Nếu biết trước đây tôm hùm rẻ rúng đến thế nào, bạn sẽ phải bất ngờ
GiadinhNet - Có lẽ chẳng ai tưởng tượng được từng có một thời tôm hùm chỉ là món ăn dành cho con nhà nghèo.
Những tín đồ ẩm thực trên thế giới luôn dành một tình yêu đặc biệt cho tôm hùm, nhưng có lẽ chưa một quốc gia nào dành riêng ngày 15/6 hàng năm để tôn vinh đặc sản này như Mỹ. Tuy nhiên, ít người biết rằng trước đó tôm hùm từng có thời kỳ cho không ai thèm lấy.
Từng có thời tôm hùm từng chất đồng bên bờ biển, không ai thèm lấy. Ảnh: Daily Caller.
Vào thế kỷ 17, tôm hùm không những không được ưa chuộng mà việc ăn nó còn bị xem như "hình phạt" dành cho tù nhân thân mang trọng tội.
Khi người Anh mới đến New England (hiện giờ là Mỹ) lần đầu, họ nhanh chóng nhận ra người Algonquins bản địa ăn rất nhiều tôm hùm và xem chúng như nguồn đạm chính.
Sau mỗi lần có bão lớn, hàng trăm con tôm hùm sẽ bị dạt vào bờ, và nếu bạn đủ nhanh thì bạn có thể lựa một số con chưa chết hẳn để chế biến và ăn trước khi chúng hỏng. Những người Anh này phải ăn tôm hùm gần như mỗi ngày, và mùi hôi của hàng nghìn con tôm hùm chết dọc bờ biển đã mang lại ấn tượng cực kì xấu cho món ăn này.
Vì lẽ đó, tôm hùm đã bị "ghim" thành một loại thức ăn mà người ta chỉ ăn khi quá đói, quá… tuyệt vọng. Những ai ăn tôm hùm chỉ có nghèo hoặc có thân phận thấp kém, bởi vì tôm hùm còn được sử dụng như phân bón và thức ăn cho gia súc, gia cầm.
Ngày nay nông dân Mỹ vẫn dùng vỏ tôm hùm làm phân bón. Ảnh: Coast of Maine
Thời kỳ ấy, không ai có thể tưởng tượng rằng hương vị bản chất thực sự của tôm hùm sẽ đạt đến tuyệt đỉnh khi chế biến chúng theo cách nấu ngay khi còn sống.
Thời thế bắt đầu thay đổi từ giữa thế kỷ 19 khi người Mỹ có thức ăn đóng hộp và đường sắt. Người dân ở những thành phố trung tâm đất nước có thể mua tôm hùm đóng hộp giá rẻ.
Hệ thống đường sắt ra đời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông, người dân Mỹ có thể mua vé tàu tới nghỉ dưỡng tại những thành phố biển. Tôm hùm tươi bỗng thành "món tủ" của du khách. Muốn chiều lòng khách, nhà hàng bắt đầu phục vụ tôm hùm trong thực đơn, sáng tạo những công thức nấu đặc sản này sao cho hương vị hấp dẫn nhất. Từ thứ hải sản bị coi như đồ bỏ đi, tôm hùm trở thành đặc sản quốc dân, giá cả tăng vọt vào những năm 1880.
Tôm hùm đóng hộp.
Do nhu cầu ngày càng tăng cao, giá loại thực phẩm này cũng đi lên theo và dần trở thành một món ăn hạng sang trên toàn cầu. Đây là phản ứng tự nhiên của thị trường liên quan đến cung cầu. Do sự đánh bắt ngày càng lớn, lượng tôm hùm dần giảm do không đáp ứng được tốc độ gia tăng nhu cầu của thị trường.
Đến thập niên 1950-1960, việc đánh bắt quá nhiều tôm hùm dẫn đến tình trạng thiếu hụt cục bộ và đẩy giá loại thực phẩm này lên mức cao chưa từng có nhưng nhanh chóng được bình ổn những năm sau đó.
Do món ăn này là hàng xa xỉ, không được những quốc gia như Mỹ trợ giá tương tự các mặt hàng thiết yếu như ngô, thịt bò, lúa mạch… nên chúng có biến động khá lớn về giá. Vào năm 2012, sự trỗi dậy của món ăn hạng sang này đã khiến giá tôm hùm tăng tới 18% nhưng nhanh chóng giảm mạnh vào năm tiếp theo.
Món ăn từ tôm hùm vẫn là một món ăn xa xỉ.
Đến thời điểm 2015-2016, sự trỗi dậy của tầng lớp trung lưu Trung Quốc kích thích một đợt tăng giá mới của tôm hùm, nhưng chúng cũng nhanh chóng bình ổn khi hàng loạt trang trại nuôi trồng thủy sản chuyển qua tập trung vào loại sản phẩm này, qua đó tăng lượng cung trên thị trường.
Tuy nhiên, ngay cả khi thị trường đi xuống, nhiều nhà hàng vẫn không thay đổi mức giá cho những món ăn làm từ tôm hùm. Giá tôm hùm sống tại Mỹ ở mức trung bình 30 USD một kg (hơn 680.000 đồng).
Lily (th)
