|
|
|
Ông Bùi Quang Tiên. Ảnh: Đắc Kiên |
Thưa ông, tại sao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) lại quyết định cho thu phí vào thời điểm đầu năm 2013, liệu có hợp lý?
- Bất kể ai quan tâm đến việc thị trường thanh toán thẻ tại Việt Nam đều biết, chi phí đầu tư, bảo dưỡng, bảo trì và duy trì hoạt động của hệ thống ATM là rất lớn.
Số liệu báo cáo của các ngân hàng thương mại cho thấy, chi phí để đảm bảo hoạt động cho toàn bộ hệ thống ATM của các ngân hàng tại Việt Nam là hơn 3.700 tỷ đồng/năm, gồm: chi phí khấu hao, bảo dưỡng, bảo trì ATM, thuê địa điểm, đường truyền... Chi phí bình quân mỗi giao dịch tại ATM từ 8.400 - 9.200đồng/giao dịch.
Tôi cũng đã đọc những ý kiến cho rằng, các ngân hàng được hưởng lợi nhiều từ việc sử dụng hàng chục nghìn tỷ đồng trên tài khoản thẻ. Nhưng cần khách quan nhìn nhận rằng, các ngân hàng cũng phải duy trì hàng nghìn tỷ đồng tiền mặt tại các ATM và cần sẵn sàng một lượng tiền mặt lớn để phục vụ thường xuyên cho công tác vận chuyển, tiếp quỹ cho ATM và chi trả cho các giao dịch rút tiền khác.
Bên cạnh đó, bản chất dòng tiền này là “động”, ra vào liên tục theo nhu cầu giao dịch của hàng triệu chủ thẻ trong khi để cho vay, các ngân hàng cần có sự ổn định tương đối của nguồn vốn, đặc biệt là vốn trung, dài hạn. Bởi thế, dù đã tính đến những lợi ích trên thì các ngân hàng vẫn chưa đủ bù đắp được chi phí bỏ ra đối với dịch vụ ATM.
Trong khi đó, hơn 10 năm nay, các ngân hàng đã không thu phí đối với giao dịch rút tiền mặt ATM nội mạng. Bài toán đặt ra là nếu vẫn tiếp tục không thu phí thì sẽ như thế nào? Các ngân hàng liệu có thể tiếp tục gánh lỗ quá nhiều cho dịch vụ ATM nữa hay không? Chúng ta hãy nghĩ đến những vấn đề phát sinh khi hệ thống ATM bị trục trặc sẽ ảnh hưởng đến chủ thẻ như thế nào và với hơn 52 triệu thẻ như hiện nay, tôi nghĩ vấn đề này có sự ảnh hưởng khá rộng.
Nghiên cứu và cân nhắc kỹ đến các tình huống có thể xảy ra, Ngân hàng Nhà nước cho rằng, đã đến lúc phải cho phép các ngân hàng thu phí rút tiền ATM nội mạng để bù đắp phần nào chi phí đã bỏ ra, từ đó tạo động lực để các ngân hàng củng cố và nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ chủ thẻ.
Mức phí chuyển khoản tối đa lên tới 15.000 đồng có phải là quá cao? NHNN có biểu phí cụ thể với từng loại giao dịch (phân theo giá trị) hay không?
- Trước hết, chúng ta phải thống nhất với nhau rằng, dịch vụ chuyển khoản tại ATM thực chất là dịch vụ chuyển tiền. Do đó, nếu xét khách quan thì mức phí của dịch vụ này cũng phải tương đương với mức phí chuyển tiền.
Thực tế hiện nay, bên cạnh các ngân hàng áp dụng miễn phí hoặc thu phí các khoản phí cố định thấp đối với dịch vụ này tại ATM thì cũng có rất nhiều ngân hàng áp dụng mức phí chuyển khoản tại ATM như mức phí chuyển tiền tối thiếu 3.000 đồng/giao dịch và thu theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền chuyển, tối đa 200.000 đồng/giao dịch.
Tuy nhiên, xét các giao dịch tại ATM chủ yếu là các giao dịch có giá trị nhỏ và để nâng cao tính chủ động trong việc hoạch định chính sách phí dịch vụ thanh toán của các ngân hàng theo Luật Các tổ chức tín dụng,
Dự thảo dự kiến quy định mức phí tối đa là 15.000 đồng/giao dịch, việc áp dụng mức phí và cách thu phí như thế nào (thu theo mức phí cố định hay thu theo giá trị giao dịch) sẽ do các ngân hàng thương mại tự quy định.
Khi thu phí như vậy, NHNN có tính đến các biện pháp để buộc các ngân hàng phải nâng cao chất lượng phục vụ, số máy ATM, cam kết xử lý sự cố, thậm chí bồi thường cho khách hàng?
- Liên quan đến việc nâng cao chất lượng ATM, NHNN đang xây dựng Thông tư quy định về trang bị, quản lý, vận hành và đảm bảo an toàn hoạt động của ATM. Dự thảo Thông tư này quy định cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật đối với ATM như: phải trang bị camera, thiết bị chống sao chép, trộm cắp thông tin thẻ…
Đơn vị cung ứng cũng phải đảm bảo bố trí lực lượng để khắc phục sự cố, ATM ngừng hoạt động quá 24 giờ phải báo cáo NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố và thông báo rộng rãi cho khách hàng; đảm bảo thời gian ATM hết tiền không quá 4 giờ nếu trong ngày làm việc và 1 ngày nếu ngoài giờ làm việc; phải duy trì bộ phận hỗ trợ khách hàng 24/7...
Đến nay, Dự thảo Thông tư này đã được tổ chức lấy kiến theo quy trình soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật và đang hoàn thiện để trình Thống đốc ký ban hành trong thời gian tới.
Đối với vấn đề bồi thường cho khách hàng, tại Dự thảo Thông tư quy định về phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa cũng có quy định, tổ chức phát hành thẻ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho chủ thẻ theo quy định của pháp luật nếu thiệt hại xảy ra do lỗi của tổ chức phát hành thẻ.
Tôi được biết, mức phí mà các ngân hàng đề xuất cao hơn rất nhiều, 5.000 - 6.000 đồng, với mức phí tối đa 1.000 đồng/giao dịch, các ngân hàng phản ứng như thế nào?
- Như tôi đã nói ở trên, chi phí bình quân mỗi giao dịch tại ATM là từ 8.400 – 9.200đồng/giao dịch nên việc các ngân hàng đề xuất mức 5.000-6.000đồng/giao dịch rút tiền ATM là hoàn toàn có thể hiểu được.
Tuy nhiên, trên góc độ cơ quan quản lý Nhà nước, nghiên cứu những ý kiến của công chúng, của dư luận xã hội về vấn đề này, quan điểm của chúng tôi khi xây dựng dự thảo Thông tư là mức phí không nhằm bù đắp đủ chi phí cho các ngân hàng mà chỉ bù đắp phần nào chi phí cho các ngân hàng, từng bước có lộ trình phù hợp với đóng góp của khách hàng sử dụng thẻ.
Có ý kiến cho rằng, một số doanh nghiệp ép nhân viên phải nhận tiền qua thẻ? Ông có nắm được việc này, thực hư ra sao thưa ông? Nếu phát hiện ra trường hợp tương tự thì sẽ xử lý như thế nào?
- Về nguyên tắc và theo quy trình phát hành thẻ thì, việc sử dụng thẻ là tự nguyện vì để sử dụng thẻ, khách hàng phải có đơn trong đó cung cấp các thông tin cá nhân và ký xác nhận yêu cầu ngân hàng cung cấp dịch vụ thẻ.
Tuy nhiên, vừa qua khi nhận được thông tin phản ánh việc một số doanh nghiệp ép nhân viên nhận lương qua thẻ, NHNN đã có Công văn yêu cầu Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố nắm bắt tình hình triển khai dịch vụ trả lương cho doanh nghiệp của các tổ chức tín dụng trên địa bàn và phối hợp với các cơ quan quản lý lao động địa phương để có biện pháp xử lý phù hợp đối với những trường hợp tổ chức tín dụng phối hợp với doanh nghiệp triển khai dịch vụ trả lương khi chưa có sự đồng thuận từ phía người lao động làm ảnh hưởng đến chủ trương chung.
Xin cảm ơn ông!
Đắc Kiên thực hiện