Tỏi nướng sau khi mất vị cay nồng còn giữ lại những giá trị gì cho sức khỏe?

Tỏi thường được sử dụng khi còn tươi để tạo hương vị cho món ăn, nhưng sau khi nướng, loại gia vị này lại có một đặc điểm khác: vị cay hăng giảm đi, tép tỏi mềm và có vị ngọt dịu hơn. Không chỉ thay đổi về hương vị, quá trình làm nóng còn tác động đến các hợp chất sinh học trong tỏi. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, Giảng viên Đại học Y Hà Nội, tỏi nướng vẫn cung cấp một số hợp chất có lợi cho sức khỏe, song không nên mặc định thực phẩm này có tác dụng điều trị bệnh.

Tỏi nướng có thể mang lại những lợi ích gì cho sức khỏe?

Theo BS Bình cho biết, trong tỏi có chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh và các chất chống oxy hóa. Trong đó, allicin là hợp chất thường được nhắc đến khi nói về những tác động sinh học của tỏi. Tuy nhiên, allicin không tồn tại nguyên vẹn trong mọi điều kiện chế biến. Khi được làm nóng, một số hợp chất nhạy nhiệt có thể bị biến đổi, khiến thành phần và hoạt tính sinh học của tỏi nướng khác với tỏi sống. Dù vậy, tỏi sau khi nướng vẫn có những giá trị dinh dưỡng đáng chú ý.

Có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol và mỡ máu

Một trong những lợi ích thường được quan tâm khi sử dụng tỏi là tác động đối với sức khỏe tim mạch. Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong tỏi có thể góp phần cải thiện cholesterol và một số chỉ số lipid máu.

Đây là yếu tố có ý nghĩa bởi rối loạn mỡ máu là một trong những nguy cơ liên quan đến bệnh lý tim mạch. Tuy nhiên, mức độ tác động của tỏi thường không lớn và còn phụ thuộc vào dạng sử dụng, lượng ăn cũng như đặc điểm của từng người.

ThS.BS Nguyễn Vũ Bình lưu ý, không nên xem tỏi nướng là thực phẩm có khả năng điều trị mỡ máu cao. Người đang bị rối loạn lipid máu vẫn cần tuân thủ chế độ ăn uống, vận động và phác đồ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cung cấp các hợp chất chống oxy hóa

Bên cạnh những hợp chất lưu huỳnh, tỏi còn chứa các chất chống oxy hóa có khả năng góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.

Khi cơ thể xuất hiện tình trạng mất cân bằng giữa quá trình tạo ra gốc tự do và khả năng chống oxy hóa, các tế bào có thể chịu tác động bất lợi. Vì vậy, việc bổ sung thực phẩm có chứa các hợp chất chống oxy hóa trong chế độ ăn đa dạng được xem là một yếu tố có lợi cho sức khỏe.

Tuy nhiên, không nên cho rằng tỏi nướng có hàm lượng chất chống oxy hóa cố định hoặc càng nướng lâu thì càng tốt. Nhiệt độ và thời gian chế biến có thể làm thay đổi hàm lượng cũng như hoạt tính của các hợp chất trong tỏi.

Một số hợp chất trong tỏi có đặc tính kháng khuẩn

Tỏi từ lâu đã được nghiên cứu về hoạt tính sinh học, trong đó có khả năng kháng khuẩn của một số hợp chất lưu huỳnh.

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận một số thành phần của tỏi có thể tác động đến sự phát triển của vi sinh vật. Tuy nhiên, kết quả này không đồng nghĩa với việc ăn tỏi nướng có thể tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh trong cơ thể.

Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, cần phân biệt giữa hoạt tính kháng khuẩn được ghi nhận trong nghiên cứu và hiệu quả thực tế khi sử dụng thực phẩm. Do đó, không nên dùng tỏi nướng thay thế thuốc kháng sinh hoặc các biện pháp điều trị nhiễm khuẩn theo chỉ định y tế.

Dễ ăn hơn tỏi sống nhưng không nên lạm dụng

Nếu tỏi sống có vị cay nồng và mùi hăng đặc trưng thì tỏi sau khi nướng thường mềm hơn, vị dịu và có độ ngọt tự nhiên. Quá trình chế biến này giúp nhiều người dễ sử dụng tỏi hơn, đặc biệt là những người không quen với mùi vị quá mạnh của tỏi tươi.

Dù vậy, tỏi nướng không phải thực phẩm có thể ăn không giới hạn. Sử dụng quá nhiều vẫn có thể khiến một số người gặp tình trạng đầy bụng, khó chịu đường tiêu hóa hoặc ợ nóng.

Những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên chú ý phản ứng của cơ thể, lựa chọn lượng ăn phù hợp và không cố sử dụng nếu xuất hiện cảm giác khó chịu.

Ăn tỏi nướng thế nào để tận dụng giá trị dinh dưỡng?

Tỏi nướng có thể được sử dụng như một loại gia vị hoặc ăn kèm trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, cần nhìn nhận đây là thực phẩm hỗ trợ đa dạng hóa chế độ ăn chứ không phải một phương pháp phòng hoặc điều trị bệnh độc lập.

Đặc biệt, không nên kỳ vọng tỏi nướng có thể thay thế những biện pháp đã được chứng minh trong kiểm soát cholesterol, bảo vệ tim mạch hay phòng ngừa nhiễm khuẩn.

Giá trị của tỏi nói chung và tỏi nướng nói riêng cần được đặt trong tổng thể chế độ dinh dưỡng cân đối. Ăn đa dạng rau củ, trái cây, thực phẩm giàu chất xơ, hạn chế chất béo không có lợi và duy trì vận động vẫn là những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.

Như vậy, tỏi nướng có ưu điểm về hương vị, dễ sử dụng và vẫn cung cấp một số hợp chất sinh học có lợi. Tuy nhiên, cách chế biến có thể làm thay đổi thành phần của tỏi, còn những lợi ích được ghi nhận trong nghiên cứu không nên bị diễn giải thành tác dụng chữa bệnh khi ăn hằng ngày.

Nhộng tằm béo bùi, giàu protein: Giá trị dinh dưỡng ít người biết và lưu ý khi ăn

GĐXH - Tằm và nhộng tằm không chỉ là nguyên liệu quen thuộc trong nghề nuôi tằm lấy tơ mà còn được sử dụng làm thực phẩm ở nhiều địa phương. Giàu protein, axit amin cùng một số vitamin và khoáng chất, loại thực phẩm này có những giá trị dinh dưỡng đáng chú ý đối với sức khỏe.

Khoai tây chiên, nướng có thể sinh acrylamide: Bác sĩ khuyên nên làm điều này trước khi chế biến

GĐXH - Khoai tây là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn, đặc biệt là khoai tây chiên, nướng. Thế nhưng, ít người biết rằng chỉ một bước ngâm nước khoảng 10-30 phút trước khi chế biến có thể giúp hạn chế sự hình thành acrylamide – hợp chất không có lợi cho sức khỏe.

Mỡ lợn có thực sự tốt? Ăn bao nhiêu mỗi ngày để không gây hại tim mạch?

GĐXH - Mỡ lợn từng là nguyên liệu quen thuộc trong căn bếp của nhiều gia đình, nhưng cũng là thực phẩm gây tranh luận vì chứa nhiều chất béo bão hòa. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, người khỏe mạnh không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn mỡ lợn, song cần kiểm soát lượng sử dụng và ưu tiên cân đối với các nguồn chất béo khác.