Món ăn đơn giản nhiều người nghĩ tầm thường nhưng lại mang ý nghĩa khai lộc đầu năm
GĐXH - Trong văn hóa ẩm thực của người Việt, đặc biệt là những ngày đầu năm, bữa cơm gia đình không chỉ đơn thuần là chuyện ăn uống. Trên mâm cơm ngày xuân, mỗi món ăn đều mang theo một tầng ý nghĩa: cầu may mắn, cầu tài lộc, cầu sự bình an cho cả năm.
Bên cạnh những món quen thuộc như bánh chưng, giò lụa hay thịt đông, có một món ăn rất giản dị nhưng lại xuất hiện khá phổ biến trong bữa cơm đầu xuân ở nhiều gia đình: lạc rang (đậu phộng rang). Nhìn qua tưởng chỉ là món ăn dân dã, nhưng theo quan niệm dân gian Á Đông, đây lại là món tượng trưng cho sự sinh sôi và tích lộc.
Điều thú vị là nhiều gia đình vẫn giữ thói quen đặt một đĩa lạc rang nhỏ lên mâm cơm ngày đầu năm, như một cách gửi gắm lời chúc sung túc cho cả gia đình.
Ảnh minh họa
Vì sao lạc rang được xem là món “tượng trưng cho lộc”?
Theo quan niệm trong văn hóa Á Đông, lạc (đậu phộng) có tên gọi là “trường sinh quả”, hàm ý chỉ loại quả tượng trưng cho sự bền bỉ và lâu dài. Mỗi quả lạc thường chứa nhiều hạt bên trong, nên dân gian liên tưởng đến sự sinh sôi, phát triển và đông đủ.
Không chỉ vậy, hình dáng của hạt lạc cũng gợi ra nhiều tầng ý nghĩa biểu tượng. Hạt nhỏ nhưng nhiều, gợi nhắc đến việc tích lũy từng chút một để tạo nên sự sung túc. Lớp vỏ cứng bên ngoài nhưng hạt bên trong chắc mẩy lại tượng trưng cho sự vững vàng của gia đình.
Đặc biệt, lạc rang thường được ăn kèm với cơm – một món ăn gắn bó với đời sống thường ngày của người Việt. Chính vì thế, trong quan niệm xưa, đĩa lạc rang không phải là món ăn sang trọng, nhưng lại mang ý nghĩa “lộc đến từ những điều bình dị”.
Ở nhiều gia đình miền Bắc, trong những bữa cơm đầu xuân, các bà, các mẹ thường rang một đĩa lạc nhỏ đặt lên mâm cơm. Không phải để làm phong phú mâm cỗ, mà như một lời nhắc nhở con cháu về sự đủ đầy lâu dài.
Vì sao món này lại hợp với bữa cơm đầu xuân?
Không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, lạc rang còn khá hợp lý về mặt dinh dưỡng, nhất là trong những ngày sau Tết.
Sau kỳ nghỉ dài, nhiều gia đình thường ăn khá nhiều thịt, bánh chưng và các món nhiều dầu mỡ. Lạc rang khi xuất hiện trong bữa cơm giúp cân bằng khẩu vị và giảm cảm giác ngấy.
Theo các nghiên cứu dinh dưỡng, lạc chứa nhiều protein thực vật, chất béo tốt và vitamin E. Khi ăn cùng cơm hoặc rau xanh, món ăn này giúp bữa cơm trở nên nhẹ nhàng hơn mà vẫn đủ năng lượng.
Ngoài ra, lạc rang thường được trộn với một chút muối hoặc tỏi phi thơm, giúp kích thích vị giác. Đây cũng là lý do món ăn tưởng chừng giản dị này lại dễ “hợp” với bữa cơm đầu năm – thời điểm nhiều người muốn ăn nhẹ nhưng vẫn đủ chất.
Món ăn nhỏ nhưng gợi nhắc triết lý sống của người Việt
Người xưa hiếm khi nói về phong thủy theo kiểu huyền bí. Thay vào đó, họ gửi gắm triết lý sống qua những điều rất giản dị, từ cách sắp xếp nhà cửa đến cách bày mâm cơm.
Đĩa lạc rang nhỏ trong bữa cơm đầu xuân cũng mang tinh thần như vậy. Nó gợi nhắc rằng sự sung túc không phải lúc nào cũng đến từ những điều lớn lao, mà đôi khi bắt đầu từ những điều nhỏ bé nhưng bền bỉ.
Vì thế, khi nhắc đến món ăn này, nhiều người lớn tuổi thường mỉm cười và nói: “Ăn lạc đầu năm là ăn lộc tích dần.”
Câu nói nghe qua có vẻ giản dị, nhưng lại phản ánh rất rõ triết lý sống của người Việt: sự đủ đầy lâu dài được xây dựng từ những điều nhỏ bé, bền bỉ qua từng ngày.
Tin liên quan
