"Nếu bạn có một đứa con hư, bạn có đánh chửi, từ mặt con không?": Lý giải của PGS.TS ở Hà Nội khiến hàng ngàn phụ huynh nhìn lại bản thân

* Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả, không thuộc về tòa soạn. 

"Nếu bạn có một đứa con không ngoan, mới lớp 7 đã nghiện game, trộm tiền của bố mẹ để chơi game, trốn học… bạn có từ mặt con không? Có đánh chửi con dã man không? Có bắt con không được sinh hoạt cùng gia đình, ở phòng riêng, tự nấu ăn riêng, bỏ mặc con ở đồn công an khi bị bắt lên phường, kiên quyết cấm không cho con về nhà?

Bạn có làm tất cả những việc như vậy không?

Nếu bạn trả lời là Có, coi như bạn vĩnh viễn đã mất đi đứa con ấy rồi. Chính bạn đã đào huyệt chôn sống đứa con của mình".

PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa, Giám đốc Nhịp cầu Đức CTC; tác giả cuốn sách được nhiều phụ huynh yêu thích "Cuộc chiến tuổi dậy thì", mở đầu bằng một loạt câu hỏi trong bài viết đang "gây bão" của mình.

PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa.

Không phải ngẫu nhiên PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa đặt ra những câu hỏi khá đau lòng này. Chị kể, đây là tình huống xuất phát từ câu chuyện thật, một người mẹ gọi điện thoại kêu cứu với chị về đứa con 13 tuổi nghiện game, đang bị người bố đối xử như vậy.

Chị đã chỉ ra ba vấn đề với người mẹ ấy:

1. Chính chồng em, cha thằng bé, đang phạm pháp đấy: ngược đãi, bạo lực thể xác và tinh thần trẻ vị thành niên. Với tội này đủ để ra toà.

2. Hỏi chồng em xem trước khi sinh con ra có hỏi con xem có muốn làm con mình không, có muốn có mặt trên cõi đời này không? Chắc chắn là không chứ gì? Vậy thì mình sinh con ra là vì mình chứ đâu có vì con. Mình đã sinh ra con thì phải có trách nhiệm nuôi dạy con tử tế chứ sao lại được phép quẳng con đi như thế, nhất là khi con mới là đứa trẻ vị thành niên. Chính con đang ở trong thời khắc khó khăn nhất trong hành trình lớn của con cơ mà, sao không cố gần con để hiểu con hơn mà nỡ quăng đi dễ dàng như quăng một chiếc giẻ rách như thế. 

3. Nếu chồng em không thay đổi cách đối xử với con và dạy con thì người em nên bỏ là chồng chứ tuyệt đối không phải là con. Muốn cứu lấy thằng bé, em chỉ còn một cách duy nhất, không còn cách thứ hai: hãy yêu thương con thật nhiều, hãy ôm con vào lòng, thật chặt, và hãy nói: Dù có bất cứ điều gì xảy ra, con vẫn luôn là con trai của mẹ, mẹ sẽ luôn ở bên con, sống chết vì con, không thể khác.

Người mẹ nghe tôi nói chưa hết câu đã lập bập qua điện thoại: Dạ vâng, mặc dù chồng em cấm em ra đồn công an và đã đuổi con đi nhưng em chạy luôn ra bến xe ngay để đón con về, may quá vẫn còn kịp vì còn mấy tiếng nữa xe bus mới chạy. (Thằng bé không còn chốn nương thân nên đã ra bến xe để về với những người máu mủ khác, nhưng cũng không hề thương yêu gì).

Đừng "chôn" con trong sự tuyệt vọng

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa, trên các diễn đàn làm cha mẹ có rất nhiều bố mẹ kêu than vì con bước vào độ tuổi dậy thì. Và cụm từ chung nhất các cha mẹ hay dùng vẫn là "nổi loạn". Những hành vi nổi loạn thường thấy là:

Con trở nên vô cùng ương bướng: Từ một đứa trẻ ngoan ngoãn, bảo gì nghe nấy nhưng khi bước vào tuổi dậy thì hễ bố mẹ nói là con vùng vằng, phản kháng. Hầu như tất cả những yêu cầu của phụ huynh đưa ra con đều không chấp nhận hoặc làm ngược lại.

Con thiếu tôn trọng bố mẹ: Đây là hành vi điển hình và cũng khó chấp nhận nhất đối với các bậc cha mẹ. Biểu hiện của sự thiếu tôn trọng là thái độ ngông nghênh, bất cần. Hoặc khi nói chuyện với phụ huynh hoặc người lớn tuổi mà như nói chuyện với bạn bè bằng vai phải lứa. Hễ có nhắc nhở thì hoặc là con vùng vằng hoặc là con sẽ bỏ đi như kiểu không thèm tiếp chuyện với bố mẹ.

Có rất nhiều bố mẹ kêu than vì con "nổi loạn" khi bước vào độ tuổi dậy thì. (Ảnh minh họa)

Con coi bạn là "trời": Rất nhiều bố mẹ cảm thấy như mình bị đặt ra ngoài cuộc đời của con vì nhất nhất chỉ theo bạn. Con cũng sẵn sàng bất chấp lời dặn của bố mẹ để được đi chơi hoặc ở nhà bạn. Con có thể lấy trộm tiền để đi chơi với bạn hoặc mua đồ cho bạn.

Ăn mặc một cách "kì dị": Tất cả những thứ con mặc trên người, bố mẹ đều thấy khó chấp nhận. Từ việc mặc những quần áo rộng thùng thình, rách tả tơi hoặc chắp vá đến đầu óc nhuộm xanh đỏ… tất cả đều rất khó coi trong mắt bố mẹ.

Tâm lý biến đổi thất thường: Đang từ trạng thái vui vẻ có thể ngay lập tức chuyển sang cáu kỉnh, u uất, tức giận thậm chí đập phá.

Giờ giấc sinh hoạt bất thường: Ban đêm thì có thể thức thâu đêm nhưng lại ngủ nguyên ngày. Giờ cả nhà ăn cơm thì không ăn cùng nhưng đêm mới ăn.

Mê điện thoại, mê game một cách thiếu kiểm soát: Lúc nào cũng kè kè điện thoại hoặc hở ra là chơi game. Có thể sẵn sàng bỏ học để chơi game hoặc ăn trộm tiền của bố mẹ để nướng vào các quán game.

Còn rất nhiều những nỗi khổ khác mà các bố mẹ có con ở tuổi dậy thì chỉ biết ôm đầu và than thở. Các cha mẹ luôn hỏi nhau: Liệu khi nào thì qua được cái giai đoạn kinh hoàng này.

Trừng phạt có phải là cách "điều trị" tuổi dậy thì?

 Bất lực với những nổi loạn của con rất nhiều bậc cha mẹ tìm cách trừng phạt con như nhốt con trong phòng, cấm con không được giao du với bạn, bắt con ăn riêng không được ăn cùng với bố mẹ thậm chí một số gia đình còn đánh đập con.

"Chỉ cách đây vài năm thôi chính tôi cũng đã từng không ít lần muốn phi thẳng vào ô tô chết đi cho nhẹ nợ, nên thấu hiểu tâm trạng của những cha mẹ có con "hư" lắm. 

Sinh con ra, mình phải có trách nhiệm với con, không thể để con thành nạn nhân của sự thiếu hiểu biết, thiếu trình độ giáo dục của mình, vì nếu để điều ấy xảy ra thì mình đã có tội với con và có tội với xã hội này".

Dạy con cần nhất là mềm mỏng, bền bỉ. Con mình nóng tính mình càng phải mềm. Tôi cũng là người nóng tính nhưng vì con nên tôi đã thay đổi rất nhiều, tôi mềm tính đi và nói với con rất ngọt ngào.

Con bề ngoài hay tỏ vẻ coi thường, bất chấp lời cha mẹ, nhưng đến khi lớn thêm lên con sẽ hồi tâm lại. Có thể lúc nào đó con không muốn nhìn thấy, chưa muốn nhìn thấy, không muốn chấp nhận nhưng một khi lời nói, cử chỉ yêu thương luôn được lặp đi lặp lại tôi nghĩ thế nào rồi con cũng sẽ nhận ra tình yêu bố mẹ dành cho mình.

Mỗi đứa trẻ sinh ra là một thiên thần. Lớn lên nó vẫn là thiên thần hay thành quỷ dữ, chủ yếu và trước hết là do cha mẹ", PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa cho biết.

Học người Nhật cách làm phép nhân "quá nhanh, quá nguy hiểm"

Hiếu Đan