Mẹo tiết kiệm chi phí thời kinh tế khủng hoảng: Đi chung xe

Gần đây, trên một số diễn đàn xã hội đã xuất hiện nhiều lời kêu gọi đi chung xe và chia chi phí. Ngay từ khi mới ra đời, ý tưởng này đã được nhiều người ủng hộ vì việc đi chung xe không chỉ nhằm tiết kiệm chi phí mà còn có ý nghĩa xã hội lớn hơn là tránh lãng phí, giảm ùn tắc giao thông….

 

Tiện thì có tiện...

Khái niệm về đi chung xe và cùng chịu những chi phí nhất định tuy chưa phổ biến nhưng nó không còn xa lạ với giới trẻ.

 

Đi chung xe mô hình không mới ở các nước phương Tây, nhưng còn khá xa lạ ở Việt Nam.

Một thành viên của diễn đàn otosaigon cho biết: "Mô hình đi chung xe (car pooling) khá phổ biến ở nước ngoài do nơi ở và nơi làm việc cách xa nhau. Người có xe cũng muốn chia chi phí và người đi chung cũng muốn tiết kiệm. Không có chuyện làm quen hay kết bạn gì ở đây! Mô hình rất chặt chẽ: Người có xe đưa ra tuyến đi, giờ đi, giá đi chung cho 1 người và số lượng người chở, quy định rõ về hàng hoá, trẻ em, giới tính, độ tuổi... Người muốn đi sẽ tìm tuyến, giờ đi. Khi đó sẽ chọn tuyến và phải trả tiền trước cho người đi chung để giữ chỗ. Sau đó cứ đúng giờ, đúng địa chỉ mà ra đứng chờ như xe buyt. Khi thanh toán cho người đi chung, có nghĩa cả hai đã nắm toàn bộ thông tin về nhau rồi, nên rất ít khi có chuyện lừa đảo, trộm cướp ".

Tuy nhiên, thành viên trên cũng cho biết, những người đi chung đường trong nhóm của anh hầu như đều cùng quê và có sự quen biết sơ qua. Anh chia sẻ: "Vài lít xăng là chuyện nhỏ, nhưng hiệu quả cho xã hội là rất lớn. Ngày lễ tết, lũ lượt đi chơi, rồi kéo nhau về quê. Nạn kẹt xe như cơm bữa. Nếu mấy nhà cùng quê mà hẹn nhau đi chung thì đỡ biết bao. Tôi cũng biết việc này khó, y như vận động tiết kiệm điện. Hô hào rất ít tác dụng, thậm chí phản tác dụng. Phải làm sao để mọi người dần dần cảm nhận được lợi ích (cho cả cá nhân và cộng đồng) và cảm thấy "thoải mái, tự hào" khi thực hiện được 1 chuyến "chung đường", như là đã làm được một việc tốt."

Còn anh Dương Đình Chinh, người sáng lập một website về đi chung xe chia sẻ: "Mô hình đi chung xe, chung đường đã xuất hiện ở rất nhiều nước. Khi còn đang học ở Đức, tôi cũng đã dùng dịch vụ này. Khi về Việt Nam, thấy tình trạng tắc đường do phương tiện đi lại nhiều, tôi nghĩ là sẽ làm một trang mạng để mọi người có thể vào trao đổi việc đi lại". Và anh Chinh tự bỏ tiền, bỏ công sức ra để xây dựng lên website phục vụ cộng đồng. Theo anh Chinh, nếu là thành viên của website này, bạn sẽ đăng chuyến đi của mình, số ghế còn trống và mức giá người đi cùng sẽ phải trả. Các thành viên khác khi tìm được lộ trình cùng đi sẽ tự động gọi điện thoại, trao đổi thông tin và thỏa thuận với nhau. Website chỉ là cầu nối cho những người có xe và những người cần xe.

Mặc dù là mô hình mới nhưng việc đi chung xe, chung đường đang thực sự được nhiều người hưởng ứng. Hàng loạt các website chuyên dành cho việc này đã được thành lập. Ngoài ra, trên các diễn đàn, nhiều cá nhân cũng đã tự đưa ra lời kêu gọi đi chung xe để tiết kiệm chi phí và tránh các lãng phí không cần thiết. Trên thực tế, nhiều giao dịch về đi chung xe, chung đường đã thành công. Các giao dịch này hầu như đều do các cá nhân tự kêu gọi nên không có các thống kê cụ thể về số giao dịch cũng như những khoản tiền tiết kiệm được cho xã hội là bao nhiêu. Mặc dầu không thống kê được nhưng  đây quả là ý tưởng hay cho việc tiết kiệm chi phí.

 

Đi chung xe là một biện pháp hạn chế tắc đường. Ảnh: PV

..nhưng đầy nỗi lo

Mặc dù được nhiều người hưởng ứng nhưng ý tưởng chung xe, chung đường vẫn còn khiến nhiều người lo lắng và chưa muốn tham gia.

Một thành viên băn khoăn: "Giả dụ "bác" cho  một em lên xe. Vài tháng sau nhận tráp ra hầu toà: "bác" lạm dụng em nó trên xe, bằng chứng rành rành; Hoặc 2 ngày sau, em ấy khóc lóc bù lu bù loa: Tôi mất 100 triệu trên xe. Giờ làm thế nào đây?!".

Ngoài những lo ngại nói trên, nhiều người cũng không mặn mà lắm với hình thức này khi nghĩ tới những rủi ro như cướp giật, giết người...có nguy cơ xảy ra khi chung với một người lạ. Đây là những lo lắng hoàn toàn chính đáng. Chính những thành viên trên các diễn đàn về đi chung xe cũng đã đưa ra khuyến cáo: Hoàn toàn không nên đi chung xe nếu bạn chưa biết thông tin gì về người đi chung với mình.

Để tránh xảy ra những điều đáng tiếc, nhiều diễn đàn có các quy định rất chặt chẽ về việc đi chung xe. Người muốn đi chung xe hoặc có xe cho người khác đi chung cần đăng ký rõ họ tên, số chứng minh, điện thoại.... Khi 2 người gặp gỡ, điều đầu tiên là phải cho xem chứng minh nhân dân. Người đi chung xe sẽ phải gửi số chứng minh của người đi cùng cho admin của diễn đàn xác nhận. Có diễn đàn còn quy định chụp ảnh người đi cùng và gửi về cho admin.

 

Những quy định khi đi chung đường Để thuận tiện, đảm bảo an toàn và tiết kiệm chi phí cho cả người có xe và hành khách, xin mọi người cảm thấy thoải mái và bình thường với các ứng xử sau: (Mong tất cả đều quán triệt Qui tắc này để không gây bối rối hay khó xử cho người đi chung) 1. "Xuất trình chứng minh thư là tôn trọng chính mình và người đi chung" (Để đảm bảo an toàn cho mình, bạn có thể nhắn tin số CMT của người đi cùng đến số máy của admin. Mai kia diễn đàn sẽ dùng tổng đài 6xxx hoặc 8xxx. Công nghệ phát triển 1 chút thì hãy chụp hình người đi chung gửi cho admin luôn .) 2. Người có xe và người đi chung có thể tự thỏa thuận về cách thức chia sẻ chi phí cho chuyến đi. - Trường hợp thuê chung xe/taxi thì áp dụng nguyên tắc chia sẻ chi phí. - Việc hẹn nhau xuất phát và kết thúc ở đâu, hai bên tự thỏa thuận! 3. "Không mời hoặc nhận lời mời ăn/uống khi đi chung" Để tránh bị kẻ xấu lợi dụng, diễn đàn khuyến nghị mọi người không mời/nhận lời mời ăn uống khi đi chung. Nếu thực sự khát nước, hãy đề nghị dừng ở một quán nào đó và tự tay mua lấy 1 chai nước còn nguyên niêm phong. 4. "Không đi chung nếu có bất kỳ nghi ngờ nào khiến bạn cảm thấy không an toàn, dù là nhỏ nhất".Cuối cùng, dù hoạt động của diễn đàn này vì lợi ích cộng đồng, dựa trên sự tự nguyện của 2 bên, nhưng chúng tôi vẫn muốn mọi người được được đảm bảo an toàn hơn. Có thế mới cùng nhau "chung đường" dài dài được! Do đó, nếu ai có mặt mũi bặm trợn, nói năng lỗ mãng  hay có ánh mắt, nụ cười,... làm người khác thấy "sợ", bị từ chối đi chung thì.. ráng chịu… (Trích một số khuyến cáo khi đi chung trên một trang mạng)

Mặc dù chưa có ghi nhận nào về các sự cố đáng tiếc của việc đi chung xe nhưng những cảnh báo về vấn đề này quả là không thừa với những người có ý định đi chung xe. Dạo qua các diễn đàn, điều mà những người có kinh nghiệm về đi chung xe chia sẻ nhiều nhất chính là việc giữ uy tín và tạo môi trường thuận lợi cho nhau. Theo kinh nghiệm của họ, điều đầu tiên muốn đi chung xe là cần xác định tuyến và lịch trình, xác định điểm đón buổi sáng và nơi đón buổi chiều.

 

Ngoài ra cần đúng giờ, quyết định thời gian tối đa nhóm có thể đợi 1 người, thường là 2 đến 3 phút: Thiết lập thỏa thuận về việc chia sẻ chi phí. Nếu có thành viên trong nhóm không cùng lái xe như nhau, thì cần hiểu rõ cách tính chi phí đi chung và thống nhất thời gian thanh toán. Thiết lập một số qui định nền cơ bản. Vi dụ như: hút thuốc, nghe nhạc, ăn uống, v.v... Thảo luận về những bất tiện trong nhóm, ví dụ như một số người có thể nhạy cảm với màu sắc hoặc mùi nước hoa mạnh, số khác lại thích yên tĩnh vào buổi sáng. Trước đó cần viết rõ lịch trình cần đi. Nếu mọi thành viên thay nhau lái xe thì cần xác định với nhau rõ cách thức thay đổi luân phiên theo ngày, tuần hay tháng.

 

Ngoài ra, lái xe cẩn thận và giữ xe sạch sẽ, tình trạng kỹ thuật tốt và đủ xăng cho chuyến đi. Không đi quá tốc độ hoặc uống rượu/bia. Thiết lập một kênh liên lạc. Nếu người lái ốm hoặc không đi làm 1 ngày thì phải báo cho người khác thay,... Tránh các việc vặt trên đường về nhà; Chắc chắn rằng bạn được bảo hiểm. Một số hãng bảo hiểm có chính sách giảm giá cho người đi chung xe....Hay người đi chung cũng cần kiểm tra điểm đỗ thích hợp, miễn phí hay giảm giá....

 

Hoàng Phương