi.

Cũng như chị Minh, chị Lê Thị Hoa (ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) mỗi lần có người trong gia đình bị ốm, chị đều lên mạng hỏi “bác sỹ Google” và tự mua thuốc cho con. Cho đến một ngày, con chị (cháu Nguyễn Minh Long, 9 tuổi) bị ho, chị đã mua tất cả các loại thuốc đã từng dùng để điều trị nhưng bé không khỏi. Lúc này chị mới cuống cuồng đưa con vào bệnh viện để khám. Bệnh của bé khá nặng, phải nhập viện. Điều đáng lo ngại là do chị tự ý cho bé sử dụng kháng sinh quá nhiều nên dẫn đến kháng thuốc, các bác sỹ đã phải thay đổi rất nhiều loại thuốc khác nhau để điều trị.

Trường hợp như chị Minh, chị Hoa không phải là cá biệt. Hiện nay, rất nhiều ông bố bà mẹ khi  có thành viên trong gia đình bị ốm đều lên mạng tìm "bác sỹ Google" hoặc tham khảo ý kiến của bạn bè. Thậm chí, do ngại đi khám có người còn mượn luôn đơn của hàng xóm có bệnh giống mình để đi mua thuốc. Không ít người phó thác cho nhân viên nhà thuốc kê đơn mà không cần biết sự nguy hiểm của việc tự ý dùng kháng sinh.

Các chuyên gia y tế tỏ ý lo lắng trước tình trạng người dân Việt Nam hiện nay dùng thuốc kháng sinh bừa bãi. Ở nước ngoài, việc mua thuốc cũng như kê đơn phải theo quy trình rất chặt chẽ. Các bác sỹ mỗi khi kê đơn phải tra cứu rất cẩn thận tránh nhầm lẫn, bởi nếu kê đơn sai, họ sẽ bị “treo” chứng chỉ hành nghề đến 5 năm.

 

Theo thông tin từ Bộ Y tế, việc sử dụng, lạm dụng thuốc kháng sinh bừa bãi là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng “kháng kháng sinh” hiện nay. Trên thế giới đã xuất hiện một số vi khuẩn kháng với hầu hết kháng sinh, còn gọi là vi khuẩn siêu kháng thuốc.

Ở Việt Nam, hầu hết các cơ sở khám, chữa bệnh đang phải đối mặt với tốc độ lan rộng các vi khuẩn kháng với nhiều loại kháng sinh. Mức độ, tốc độ kháng thuốc đang ở mức báo động. Gánh nặng do kháng thuốc dẫn đến chi phí điều trị tăng lên, ngày điều trị kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Kết quả khảo sát về việc bán thuốc kháng sinh ở các hiệu thuốc vùng nông thôn và thành thị các tỉnh phía Bắc cho thấy: Nhận thức về kháng sinh của người dân và người bán thuốc còn thấp. Trong tổng số 2.953 nhà thuốc được điều tra, có 499/2.083 hiệu thuốc ở thành thị và 257/870 hiệu thuốc ở nông thôn có bán đơn kê thuốc kháng sinh. Kháng sinh đóng góp 13,4% (ở thành thị) và 18,7% (ở nông thôn) trong tổng doanh thu của hiệu thuốc. Kháng sinh được bán mà không có đơn là 88% (ở thành thị) và 91% (ở nông thôn)...

Trong chăn nuôi, để hạn chế rủi ro với các nguy cơ dịch bệnh, người chăn nuôi có thói quen sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc kích thích ngoài danh mục lưu hành nhằm kích thích tăng trưởng hoặc phòng và điều trị cho vật nuôi. Nếu không được kiểm soát tốt, đây cũng sẽ là một nguy hại lớn cho môi trường và sức khỏe con người.

Ngoài ra, nhiễm khuẩn bệnh viện cũng là một trong những thách thức và là mối quan tâm hàng đầu tại Việt Nam cũng như toàn thế giới. Nhiều nghiên cứu cho thấy nhiễm khuẩn bệnh viện làm tăng tỷ lệ tử vong, kéo dài thời gian nằm viện, tăng thời gian sử dụng kháng sinh, làm tăng đề kháng kháng sinh và tăng chi phí điều trị cho người bệnh.

Trong Hội nghị triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về chống kháng thuốc mới được tổ chức đầu tháng 8,  Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên cho biết: Lãnh đạo Bộ đã xây dựng kế hoạch hành động quốc gia về đẩy mạnh hoạt động phòng, chống kháng thuốc góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác phòng, chống dịch bệnh, khám chữa bệnh nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng và cán bộ y tế về kháng thuốc. Mục tiêu nhằm tăng cường hệ thống giám sát quốc gia về sử dụng kháng sinh và kháng thuốc; đảm bảo cung ứng đầy đủ các thuốc có chất lượng đảm bảo nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân. Các cơ sở khám chữa bệnh đều phải tuân thủ việc sử dụng thuốc kháng sinh an toàn hợp lý. Tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện; phối hợp với Bộ NN&PTNT tăng cường sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn trong chăn nuôi, trồng trọt.