Theo dự báo, những ngày tới nước sông Hồng sẽ còn tiếp tục cạn hơn nữa. Hiện tượng này đã và đang ảnh hưởng tiêu cực tới đời sống của người dân.
Khan cạn trầm trọng
Mực nước sông Hồng nơi sâu nhất đo được tại khu vực Hà Nội ngày 3/12 là 1,22m. Trong tháng 11/2009, mực nước sông Hồng tại đây chưa bao giờ vượt quá 1,5m. Người dân sinh sống quanh lưu vực sông cho biết: Chưa khi nào thấy nước sông xuống thấp như năm nay! Nước sông Hồng xuống quá thấp khiến giao thông đường thuỷ tại khu vực này phải chịu những hậu quả nặng nề.
17h chiều 3/12, thời điểm nước sông Hồng dâng cao nhất nhờ thuỷ triều, song tại bãi tránh cạn Bắc Biên (Gia Lâm) vẫn có gần 200 tàu thuyền phải neo đậu tại chỗ. Số lượng tàu thuyền vào tránh cạn mỗi lúc một tăng. Chủ thuyền PT 2070 cho biết: “Nước sông xuống quá thấp không có cách nào cho thuyền lưu thông. Nếu cố đi, việc mắc phải những bãi cạn là rất cao. Thuyền của tôi đã 4 ngày nay phải neo đậu tránh cạn mà chưa biết khi nào có thể đi được”.
|
|
|
Sông Hồng đang cạn tới mức báo động. (Ảnh: TG) |
Khốn khổ nhất trong số các tàu tránh cạn tại bãi Bắc Biên có lẽ là tàu chở cát VP 5722. Con tàu này thực hiện hợp đồng chở cát từ Vĩnh Phúc về bến Hải Bối (Đông Anh). Số lượng cát đang chở trên tàu không lớn, tưởng rằng tàu sẽ không bị mắc cạn, chủ tàu cho chạy cố. Tuy nhiên con tàu đã mắc cạn ngay khi ra khỏi bãi tránh Bắc Biên chưa đầy 100m. Mọi phương án giải cạn cho con tàu vẫn đang được nỗ lực triển khai.
Sáng 3/12, tàu VP 5722 vẫn đang trong tình trang nghiêng mình như sắp bị lật úp. Hình ảnh đặc trưng ở mỗi con tàu tìm đường tránh cạn tại đây là luôn có hai người cầm sào đứng tại mũi tàu. Tàu di chuyển đến đâu hai người này lại đều đặn cắm sào xuống đáy sông đo mực nông sâu hòng chủ động tránh không để tàu mắc cạn.
Sông Hồng không chỉ cạn ở hạ lưu, theo số liệu từ Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn tỉnh Lào Cai, ngày 3/12, mực nước sông Hồng tại đây xuống chỉ còn 0,76 m (cao hơn 0,68m so với lần thấp kỷ lục cách đây 50 năm). Mực nước này thấp hơn cùng kỳ năm ngoài tới 1,96m và có thể còn giảm xuống nữa trong những ngày tiếp theo.
Cạn nước vì không mưa
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn Trung ương, nguyên nhân dẫn đến mực nước sông Hồng thấp chưa từng có là do tác động của hiện tượng El- Nino. Trong suốt các tháng 9, 10 và 11 ở Bắc Bộ nhiều nơi không mưa, lượng mưa hụt trung bình nhiều năm tới 80 đến 90%, có nơi không mưa hụt trung bình là 100%.
|
Nước sông Hồng xuống thấp kỷ lục làm ảnh hưởng mạnh đến mực nước ở vùng Đồng bằng Bắc bộ. Tính riêng Hà Nội, vụ đông xuân năm nay, thành phố gieo cấy khoảng trên 192.500 ha, trong đó vụ đông gieo cấy 63.800 ha, vụ xuân gieo cấy 128.500 ha. Với tình hình như hiện nay, có thể 30.000 ha diện tích sản xuất của thành phố sẽ bị thiếu nước. |
Trong suốt mấy tháng nay, dòng chảy ở thượng nguồn sông Đà, sông Lô, sông Thao đều thấp nhất trong chuỗi số liệu quan trắc. Hiện tượng nước sông khan cạn đã khiến các hồ thuỷ điện Hoà Bình, Tuyên Quang, Thác Bà đã không thể tích được đầy nước. Tình trạng này có thể gây ra thiếu điện nghiêm trọng trong mùa khô này ở Bắc Bộ.
Ông Lê Văn Lương, Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý đường sông số 6 (Công ty 6) cho biết: “Mùa cạn thường kéo dài từ tháng 11 cho tới tháng 4 năm sau. Hiện mới chỉ là những ngày đầu của mùa cạn. Tuy nhiên mực nước sông đã xuống quá thấp. Trong 120km sông Hồng mà Hà Nội quản lý (Việt Trì, Phú Thọ- Phú Xuyên, Hà Nội) đã hình thành rất nhiều điểm tiềm ẩn nguy cơ mắc cạn cao khi tàu bè qua lại. Đáng kể nhất gồm: điểm Cao Đại, điểm Phú Châu thuộc Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc; điểm Hải Bối và điểm Bắc Biên thuộc Hà Nội. Đối với những điểm luôn tiềm ẩn nguy cơ mắc cạn, Công ty 6 luôn phải tổ chức những đội cứu hộ túc trực 24/24. Đồng thời thành lập thêm các đội khai luồng, hướng dẫn luồng lưu thông cho tàu bè lưu thông thuận lợi”.
Về những phương án khiến mực nước sông Hồng cao hơn, ông Lương cho biết: Hàng năm Công ty 6 vẫn đầu tư tiến hành các đợt nạo vét để đảm bảo độ sâu của sông. Lần nạo vét gần đây nhất là tại bãi Bắc Biên, tiến hành vào tháng 2/2009. Đã nạo vét được 17.000m³ bùn cát với tổng kinh phí đầu tư là 500 triệu đồng. Hiện đang khảo sát để tiến hành cho đợt nạo vét tiếp theo. Đợt nạo vét mới này sẽ tiếp tục tập trung tại bãi Bắc Biên cùng 2 điểm khác là Hải Bối và Phú Xuyên. Bằng kinh nghiệm của một đơn vị quản lý đường sông trực tiếp, ông Lương đưa ra nhận định: Sông Hồng sẽ còn tiếp tục khan cạn. Mực nước trong những ngày tới rất có thể còn xuống thấp hơn cả mức 1m.
|
Ngày 8/12, Bộ NN&PTNT sẽ họp bàn với Tập đoàn Điện lực Việt Nam xây dựng kế hoạch bổ sung nước cho sông Hồng.
Thông qua việc xả nước từ các hồ thủy điện như Hoà Bình, Tuyên Quang, Thac Bà, ông Đặng Duy Hiển, Trưởng Phòng Quản lý tưới tiêu (Bộ NN&PTNT) cho biết. Bên cạnh đó các phương án khác như nạo vét dòng sông, kênh tưới tiêu, lắp đặt các trạm bơm dã chiến…cũng sẽ phải tiến hành đồng thời. Tổng chi phí cho chiến dịch “giải cứu sông Hồng” ước tính ngốn thêm hàng nghìn tỷ đồng so với những năm bình thường.
Riêng tại Hà Nội, sẽ phải lắp đặt thêm khoảng 226 máy bơm dã chiến tại 72 trạm. Chi phí cho số trạm bơm dã chiến này đã lên tới 100 tỷ đồng. Đó là chưa kể chi phí nạo vét nhiều đoạn của hệ thống kênh, mương với tổng khối lượng hơn 2,4 tỷ m³, chi phí cho điện, xăng vận hành hệ thống trạm bơm... |
Quốc Hưng