Món ngon khó cưỡng và những món quà độc đáo chỉ có ở Hà Nam

Đặc sản bánh cuốn chả, canh cá rô đồng có một không hai

Hà Nam có bản sắc ẩm thực độc đáo, ngon lành, từng được tiến vua và giờ thành đặc sản vùng miền.

Chị Bùi Diễm (Đội Cấn, Hà Nội) cho biết, được cậu em là phượt thủ mách nên buổi chiều vừa xong việc lễ bái ở chùa Tam Chúc đã giục bác tài sớm đưa cả nhóm ra TP Phủ Lý ăn các món đặc sản riêng của vùng này, kẻo buổi tối ở đây không có nhiều hàng quán thì lại không kịp thưởng thức.

Cả nhóm muốn thưởng thức món bánh cuốn chả trước bởi bánh cuốn ở đây là chay, ăn với chả nướng, các loại rau thơm, nước chấm nóng (và không phải quán nào cũng có tinh dầu cà cuống chấm vào).

Cả nhóm vừa trò chuyện huyên náo, vừa chờ chủ quán nướng chả. Món chả là thịt nướng tẩm ướp gia vị rồi xiên vào que nướng trên than hồng. Giá 20.000 - 30.000đ/suất nóng hổi, đầy ắp thịt rau và thơm phức.

Bánh cuốn chả thịt nướng Phủ lý. Ảnh minh họa.

Ngoài bánh cuốn, Hà Nam còn được biết đến với món bún/ bánh đa cá rô đồng – đặc sản ẩm thực nổi tiếng thứ hai của Hà Nam. Bát bánh đa bày đẹp với lớp thịt cá rô rán vàng ruộm giữa màu xanh rau cải, vị ngọt thơm của nước dùng… khiến du khách nào cũng muốn thưởng thức luôn. Món đặc sản này đặc biệt vì là cá rô đồng chính hiệu vùng chiêm trũng (không phải cá rô phi, cá rô lai). Chủ một quán bánh đa cá rô cho biết, món này ngon từ khoảng tháng 6 đến tháng 9, là lúc cá rô béo và có nhiều trứng. Bát canh sẽ thơm ngon đặc trưng hơn.

Canh cá rô đồng là ẩm thực được nhiều du khách tìm tới thưởng thức. Ảnh minh họa.

Mua gì ở Hà Nam để làm quà biếu tặng?

Ăn bánh cuốn xong, chị Bùi Diễm và mọi người nhờ chủ quán tư vấn để mua ít đặc sản Hà Nam mang về làm quà. Ngay lập tức bà chủ quán mách ở Tam Chúc có đầm Tam Chúc sản sinh ra đặc sản cá trối nổi tiếng khắp cả nước. Rồi bà chẹp miệng cho hay, loài cá này số lượng không nhiều, nên giá rất đắt, có tiền mà không biết chỗ thì chưa chắc đã mua được.

Còn quà đặc sản Hà Nam để biếu, tặng thì nhiều. Theo bà chủ quán, vùng Kim Bảng, Thanh Liêm, Bình Lục… có món mắm cáy để xào nấu, chấm rau hoặc chấm thịt luộc rất thơm ngon, lạ vị nhờ mùi hăng hăng, cay, thơm… độc đáo. Mắm cáy để càng lâu thì mắm sẽ càng ngon, giá khoảng 20.000 đồng/chai.

Món mắm cáy chấm rau, thịt luộc rất ngon. Ảnh minh họa.

Một món đặc sản có thể mang về nữa là món cá kho cổ truyền làng Vũ Đại (xã Nhân Hậu, huyện Lý Nhân), nổi tiếng từ cuối thế kỷ 20. Những khúc cá trắm đen ướp riềng và gia vị xếp trong niêu đất, kho 10 – 15 giờ, ăn thấy xương mềm, thịt cá đanh, không còn mùi tanh. Niêu cá ngon có nâu sậm, thịt đanh nhưng ăn mềm và thơm, xương mềm, ăn không bỏ đi tí nào mới đạt chuẩn. Quà đặc sản này độc đáo, dễ biếu, tặng, dễ ăn. Giá 400.000 đồng/niêu 1 kg, 500.000 đồng/ niêu 1,5kg, 600.000 đồng/niêu 2kg.

Món cá kho niêu đất nổi tiếng của làng Vũ Đại. Ảnh minh họa.

Cũng ở Lý Nhân có chuối ngự Đại Hoàng tiến vua nổi tiếng. Chuối có quanh năm nhưng nhiều và ngon nhất từ tháng 5 đến tháng 9 dương lịch. Chuối ngự vùng chiêm Đại Hoàng khác chuối ngự trâu quả to, ăn nhạt.

Buồng chuối ngự nhỏ, đẹp mắt, quả căng tròn, màu vàng óng, cuống xanh, đầu ruồi có đến 3 chiếc tua cong đẹp mắt. Quả chín vàng óng, xòe như đài sen. Thịt chuối màu vàng nghệ, chắc giòn, thơm dịu, ngọt mát, càng ăn càng thấy ngon. Người dân thường bán cả nải, nên chọn buồng dáng vuông vắn, các nải nở đều, quả có râu, dài quả 8 - 10cm, đường kính 1,5 - 2cm.

Chuối ngự tiến vua.

Đặc sản Hà Nam các quý ông sẽ rất thích rượu làng Vọc (xã Vũ Bản, huyện Bình Lục), có hương vị đậm đà, ngọt lịm vì được làm từ 36 vị thuốc bắc và gạo nếp, uống vào không gây đau đầu, không tác dụng phụ, mùi thơm nồng, giá 99,000 đông/ chai.

Rượu làng Vọc. Ảnh minh họa.

Bánh đa vừng Kiện Khê (Thanh Liêm cũng là đặc sản riêng khác biệt, ăn giòn tan, thơm và bùi mùi vừng, bột gạo. Món bánh này được ăn cùng cùi dừa hoặc chuối tiêu chin nên có hương vị riêng biệt. Bánh đa ăn với chuối chín làm dịu cái khô giòn của bánh đa, nhưng tăng độ ngọt của chuối. Bánh đa ăn với cùi dừa có thêm vì bùi ngậy, thơm ngon hấp dẫn hơn.

Bánh đa Kiện Khê. Ảnh minh họa.

Làng Chều (xã Nguyên Lý, huyện Lý Nhân) sản xuất được loại bánh đa nem đặc sản dùng để cuốn nem, ăn các món cuốn. Bánh có độ mềm dẻo tôt, thơm mùi nắng, ngọt mùi gạo và có vị mặn nhẹ của muối.

Bánh đa nem đặc sản làng Chều. Ảnh minh họa.

Từ Hà Nam về Hà Nội có 1 giờ, nên nhiều người mua đặc sản bún Tái Kênh – sợi dẻo dai, trong được chế biến theo bí kiếp riêng để có những lá bún, vắt bún ngon lành. Món bún này ăn với canh gì cũng có hương vị thơm ngon khác hẳn bún vùng khác.

Bún làng Tái Kênh, sợi dai ngon, mùi thơm, bảo quản lâu. Ảnh minh họa.

Hoặc mua bánh chưng làng Đầm (xã Liêm Tuyền, huyện Thanh Liêm). Bí quyết để bánh chưng làng này ngon khác hẳn các vùng là bởi dùng nước mưa để luộc bánh chưng - tạo nên vị thơm ngon riêng, giữ được lâu.

Bánh chưng làng Đầm. Ảnh minh họa.

Ngọc Hà