Mất tay như chơi khi dùng máy cưa cầm tay tại nhà
GiadinhNet - Những chiếc máy cưa cầm tay nhỏ xinh chỉ nặng khoảng 1kg, dễ mua, tiện lợi để sửa chữa đồ vật nhỏ trong nhà. Nhưng chúng có thể gây tai nạn tưởng chừng mất chi, ngón tay vĩnh viễn nếu không kịp xử trí đúng.
Nhiều tai nạn máy cưa
Nhiều người thích tự tay sửa chữa đồ gỗ, sắt thép tại nhà bằng những chiếc máy cưa vì tiện lợi, ít tốn kém, đỡ mất công mang ra thợ... Những chiếc máy cưa nhỏ xinh chỉ nặng khoảng 1kg rất tiện lợi và thiết thực trong cuộc sống, nhưng có thể mất tay như chơi và gây tai nạn kinh hoàng tưởng mất chi, ngón tay vĩnh viễn. Thời gian qua BV đa khoa Xanh Pôn đã cấp cứu nhiều ca tai nạn do máy cưa tại nhà.
Nhà văn Nguyễn Văn Thọ là một trong các nạn nhân bị tai nạn vì cưa máy. Do bất cẩn ông đã bị máy cưa xén đứt lìa nửa bàn tay trái, máu xối như vòi nước cao áp. Nhờ có kinh nghiệm chiến trường, ông rất bình tĩnh tự bấm động mạch chủ để giảm xối máu rồi garo lại, mang theo nửa bàn tay đứt lìa vào bệnh viện cấp cứu.

Bàn tay sau vi phẫu thuật được ghép nối lại. Ảnh: BV Xanh Pôn.
Bác sĩ Nguyễn Minh Nghĩa là Trưởng kíp mổ, cùng tập thể Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ (BV Xanh Pôn) gấp rút tiến hành cấp cứu, sau hơn 7 giờ vi phẫu thuật thì phần bàn tay đứt lìa đã được các bác sĩ khâu nối lại.
Ít ngày sau cũng tại BV Xanh Pôn, các bác sĩ lại cấp cứu tiếp trường hợp bệnh nhân nam lớn tuổi bị tai nạn lao động do dùng cưa gỗ gây đứt rời ngón cái ở vị trí gốc ngón, toàn bộ khớp bàn ngón bị phá hủy và mất xương diện khớp, các mạch máu nuôi ngón bị đứt hoàn toàn và mất đoạn. Các bác sĩ phải tiến hành đóng cứng khớp bàn ngón, cắt bỏ tổ chức giập nát và nối lại hệ thống thần kinh – mạch máu bị đứt rời cho bệnh nhân.

Nếu không xử lý phần cơ thể đứt rời đúng cách rất có thể bị mất phần cơ thể đó vĩnh viễn. Ảnh minh họa.
BV Chấn Thương Chỉnh hình TP.HCM cũng từng phẫu thuật thành công ca tai nạn lao động hy hữu làm tay phải nhưng bị đứt lìa cổ tay trái. Nạn nhân đang làm việc cưa gỗ bằng tay phải, khi cưa xong xoay người qua phải, cổ tay trái vô tình vào đúng tầm máy cưa gỗ và bị xén đứt lìa cổ tay trái.
BS Võ Hòa Khánh, chuyên gia vi phẫu, Phó trưởng phòng Quản lý Chất Lượng trực tiếp điều trị cho bệnh nhân đã chia sẻ, bệnh nhân vào viện cấp cứu trong tình trạng mất máu, phần đứt lìa cổ tay may mắn được sơ cứu (giữ lạnh trong thùng đá) đúng cách nên BV tiến hành nối ghép ngay. Sau phẫu thuật 2 tuần bàn tay và các ngón tay bệnh nhân đã "sống hoàn toàn", không có dấu hiệu nhiễm trùng vết thương.
Ngón tay bị tai nạn cưa máy trước và sau khi vi phẫu thuật. Ảnh: BV Xanh Pôn
Tai nạn do máy cưa cầm tay rất khó điều trị
Máy cưa cầm tay, các loại dụng cụ mini như máy cắt, máy bấm đinh, bộ đục… giúp làm việc hiệu quả, tiện dụng ở nhà, nhưng cũng rất dễ bị tai nạn nếu người dùng không cẩn thận. Điều trị những trường hợp đứt lìa này rất khó, bởi tổn thương nặng nề, bị lóc da, bầm giập phần kiểu tổn thương nhổ bật, vặn xoắn… nên khi khâu nối mạch máu để cứu sống chi thì nguy cơ do tắc mạch máu thứ phát cao hơn.
Các tai nạn do cưa máy ở bàn tay còn gây tổn thương rất nặng nề bởi lưỡi cưa rất nhiều răng, khiến vết thương rộng, nham nhở, phức tạp và tổn thương nhiều thành phần của bàn tay... Để điều trị những ca này rất khó do các vết thương bị khuyết hổng, các tổ chức bị giập nát, đứt rời. Các tổn thương xương, thần kinh và gân cũng vậy. Sau khi phẫu thuật khả năng hồi phục chức năng vận động và cảm giác cũng thấp hơn. Nguy cơ nhiễm trùng sau mổ cũng cao hơn (nếu bác sĩ không khống chế được nhiễm trùng thì còn phải tháo bỏ vĩnh viễn phần đứt lìa để cứu người).

Trong "Vi phẫu thuật và các ứng dụng", PGS. TS. BS. Lê Văn Đoàn (Viện trưởng Viện Chấn thương - Chỉnh hình, Bệnh viện TƯQĐ 108) đã chia sẻ, vi phẫu thuật là sử dụng kính hiển vi phẫu thuật có độ phóng đại từ 8 đến 25 lần, nhằm phóng đại các mô, tổ chức lên để phẫu tích và khâu nối bằng kim chỉ loại cực nhỏ có thể khâu nối chính xác các mạch máu nhỏ có đường kính ≈ 1mm và các bao bó sợi thần kinh. Kỹ thuật vi phẫu giúp các bác sĩ cứu rất nhiều người không may bị đứt lìa chi, ngón tay, bàn tay. (Một ca phẫu thuật tai nạn chi. Ảnh minh họa)
Theo PGS Nguyễn Hồng Hà (BV Việt Đức), các bộ phận cơ thể như tay, chân, bị đứt rời thời gian phẫu thuật nối lại tốt nhất phải trước 6 giờ kể từ thời điểm bị đứt rời. Để tránh tình trạng bộ phận đó bị hoại tử do không được cung cấp máu, sau phẫu thuật bệnh nhân cần một thời gian dài tập luyện để phục hồi chức năng. Khi ra viện thời gian giữ cố định và tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng theo chỉ định của thầy thuốc.
Các bác sĩ khuyên rằng, khi gặp tai nạn lao động đứt rời một phần cơ thể cần sơ cứu bảo quản giữ gìn đúng cách để bác sĩ có nhiều cơ hội vi phẫu thuật ghép nối thành công. Cụ thể:
- Cho mảnh đứt rời vào túi nilon sạch đựng nước muối sinh lý (nước muối đóng chai dùng trong y tế chứ không phải nước muối tự pha), hoặc nước sạch rồi thả vào hộp, hoặc túi... đựng đá (chứ không thả trực tiếp vào nước đá) để tránh gây bỏng lạnh cho mô và mạch máu.
Sơ cứu khi bị tai nạn cưa máy và các loại máy móc mini dùng ở nhà:
- Cầm máu sơ cứu vết thương bằng gạc vô khuẩn để giảm chảy máu, bảo vệ vết thương.
- Cố định tay bị chấn thương và nâng cao nhằm mục đích giảm đau và giảm sưng nề.
- Bỏ phần chi đứt rời vào miếng gạc sạch (hay vải sạch),cho vào túi nilon sạch buộc chặt rồi cho vào thùng nước đá lạnh (tuyệt đối không dùng đá khô, không bỏ trực tiếp vào nước đá), và mang theo bệnh nhân tới bệnh viện.
Cần làm nhanh và cẩn thận rồi gấp rút đưa nạn nhân tới bệnh viện có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình chuyên nối ghép các bộ phận đứt rời.
Khi di chuyển cần tránh sốc cho nạn nhân bằng cách:
- Đặt nạn nhân nằm và giữ ấm cơ thể bằng cách đắp chăn lên người.
- Nâng vị trí vết thương lên cao bằng tim để duy trì tuần hoàn và lưu lượng máu tới các cơ quan quan trọng.
- Nhanh chóng chuyển đến cơ sở y tế có khả năng xử lý, tránh mất thời gian (như BV đã khoa Xanh Pôn, BV Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Việt Đức, BV 108, BV Chợ Rẫy... chuyên nối ghép các bộ phận đứt rời các ca tai nạn lao động như cưa máy).
Tốc độ quay của máy cưa và các loại máy mini rất nhanh, chỉ cần sơ suất nhỏ cũng gây thương tích cho cơ thể, cần phòng tránh như sau:
- Máy móc nào sử dụng đúng chức năng đó. Kiểm tra các thông số kỹ thuật xem đã vừa vặn chính xác chưa, chạy rà máy trước khi bắt đầu làm việc. Nếu nghi ngờ máy có hiện tượng bất thường cần đem đi kiểm tra, xử lý, không nên dùng cố.
- Luôn dùng đồ bảo hộ lao động (mặt nạ, nón bảo hộ, kính bảo hộ, khẩu trang, găng tay, giày bảo hộ, tấm che mặt…).
Nơi làm việc an toàn, sạch sẽ, đủ ánh sáng, có thông gió, hạn chế tuyệt đối chất dễ gây cháy nổ. Phích cắm điện phù hợp. Chân không tiếp đất để tránh điện bị rò rỉ gây giật điện.
Với máy cưa:
Ngoài mang đồ bảo hộ, đeo dụng cụ bảo vệ tai chống lại tiếng ồn... và đi giày dép chống trượt để tránh nguy cơ ngã vào lưỡi cưa khi cưa đang chạy rất nguy hiểm.
Kinh nghiệm của nhiều người cho rằng, dùng máy cưa không mang găng tay khi vận hành, không mặc áo dài tay, quần áo quá rộng, có tà, không đeo cà vạt, trang sức hay đồ có dây trang trí lủng lẳng… vì rất dễ bị mắc vào lưỡi cưa.
Về an toàn cá nhân
Luôn tỉnh táo. Không trò chuyện khi làm việc, thật tập trung vào công việc. Không chạm vào phía sau, hay phần trên của lưỡi cưa khi nó chưa ngừng hẳn.
Vị trí cơ thể không thẳng hàng với lưỡi cưa, mà phải đứng lệch về bên trái một chút để tránh bị thương bởi mùn cưa, dăm gỗ hoặc công việc đang làm.
Không vận hành sản phẩm vượt quá tốc độ khuyến cáo của máy. Không rướn người lúc thao tác với máy, trang phục gọn gàng.
Không lấy cưa ra khi cưa chưa hoàn toàn dừng lại.
Ngắt điện trước khi thay lưỡi cưa, đảm bảo cưa đã ngừng hẳn rồi mới bảo trì, điều chỉnh máy cưa. Khi chắc chắn lưỡi cưa không bị kẹt hay vướng mắc gì mới bật nguồn điện.
Luôn tắt công tắc sau khi sử dụng.
Chỉ đặt máy xuống sau khi ngừng hẳn.
Lưỡi cưa phải thật bén vì dùng lưỡi cưa không tốt sẽ sinh ra khói khi cắt và dễ bật ngược gỗ lại do cố ép lưỡi cắt.
Những chú ý khác
Kiểm tra nguyên liệu không có ốc, vít… trước khi cắt kẻo chúng có thể thành trở thành những viên đạn và gây nguy hiểm.
Không được điều chỉnh cữ thẳng khi máy cưa đang chạy. Nếu vật liệu quá dài nên dùng cưa tay xẻ để tránh nguy hiểm
Chỉ khi gỗ đi hết lưỡi cưa thì mới được kết thúc công việc.
Cần kẹp giữ gỗ có độ chắc chắn để gỗ lung lay, miếng gỗ không trượt, hoặc mảnh gỗ văng ngược về phía người.
Tư vấn của Công ty TNHH Thiết bị công nghiệp MEE (TP Hồ Chí Minh)
Ngọc Hà
Tỉnh dậy sau hôn mê sâu vì nhồi máu cơ tim, người đàn ông thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 2 giờ trướcGĐXH - Người đàn ông bị nhồi máu cơ tim có tiền sử lạm dụng rượu kéo dài và mắc tăng huyết áp nhưng không theo dõi, điều trị thường xuyên.
Sau tuổi 50, nên đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày để duy trì sức khỏe?
Sống khỏe - 9 giờ trướcĐi bộ là hình thức vận động đơn giản, phù hợp với hầu hết người trên 50 tuổi, nhưng không phải ai cũng biết nên đi bao nhiêu phút mỗi ngày để tốt cho sức khỏe.
3 việc nên làm mỗi ngày để ngăn ngừa loãng xương
Sống khỏe - 11 giờ trướcLoãng xương thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, việc duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và thay đổi các thói quen không lành mạnh có thể giúp bảo vệ xương hiệu quả, giảm nguy cơ gãy xương khi tuổi cao.
Nâng tầm vị thế nghề điều dưỡng trong kỷ nguyên số: Vai trò đồng hành của truyền thông báo chí
Y tế - 11 giờ trướcGĐXH - Tọa đàm “Truyền thông báo chí với vai trò nâng cao vị thế nghề điều dưỡng trong kỷ nguyên mới” do Tạp chí Điều dưỡng Việt Nam tổ chức đã khẳng định vai trò trụ cột của lực lượng điều dưỡng trong hệ thống y tế hiện đại, đồng thời đưa ra những kiến nghị, giải pháp để cơ quan truyền thông nâng cao hình ảnh, chế độ đãi ngộ cho lực lượng điều dưỡng.
Đủ 'bộ tứ vàng' trong từng giọt WelKids ADEK, mẹ nuôi con khoẻ mạnh toàn diện
Sống khỏe - 11 giờ trướcCác công thức tích hợp không chỉ giúp ba mẹ tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tối ưu hiệu quả và hạn chế sai sót trong quá trình sử dụng so với việc phải dùng và ghi nhớ nhiều sản phẩm khác nhau cùng lúc.
Thanh niên 28 tuổi men gan tăng gấp 70 lần, bác sĩ phát hiện nguyên nhân bất ngờ
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Tưởng chỉ mắc cảm cúm thông thường, nam thanh niên 28 tuổi đi khám phát hiện mắc viêm gan A cấp, men gan tăng hơn 70 lần so với bình thường.
Người đàn ông 39 tuổi tiêu xương hàm, mất răng vì không nhổ răng khôn mọc lệch
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Không nhổ răng khôn mọc lệch, nhiều năm sau ổ nhiễm trùng âm thầm phát triển, anh Quân bị tiêu xương hàm và bị phá hủy chiếc răng ăn nhai quan trọng bên cạnh.
Máu 'đặc' dễ làm tăng nguy cơ đột quỵ? Bác sĩ khuyên người trung niên nên ăn thường xuyên 4 thực phẩm này
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Tình trạng máu lưu thông kém, mệt mỏi, chóng mặt hoặc tê bì tay chân là vấn đề khá phổ biến ở người trung niên và cao tuổi. Bên cạnh việc duy trì vận động và kiểm soát bệnh nền, chế độ ăn uống hợp lý với các thực phẩm giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và axit béo tốt có thể giúp hỗ trợ tuần hoàn máu, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Chuyên gia chia sẻ vai trò Synbiotic trong miễn dịch đầu đời của trẻ
Sống khỏe - 1 ngày trướcTP. Hồ Chí Minh, ngày 07 tháng 06 năm 2026 – Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Danone phối hợp cùng Hội Nhi khoa Việt Nam tổ chức Hội nghị Khoa học Toàn quốc 2026 với chủ đề “Xu hướng mới Synbiotic & Dinh dưỡng đầu đời hỗ trợ miễn dịch, não bộ và phát triển toàn diện ở trẻ nhỏ”.
Bí quyết sống thọ: Người sống thọ thường không bỏ qua những món này trong bữa sáng
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy người sống thọ thường duy trì những thực phẩm giàu dinh dưỡng trong bữa sáng nhằm kiểm soát cân nặng, hỗ trợ não bộ và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Ăn gì để ngủ ngon? 8 thực phẩm có sẵn trong bếp giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn
Bệnh thường gặpGĐXH - Mất ngủ, khó ngủ hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm có thể khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng tập trung. Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, một số thực phẩm quen thuộc chứa melatonin, magie và tryptophan cũng được đánh giá là hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên hiệu quả.