Luật cho phép mang thai hộ có hiệu lực: Gian nan tìm người “đủ chuẩn”

Chăm sóc trẻ sơ sinh tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Đây là một trong ba bệnh viện (cùng với Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Từ Dũ) được Bộ Y tế cho phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ. Ảnh: Dương Ngọc

Đoạn trường vất vả

Hơn 4 năm nay, vợ chồng chị Lê Thanh Quyến và anh Trần Trung Quân (ở Mỹ Tho-Tiền Giang) đã chạy chữa đủ kiểu với hy vọng kiếm được một mụn con, nhưng kết quả vẫn là ánh mắt buồn rượi. Hai người kết hôn đã 8 năm. Năm đầu, chuyện con cái của đôi vợ chồng này chưa phải là mối bận tâm vì cả hai còn khá trẻ (anh Quân 30 tuổi, chị Quyên 26 tuổi).Họ được gia đình chu cấp thêm vốn nên cửa hàng kinh doanh vật tư nông nghiệp phát triển khá thuận lợi. Thoải mái về kinh tế, nhưng mái ấm của chị Quyên, anh Quân vẫn vắng tiếng trẻ bi bô. Sang tuổi 28, chị Quyên bắt đầu lo lắng về khả năng làm mẹ của mình. Chị âm thầm đi khám, từ bác sĩ tư giỏi về sản khoa ở Mỹ Tho đến các cơ sở y tế lớn ở TPHCM, ở đâu cũng kết luận: Sức khỏe sinh sản của chị  bình thường!

Vậy là chị yên tâm, tự tin hơn khi nuôi hy vọng “chuyện gì tới sẽ tới”. Dù vậy, chị vẫn lặng lẽ thực hiện tất cả lời khuyên, kinh nghiệm chia sẻ của những người muộn con trong vấn đề ăn uống, sinh hoạt. Nhưng một năm nữa trôi qua mà niềm vui vẫn bặt tăm. Cứ mỗi khi “đến ngày” của phụ nữ, chị Quyên lại dấy lên niềm hy vọng nhưng kết quả chỉ khiến chị thêm thất vọng. Sang đến năm thứ tư, chị Quyên dè dặt thủ thỉ với chồng về chuyện con cái, về kết quả khám sức khỏe sinh sản bình thường của mình. Nói tới nói lui với chồng, rồi chị  “lấy hết dũng khí” gợi ý anh đi khám sức khỏe sinh sản. Chiều ý vợ, anh Quân cùng lên TPHCM thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Bất ngờ, kết quả cho thấy sức khỏe sinh sản của chồng chị Quyên cũng bình thường. Vậy là đôi vợ chồng bắt đầu hoang mang về chuyện muộn mằn nhưng lý do thì lại không tìm ra.

Suốt bốn năm qua, cuộc sống của vợ chồng chị Quyên, anh Quân là hành trình dài tìm con bằng mọi phương thức, song kết quả vẫn không khả quan hơn! Hồi đầu tháng 3/2015, mẹ chị Quyên còn lên huyện Hóc Môn (TP HCM) tìm gặp vợ chồng một người cũng muộn con 13 năm vừa may mắn sinh em bé để “học hỏi bí quyết” giúp con gái. Riêng chị Quyên, trong sự bế tắc, niềm hy vọng lại dấy lên mạnh mẽ khi nghe nói đến chuyện mang thai hộ được luật pháp cho phép. “Các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ nói trường hợp của mình có hy vọng nhờ phương pháp mang thai hộ. Lạy trời thương vợ chồng chúng mình…”, chị Quyên chia sẻ.

Nhiều người vẫn e dè việc cho “mượn bụng”

Mặc dù đủ điều kiện (về chỉ định y khoa), song để có thể thực hiện quá trình mang thai hộ theo quy định, những người như chị Quyên phải tìm được người thân thích cùng hàng đồng ý “giúp”với khá nhiều thủ tục khác kèm theo.

Theo luật gia Phạm Thành Nam (Văn phòng luật sư Thành Đạt - TPHCM), Nghị định về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo quy định: “Người mang thai hộ phải là thân thích. Người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ bao gồm: Anh, chị, em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha; anh chị em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì của họ; anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của người cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha với họ. Tuy nhiên theo tôi, quy định này có thể khiến cho việc tìm người mang thai hộ bị giới hạn đi rất nhiều”, luật gia Thành Nam bày tỏ.

Còn bác sĩ Hồ Mạnh Tường- Tổng Thư ký Hội Nội tiết sinh sản và vô sinh TPHCM (HOSREM) cho biết, vấn đề kỹ thuật thực hiện thì hoàn toàn không có trở ngại. “Cả ba đơn vị được Bộ Y tế chỉ định thực hiện kỹ thuật này đều thừa sức thực hiện”, bác sĩ Tường nhận định. Về nguyên tắc, ngay khi Luật có hiệu lực thì các đơn vị được chỉ định đã có thể thực hiện kỹ thuật này. Tuy nhiên, theo bác sĩ Tường, những  rắc rối về thủ tục pháp lý liên quan đã khiến việc tìm được người mang thai hộ khá khó khăn. Ví dụ, người vợ sẵn sàng mang thai hộ nhưng anh chồng lại không đồng ý, chị có ý định mang thai hộ em nhưng lại  rất “lăn tăn” về việc xưng hô sau này…

Bác sĩ Mạnh Tường chia sẻ: Không ít cặp vợ chồng đối diện với nguy cơ tan vỡ vì người vợ có vấn đề về sức khỏe không thể sinh nở. Những gia đình này đã có hy vọng tìm đến giải pháp nhờ người mang thai hộ để có được con. Em bé này là sự kết hợp trứng và tinh trùng của vợ chồng được mang trong tử cung của một người khác nhờ vào kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và mang dòng máu thực sự của bố mẹ. “Có những phụ nữ mắc bệnh hiểm nghèo, dù được thông báo việc mang thai có thể ảnh hưởng đến tính mạng của mẹ và thai nhi nhưng vẫn mạo hiểm đánh cược sinh mạng để sinh con cho bằng được. Những trường hợp này, nếu tìm được người mang thai hộ thì sẽ là giải pháp rất khả quan”,  bác sĩ Mạnh Tường nói.

Thanh Giang