Mối nguy hiểm mang tên chó nhà

Cần tiêm phòng vaccine dại cho chó nuôi đầy đủ, đúng lịch để phòng chống bệnh dại. Ảnh minh hoạ

Tiếc của, người đàn ông tử vong vì bệnh dại

Gia đình bệnh nhân T.V.T (40 tuổi) nuôi một con chó 2 năm. Trong một lần lao ra đường, chú chó này bị xe cán chết. Tiếc của, anh T rủ thêm vài người khác cùng làm thịt chó để ăn. Khoảng 3 tháng sau, anh T bỗng nhiên nhận thấy mình có cảm giác đau đầu, bồn chồn, sốt, khó chịu, tê bì chân tay, sau đó lan ra toàn thân. Dần dần anh khó thở, sợ ánh sáng, tinh thần đầy kích thích tăng dần… Người nhà bệnh nhân cho biết, anh T dù rất khát nhưng khi uống nước bị co thắt lồng ngực, run cầm cập, do đó anh không muốn uống nước, hoặc chỉ cần nhìn thấy 1 ly nước hay nghe tiếng nước chảy cũng sợ. Khi gia đình đưa anh vào Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu, các bác sĩ làm xét nghiệm và phát hiện virus dại.

Ban đầu, gia đình khẳng định anh T chưa bao giờ bị chó cắn nên không thể bị bệnh dại và cũng không hề tiêm vaccine phòng dại. Tuy nhiên, sau khi khai thác tiền sử, trong lần làm thịt chó cách đây 3 tháng, do tay anh T có vết thương hở, xước xát nên virus dại đã “truyền” từ chú chó sang anh. Đó là lý do vì sao nhiều người cùng tham gia “xử lý” chú chó này, nhưng chỉ mình anh T bị bệnh. Sau khi phát bệnh chỉ một thời gian ngắn, anh T đã tử vong.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, ThS Nguyễn Trung Cấp - Trưởng khoa Cấp cứu (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết, trường hợp anh T không hiếm. Không phải cứ bị chó cắn mới có thể mắc bệnh dại. Trên thực tế, bệnh dại truyền từ chó, mèo nuôi, còn có thể truyền qua vết xước, vết liếm trên lớp da, virus từ nước bọt sẽ lây truyền qua da và niêm mạc bị tổn thương. Thời gian ủ bệnh kéo dài, sớm nhất là nửa tháng, đa số vài ba tháng, nhưng cũng có người đến vài năm, phụ thuộc vào số lượng, mức độ tổn thương và vị trí bị chó cắn, càng gần thần kinh trung ương (đầu, mặt…) càng phát bệnh nhanh. Có người bệnh khởi phát dại khi vết thương đã liền da, không còn dấu vết của chó cắn, thậm chí có người còn đã quên mất việc bị chó cắn.

Khi đã bị lên cơn dại, bệnh nhân sẽ có biểu hiện bị kích thích, vật vã, sợ nước, sợ gió...; Sau đó lên cơn khó thở, tử vong vì suy hô hấp. Có trường hợp là nam giới thì lên cơn cường dương, xuất tinh liên tục cho đến lúc chết. Một điều khiến BS Trung Cấp và nhiều bác sĩ ám ảnh là sự bất lực khi chứng kiến cảnh bệnh nhân lên cơn dại, thấy chết mà không thể cứu. Sự tỉnh táo trong đau đớn của bệnh nhân khi bị kích thích, vật vã, khó thở, hơi thở rít lên từng hồi, ánh mắt long lên cũng rất đau lòng, ám ảnh. "Lúc đó, chỉ mong thời gian quay lại, chỉ mong bệnh nhân đã không chủ quan đi tiêm phòng vaccine dại", BS Trung Cấp chia sẻ.

Phải tiêm phòng dại cho chó nhà

Theo các chuyên gia về thú y, nguồn mang bệnh dại chủ yếu là chó, mèo nuôi (95-98%) và động vật hoang dã. Thời gian gần đây, các bệnh viện lớn trên địa bàn Hà Nội như: Việt Đức, Nhi Trung ương, Bạch Mai, Xanh Pôn, Bệnh nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận các bệnh nhân bị chó nhà cắn. BS Trung Cấp cho biết, mới đây nhất, tại khoa Cấp cứu tiếp nhận bệnh nhân Đ.V.T (35 tuổi, ở Phú Thọ) bị chó nhà cắn cách đây một tháng. Tức giận vì bị chú chó nhà nuôi “phản”, anh T đánh con chó một cái, sau đó, con chó đã bỏ đi. Từ đó, gia đình anh không theo dõi được tình trạng của chó. Anh T cũng không đi tiêm vaccine phòng dại.

Một tuần gần đây, anh T bỗng nhiên rơi vào tình trạng mất ngủ, bồn chồn, cảm giác sợ nước, sợ gió tăng dần, kích động hoảng loạn. Ngày 26/7, anh được đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Tuy nhiên, bệnh không ngừng nặng lên, 2 ngày sau (28/7), anh T xuất hiện cơn co thắt hầu họng, khó thở, gia đình xin đưa về nhà để lo hậu sự.

Trường hợp khác là bé trai N.V.T (7 tuổi, ở Chương Mỹ, Hà Nội) nhập Bệnh viện Việt Đức vào cuối tháng 7 vừa qua. Bé T bị chó nhà cắn đứt rời một phần môi phải, vết thương thấu môi dưới. Đáng tiếc, phần môi đứt rời này lại không được bảo quản đúng cách. ThS.BS Nguyễn Thị Thu Hằng (Khoa Phẫu thuật Hàm mặt – Tạo hình – Thẩm mỹ, Bệnh viện Việt Đức) cho biết, vì tổn thương quá dập nát nên không có khả năng nối vi phẫu trồng lại môi cho bệnh nhân. Ê-kíp phẫu thuật đã tiến hành làm sạch tổn thương, khâu các vết thương ở mặt, ghép phức hợp một phần của môi trên. Tuy nhiên, kết quả sẽ không bao giờ trở về như trước được.

Các chuyên gia cho hay, để giữ vệ sinh phòng bệnh dại ở động vật, mỗi hộ gia đình chỉ nên nuôi 1 - 2 con chó để giữ nhà. Trong trường hợp nuôi nhiều (trên 5 con không kể chó mới sinh) phải có tờ trình về điều kiện nuôi và được cơ quan thú y địa phương xác nhận đủ điều kiện vệ sinh thú y. Đây cũng là cách để tránh tình trạng chó “phản chủ”.

Ngoài việc chỉ nên nuôi 1-2 chú chó, các chuyên gia cũng lưu ý, tiêm phòng cho chó vào các thời điểm 3 tháng tuổi, 9 tháng tuổi sau đó nhắc lại hàng năm. Phải thường xuyên tẩy giun sán cho chó con và chó trưởng thành trước khi tiêm phòng. Nếu mang chó con bị bỏ rơi về nhà nuôi, quy trình tiêm phòng cũng giống như ở trên. Lần tiêm phòng đầu tiên có thể tiến hành sớm hơn, vào thời điểm 2 tháng tuổi.

Cần áp dụng các biện pháp dự phòng trong 3 tháng tuổi đầu. Nếu mang chó trưởng thành bị bỏ rơi về nhà nuôi, lần tiêm chủng đầu tiên phải được tiến hành càng sớm càng tốt với sự tư vấn của bác sĩ thú y địa phương.

Quỳnh An