Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh – Hiệu quả từ Đề án Bệnh viện Vệ tinh, Đề án 1816: Hiệu quả ngày càng nhân rộng và phát triển mạnh mẽ

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Kạn nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đã thực hiện tổng số 2.611 ca phẫu thuật thực hiện tại các bệnh viện trong 6 tháng đầu năm 2018. Ảnh: BV

Phát triển các đề án với chiến lược bài bản hơn

Năm 2008, Đề án “Cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh” theo Quyết định số 1816/QĐ-BYT ngày 26/5/2008, Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt (Đề án 1816) ra đời với mục tiêu nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện tuyến dưới, đặc biệt là miền núi, vùng sâu, vùng xa thiếu cán bộ y tế; giảm tình trạng quá tải cho các bệnh viện tuyến trên, đặc biệt là các bệnh viện tuyến Trung ương. Đồng thời, chuyển giao công nghệ và đào tạo cán bộ tại chỗ nhằm nâng cao tay nghề cho cán bộ tuyến dưới. Các cán bộ được cử đi phải có chuyên môn có khả năng giải quyết độc lập các kỹ thuật hỗ trợ bệnh viện tuyến dưới.

Nhằm tiếp tục các giải pháp giảm tải cho tuyến trên và cụ thể hóa việc thực hiện Đề án Giảm tải bệnh viện do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ngày 11/3/2013, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã ký Quyết định số 774/QĐ-BYT về việc phê duyệt Đề án Bệnh viện vệ tinh giai đoạn 2013-2020 nhằm nâng cao năng lực về khám bệnh, chữa bệnh cho các bệnh viện vệ tinh, thông qua các hoạt động đào tạo. Sau 10 năm thực hiện, chỉ riêng các bệnh viện tuyến trên đã cử trên 4.000 lượt cán bộ hỗ trợ cho các bệnh viện tuyến dưới, chuyển giao hơn 4.800 kỹ thuật, khám, chữa bệnh cho gần 2,5 triệu lượt bệnh nhân... Việc chuyển giao kỹ thuật, cải tạo cơ sở vật chất, nâng cấp trang thiết bị y tế, giúp người dân được khám bệnh, chữa bệnh chất lượng cao ngay tại bệnh viện vệ tinh, không phải lên tuyến trên.

Ảnh minh họa

Đề án Bệnh viện vệ tinh được coi là phát triển từ những kết quả của Đề án 1816 với một chiến lược dài hơi và bài bản hơn. Hiện có 22 bệnh viện hạt nhân tham gia Đề án, trong đó có 14 bệnh viện tuyến Trung ương, 8 bệnh viện thuộc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh và Sở Y tế Hà Nội. Đã có 118 bệnh viện vệ tinh tham gia Đề án, trong đó có 98 bệnh viện tỉnh, 16 bệnh viện huyện, 4 bệnh viện tư nhân. Đào tạo, chuyển giao kỹ thuật: tổng số có hơn 1000 kỹ thuật, gói kỹ thuật sẽ được đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, tập trung các kỹ thuật cao, chuyên sâu thuộc danh mục của tuyến Trung ương như mổ tim hở, phẫu thuật u não, thay khớp gối… Bảo đảm giảm trên 90% tỷ lệ chuyển tuyến từ bệnh viện vệ tinh lên bệnh viện hạt nhân nhóm bệnh liên quan đến kỹ thuật đã được chuyển giao.

Đề án cũng đã thiết lập được hệ thống công nghệ thông tin và kết nối giữa bệnh viện hạt nhân với bệnh viện vệ tinh, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (Telemedicine) trong hoạt động Đề án. Đảm bảo 100% các BV vệ tinh thường xuyên kết nối đào tạo, hội thảo, tư vấn khám bệnh, hội chẩn từ xa. Hiện đã có 2 hệ thống tại BV Việt Đức và BV Bạch Mai hoạt động.

Bước chuyển quan trọng, tích cực cần tiếp tục đẩy mạnh

Ảnh minh họa

Nói về những hiệu quả mà Đề án 1816 đã đem lại, PGS.TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Đến nay Đề án 1816 đã đạt 3 mục tiêu đặt ra gồm: Nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh của bệnh viện tuyến dưới, đặc biệt là miền núi, vùng sâu, vùng xa thiếu cán bộ y tế; giảm tình trạng quá tải cho các bệnh viện tuyến trên, đặc biệt là các bệnh viện tuyến Trung ương; chuyển giao công nghệ và đào tạo cán bộ tại chỗ nhằm nâng cao tay nghề cho cán bộ y tế tuyến dưới.

Đề án 1816 đã góp phần giảm tải từ xa cho bệnh viện tuyến trên, nhất là bệnh viện tuyến Trung ương. Hầu hết các kỹ thuật bệnh viện tuyến Trung ương chuyển giao đều được bệnh viện tuyến dưới thực hiện thường quy và thực hiện tốt nên người dân không phải lên tuyến trên, làm giảm tỷ lệ chuyển lên tuyến trên. Các bệnh viện thực hiện xuất sắc hoạt động này như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện Phụ sản Trung ương…

Ngoài ra, cán bộ y tế đi luân phiên/đào tạo, chuyển giao kỹ thuật đã hướng dẫn và đưa vào sử dụng các máy móc, trang thiết bị y tế đắt tiền đã được trang bị nhưng chưa được đưa vào sử dụng tại một số cơ sở y tế, góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và giảm lãng phí cho các cơ sở y tế. Thông qua hoạt động thực tiễn tại tuyến dưới cán bộ đi luân phiên học tập thêm những kiến thức về chuyên môn cũng như quản lý của các đơn vị tuyến dưới, nâng cao tinh thần trách nhiệm và tính độc lập tự chủ cho cán bộ đi luân phiên.

Ngoài những lợi ích kể trên, phải kể đến việc đã luật hóa được việc các cán bộ y tế từ tuyến trên phải đi xuống tuyến dưới qua Quyết định số 14 của Thủ tướng: Trong đời làm việc của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (bác sĩ, điều dưỡng…) đều phải đi xuống cơ sở từ 6 tháng đến 1 năm, quyền lợi của họ vẫn được đảm bảo. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để duy trì hoạt động này. Bên cạnh đó, các bệnh viện tuyến dưới thực sự đã thấy được nhu cầu, sự cần thiết và có thấy hiệu quả của bệnh viện tuyến trên giúp tuyến dưới khi còn thiếu điều kiện nhân lực, cơ sở vật chất. Vừa qua, ngành Y tế đã đẩy mạnh việc tuyến tỉnh về giúp tuyến huyện và các bệnh viện tuyến huyện đã bắt đầu thực hiện quyết định về y tế cơ sở liên thông bác sĩ tuyến xã - huyện. Đây là bước chuyển khá quan trọng và rất tích cực cần tiếp tục đẩy mạnh và nhân rộng trong thời gian tới.

PGS.TS Lương Ngọc Khuê, thời gian tới, Bộ Y tế chủ trương đưa các bệnh lý mãn tính không lây nhiễm như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường, một số bệnh ung thư ở giai đoạn chăm sóc giảm nhẹ về cơ sở, trạm y tế xã. Bộ Y tế cũng đã xây dựng mô hình điểm ở một số nơi ở phía Bắc, miền Trung. Các bác sĩ bệnh viện tuyến Trung ương như Bệnh viện Lão khoa, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Bệnh viện Tim Hà Nội… đang đào tạo và hỗ trợ chuyên môn cho các cán bộ y tế cơ sở về quản lý sức khoẻ toàn dân, quản lý, chăm sóc sức khoẻ ban đầu của người dân theo nguyên lý y học gia đình tại một số tỉnh như Phú Thọ, Hải Dương, Nghệ An... Các tiền sử của người dân từ khi lọt lòng mẹ, được quan tâm, ghi lại qua quản lý trong hồ sơ sức khoẻ và những bệnh đó được cập nhật, kể cả những bệnh người cao tuổi, bệnh mãn tính nặng. Bài học của chuyển giao kỹ thuật qua Đề án 1816, Bệnh viện vệ tinh sẽ được áp dụng trong mô hình này.

Mai Việt