Nên uống thuốc bằng nước gì?

Có người vẫn ngộ nhận rằng dùng loại nước nào để uống thuốc mà chẳng được, miễn là có nước sẽ hỗ trợ khi nuốt giúp đẩy những viên thuốc xuống dạ dày là được. Nhưng như vậy sẽ làm giảm tác dụng của thuốc, thậm chí còn gây hại đến cơ thể.

 
Còn nước ép trái cây hiện nay đã được chứng minh là gây hại nếu uống chung với thuốc như nước cam, nước chanh có vị chua (là acid hữu cơ) có thể làm cho thuốc kháng sinh như ampicillin, erythromycin, lincomycin bị hỏng bởi các loại kháng sinh này kém bền vững ở môi trường acid. Song nước cam, nước táo khi dùng uống thuốc còn có thể làm giảm sự hấp thu một số thuốc như làm chất sinh học ở ruột đảm nhận việc chuyển vận thuốc vào máu không hoạt động được. Nước nho ép dùng uống thuốc có thể làm giảm tác dụng và làm tăng phản ứng phụ của thuốc chữa bệnh, lý do nước nho ép có thể ức chế các men trong quá trình hấp thụ thuốc, chẳng hạn như thuốc điều trị bệnh tim mạch và thuốc chống nấm. Nước ép lựu có chứa một loại enzym có thể làm giảm tác dụng của các thuốc trị tăng huyết áp. Nghiêm trọng nhất là nước bưởi chùm (grape-fruit) có tên khoa học Citrus paradises. Loại bưởi này chứa hoạt chất naringin và bergamotin khi uống chung với một số thuốc như statin trị rối loạn lipid, atelenol trị tăng huyết áp... sẽ làm tăng độc tính của thuốc do naringin ức chế men chuyển hóa thuốc ở gan, dẫn đến nồng độ thuốc tăng cao trong máu. Để thận trọng hơn cũng nên lưu ý cả nước bưởi trồng ở nước ta. Ngay cả nước uống thể thao do chứa chất kali, các loại nước này chỉ dành riêng cho người chơi thể thao. Do đó, nếu khi dùng để uống thuốc có thể trở nên nguy hiểm đối với một số thành phần của thuốc trị bệnh suy tim, tăng huyết áp. Ngay cả chuối cũng phải cẩn trọng vì chuối là loại trái cây giàu kali. Đặc biệt là bia và rượu là loại thức uống không nên uống chung với thuốc. Vì rượu sẽ làm tăng độc tính hại gan của paracetamol, tăng độc tính hại dạ dày của aspirin, tăng độc tính gây mê của thuốc an thần gây ngủ. Riêng với kháng sinh như thuốc metronidazol, các cephalosporin... nếu uống chung với rượu bia sẽ gây phản ứng antabuse gây vật vã, hạ huyết áp rất khó chịu làm người dùng thuốc cứ tưởng như là sắp chết.

Vậy khi uống thuốc viên, nang bằng loại nước nào là tốt nhất. Khoa học đã chỉ ra rằng, chỉ có nước lọc là loại nước dùng để uống thuốc tốt nhất. Nước lọc là nước lã đun sôi để nguội hoặc nước lọc hợp vệ sinh. Đây là loại nước tốt nhất dùng để uống thuốc vì nó đã được diệt khuẩn, các chất tan như canxi, magiê, natri, kali đặc biệt những độc chất như thạch tín... được loại bỏ hoặc ở ngưỡng cho phép. Do đó, khi uống thuốc với loại nước này sẽ không bị các chất hòa tan có trong nước tương tác với thuốc làm thay đổi tác dụng của thuốc. Với lượng nước này cũng đủ giúp đưa thuốc viên (viên nén hoặc viên nang) từ miệng xuống nhanh đến dạ dày, tan rã và hòa tan tạo dung dịch thuốc, sau đó trôi xuống ruột là vị trí dược chất sẽ hấp thu vào máu dẫn đến các cơ quan trong cơ thể cho tác dụng. Có thể dùng nước đóng chai nhưng phải là nước tinh khiết chứ không dùng nước chứa các chất khoáng (còn gọi nước suối) để uống thuốc, bởi vì chất khoáng như canxi, natri... có thể tương kỵ gây ảnh hưởng đến thuốc
 

Theo BS. Hoàng Thanh Sơn