Mất cân bằng giới tính khi sinh ở Lạng Sơn: Nguyên nhân và giải pháp

Hiện nay, tỷ số giới tính khi sinh (nam/nữ) của tỉnh Lạng Sơn vẫn ở mức cao 118/100 (tỷ số bé trai/bé gái).

Ảnh hưởng từ việc giảm sinh và tác động của các yếu tố kinh tế, phúc lợi xã hội. Áp lực giảm sinh với khuyến cáo mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1 đến 2 con cũng là nguyên nhân gián tiếp tác động đến thực trạng này. Ðể sinh ít con mà vẫn đảm bảo có con trai như mong muốn, các cặp vợ chồng không thể áp dụng "quy luật dừng", mà sinh đến khi nào có con trai mới thôi, nên họ đã bất chấp lạm dụng các dịch vụ lựa chọn giới tính trước sinh nhằm đáp ứng được cả hai mục tiêu nói trên.

Lạm dụng cả sự phát triển của các dịch vụ y tế hiện đại, các điều kiện chẩn đoán giới tính trước sinh và phá thai chọn lọc giới tính thai nhi ngay từ trước lúc mang thai như chế độ ăn uống; ngày phóng noãn, trong thụ thai chọn thời điểm phóng noãn; chọn phương pháp thụ tinh; siêu âm bắt mạch; chọc hút dịch ối, nạo phá thai...

Phụ nữ xã Mẫu Sơn, huyện Cao Lộc đăng ký dịch vụ dân số-KHHGĐ. Ảnh: langsonnews

Để có thể giảm thiểu tình trạng lựa chọn giới tính khi sinh, dẫn đến mất cân bằng giới tính, Lạng Sơn cần tăng cường công tác tuyên truyền đặc biệt chú ý đến những vấn đề về đặc điểm nghề nghiệp, phong tục tập quán và tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởng mạnh đến nhận thức và thái độ về mất cân bằng giới tính khi sinh của người dân.

Tỉnh tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền các cấp về pháp lệnh dân số, chiến lược quốc gia về chăm sóc sức khỏe sinh sản, về bình đẳng giới… có biện pháp hữu hiệu trong công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý những cá nhân, tập thể vi phạm những quy định trong luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Bình đẳng giới, các quy định của Chính phủ và các cơ quan chức năng về lựa chọn giới tính thai nhi.

Ngoài ra, phải đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục cho các đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ và cả đối tượng vị thành niên, thanh niên. Về vấn đề này, ngành dân số cần nỗ lực phối hợp với ngành GD&ĐT để thực hiện. Duy trì và mở rộng các loại hình câu lạc bộ ở các tổ chức, đoàn thể. Giải pháp kỹ thuật như các mô hình, đề án nâng cao chất lượng dân số như mô hình tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân, mô hình can thiệp làm giảm tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, đề án sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh...

Tuy vậy, giải pháp mang tính bền vững vẫn là giải pháp xã hội để nâng cao vai trò, vị thế xã hội của phụ nữ, khắc phục nhanh tình trạng bất bình đẳng giới; tăng cường công tác đảm bảo an sinh xã hội cho người cao tuổi, nhất là ở khu vực nông thôn để người cao tuổi đỡ phụ thuộc vào con cái trong việc đảm bảo đời sống lúc về già. Tăng cường quản lý, kiểm tra các cơ sở y tế, phát hiện, ngăn chặn kịp thời những cơ sở có hành vi tiết lộ giới tính thai nhi và tham gia dịch vụ lựa chọn giới tính thai nhi theo quy định của Pháp lệnh Dân số.

Mất cân bằng giới tính khi sinh chỉ là thực trạng trước mắt, song chỉ trong vòng 20-25 năm nữa, xã hội sẽ phải gánh chịu hậu quả nặng nề. Chắc chắn rằng, người dân đã nhận thức được vấn đề, song từ nhận thức đến hành vi vẫn còn một khoảng cách xa vời.

Lily (th)